این امواج قدرتمند جان بیش از ۲۲۰,۰۰۰ نفر را گرفتند. زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۹.۱ ریشتر در سواحل سوماترا، اندونزی، باعث شد امواج سونامی با سرعتی تا ۸۰۰ کیلومتر در ساعت در سراسر اقیانوس هند حرکت کنند. ارتفاع این امواج در برخی نقاط به ۳۰ متر می‌رسید.

زمین‌لرزه‌ای که آن صبح رخ داد، سومین زمین‌لرزه بزرگ ثبت‌شده از زمان آغاز لرزه‌نگاری مدرن در سال ۱۹۰۰ بود. این زمین‌لرزه ناشی از گسستگی خط گسل به طول بیش از ۱,۱۰۰ کیلومتر بود که صفحه برمه را از صفحه هند جدا می‌کند. در برخی نقاط، کف دریا تا ۴ تا ۵ متر بالا آمد.

ناسا اعلام کرد که این زمین‌لرزه: “طول روز را کاهش داد، شکل زمین را کمی تغییر داد و قطب شمال را چند سانتی‌متر جابجا کرد. همچنین این زمین‌لرزه چرخش زمین را تغییر داد.”

تصویر مربوط به سونامی روز بوکسینگ در 6 دی 1383 که از اقیانوس هند عبور کرد. تصویر از NOAA/ ویکی‌مدیا (مالکیت عمومی).

تصاویری از سونامی روز باکسینگ

سونامی روز بوکسینگ که در تاریخ 6 دی 1383 در تایلند به ساحل رسید. تصویر از دیوید ریدویک/ ویکی‌مدیا کامنز (مالکیت عمومی).

سونامی چیست؟

سونامی دقیقاً چیست؟ طبق گفته NOAA:
سونامی یکی از قوی‌ترین و مخرب‌ترین نیروهای طبیعی است. این پدیده شامل مجموعه‌ای از امواج بسیار بلند است (فاصله بین قله‌های این امواج می‌تواند ده‌ها تا صدها کیلومتر باشد) که ناشی از جابجایی شدید و ناگهانی آب اقیانوس است. سونامی‌ها از نقطه شروع به همه جهات منتشر شده و می‌توانند کل حوضه‌های اقیانوسی را درنوردند. زمانی که به ساحل می‌رسند، می‌توانند باعث سیلاب‌های خطرناک ساحلی و جریان‌های قدرتمندی شوند که چندین ساعت یا حتی چند روز ادامه دارند.

واژه “سونامی” از زبان ژاپنی گرفته شده و به معنی “موج بندر” است. این امواج می‌توانند به دلیل زمین‌لرزه‌ها، فوران‌های آتشفشانی، رانش زمین و موارد دیگر ایجاد شوند. سونامی‌ها به ماه یا جزر و مد مربوط نیستند، بنابراین اشتباه است که آن‌ها را “امواج جزر و مدی” بنامیم.

سونامی‌ها در اقیانوس‌های عمیق: پدیده‌ای ناشناخته و تأثیرات آن

فاصله بین امواج سونامی در اقیانوس‌های عمیق می‌تواند صدها کیلومتر باشد. اما ارتفاع این امواج روی اقیانوس ممکن است تنها چند متر باشد. زمانی که امواج به آب‌های کم‌عمق نزدیک ساحل می‌رسند، طول موج آن‌ها کاهش یافته و ارتفاع‌شان افزایش می‌یابد. طبق گفته NOAA، این امواج مخرب می‌توانند بیش از ۱.۵ کیلومتر به داخل خشکی نفوذ کنند.

انرژی‌ای که این سونامی‌های اقیانوسی حمل می‌کنند بسیار زیاد است. اما همیشه به شکل یک موج بلند ظاهر نمی‌شوند. در واقع، سونامی‌ها ابتدا آب را از ساحل دور می‌کشند و سپس آب با سرعت زیاد بازمی‌گردد. در این زمان ممکن است به شکل سیلابی سریع یا دیواری از آب به نظر برسند.

این تصویری از ساحل کاتا نوی در پوکت، تایلند است که در جریان سونامی روز باکسینگ (2 دی 1383) گرفته شده است. در اینجا آب دریا قبل از موج سوم و قوی‌ترین موج سونامی عقب‌نشینی کرده است. تصویر از Peregrine981/ ویکی‌مدیا (GFDL).

در صورت هشدار سونامی چه باید کرد؟

سیستم‌های هشدار سونامی به داده‌های زمین‌لرزه، شناورهای اقیانوسی و سنجش‌گرهای جزر و مد وابسته هستند. اگر در منطقه‌ای هستید که احتمال وقوع سونامی در آن وجود دارد و هشدار صادر شد، اطلاعاتی که از طریق آژیرها، پیام‌های متنی و پخش‌های اضطراری منتشر می‌شود را جدی بگیرید.

توصیه‌ها عمدتاً منطقی هستند، اما گاهی در شرایط اضطراری افراد رفتار منطقی ندارند. از سواحل دور شوید، به مناطق داخلی‌تر بروید و مکان‌های مرتفع را پیدا کنید. دستورالعمل‌های مسئولان و تابلوهای مسیر تخلیه را دنبال کنید. مراقب خسارت‌های ناشی از زمین‌لرزه مرتبط، مانند خطوط برق افتاده، باشید. همچنان با دستگاه تلفن همراه خود وضعیت را دنبال کنید.

عنوان: نتایج و یافته‌ها: جمع‌بندی و تحلیل نهایی

بیستمین سالگرد سونامی روز باکسینگ در اقیانوس هند در 6 دی 1403 خواهد بود. این سونامی و زمین‌لرزه مرتبط با آن، یکی از مرگبارترین بلایای طبیعی ثبت‌شده در تاریخ است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *