به لطف رصدخانه پرتو ایکس چاندرا، اخترشناسان ممکن است بقایای یک ابرنواختر را در کهکشان راه شیری شناسایی کرده باشند. با این حال، فرضیه دیگری نیز برای توضیح منشأ این ساختار مطرح شده است.
رصدخانه پرتو ایکس چاندرا در سال 1999 توسط شاتل فضایی کلمبیا به فضا پرتاب شد و یکی از قدرتمندترین تلسکوپهای فضایی جهان به شمار میرود. این رصدخانه با استفاده از ابزارهایی مانند طیفسنج پیشرفته CCD و دوربین تفکیکپذیری بالا، قادر به رصد پرتوهای ایکس ساطعشده از اجرام آسمانی است.
اخیراً ناسا تصویری را که توسط این تلسکوپ ثبت شده منتشر کرده است؛ تصویری که ساختاری را نشان میدهد که احتمالاً بقایای یک ابرنواختر در کهکشان ما است.
این ساختار در فاصله حدود 26 هزار سال نوری از زمین قرار دارد و درون حبابی از گاز که یک ستاره پرجرم را احاطه کرده، دیده میشود. به گفته اخترشناسان، این ساختار با سرعتی حدود دو میلیون مایل در ساعت در حال گسترش است و احتمالاً حدود 1700 سال پیش شکل گرفته است.
در این تصویر که از ترکیب دادههای پرتو ایکس تلسکوپهای چاندرا و XMM-Newton با دادههای رادیویی تلسکوپ MeerKAT ساخته شده، رشتههای بلند و باریکی قابل مشاهده هستند که توسط ذرات پرانرژی ایجاد شدهاند.
این بقایا برای دانشمندان اهمیت ویژهای دارند، زیرا در جریان انفجارهای ابرنواختری حجم عظیمی از ماده به فضای میانستارهای پرتاب میشود. این مواد بعدها میتوانند در شکلگیری نسل جدیدی از ستارهها، سیارهها و سایر اجرام کیهانی نقش داشته باشند.
با این حال، همه پژوهشگران با تفسیر ابرنواختری این ساختار موافق نیستند. برخی از اخترشناسان احتمال میدهند که این جرم در واقع یک خوشه از ستارههای پرجرم باشد، نه بقایای یک انفجار ستارهای.
با وجود این، یک نکته مهم این فرضیه را تضعیف میکند: روشنایی این ساختار حدود 10 برابر بیشتر از روشنایی خوشههای ستارهای مشابه است. به همین دلیل، بسیاری از پژوهشگران احتمال ابرنواختر بودن آن را بسیار محتملتر میدانند.
اگر این کشف در آینده تأیید شود، میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره تاریخچه انفجارهای ستارهای در کهکشان راه شیری و فرآیندهای شکلگیری نسلهای جدید ستارگان در اختیار دانشمندان قرار دهد.