عکس‌های جدید نشان می‌دهد که «زمین مرموز» و گرد و غبار تاریک قطب جنوبی یخی مریخ را احاطه کرده است

ماموریت‌های مریخ اکسپرس و مدارگرد گازی ردیابی اروپا، انواع مختلفی از ویژگی‌های سطحی مرموز را به تصویر کشیدند که از میان یخ‌های ذوب‌شده در قطب جنوبی سیاره سرخ با ورود بهار به منطقه عبور می‌کردند.

این تصویر که توسط مدارگرد مریخ اکسپرس اروپا در 14 فروردین 1403گرفته شده است، منطقه قطبی جنوبی مریخ به نام Australe Scopuli را نشان می دهد. این منطقه سرشار از ویژگی های ناشی از فرا رسیدن بهار و عقب نشینی کلاهک یخی است. (اعتبار تصویر: ESA/DLR/FU برلین)

توسط مونا علی اکبرخان افجه ۲۸ مهر ۱۴۰۳ ساعت ۱۰:۰۰

4 دقیقه مطالعه

زمین مرموز مریخ به‌عنوان یکی از جذاب‌ترین مناطق این سیاره شناخته می‌شود. ویژگی‌های سطحی این ناحیه به‌طور شگفت‌انگیزی تاریک هستند و به‌دلیل وجود یخ‌های ذوب شده در قطب جنوبی، لقب «زمین مرموز» را به خود اختصاص داده‌اند.

دو مدارگرد اروپایی مریخ، با مشاهده انواع مختلفی از ویژگی‌های سطحی، این اسرار را فاش کرده‌اند. تصاویر به‌دست‌آمده از مأموریت مارس اکسپرس آژانس فضایی اروپا (ESA) در ۲ آوریل ۲۰۲۴، زمانی که بهار در نیمکره جنوبی مریخ برقرار بود، به‌خوبی نشان‌دهنده این تغییرات است.

این تصاویر با استفاده از دوربین استریو با وضوح بالا (HRSC) ثبت شده‌اند و کلاهک‌های قطبی فصلی را نمایش می‌دهند که عمدتاً از یخ دی‌اکسید کربن و مقداری یخ آب تشکیل شده‌اند. مقامات ESA در بیانیه‌ای در ۱۸ مهر اعلام کردند که در بهار، یخ‌ها به بخار تبدیل می‌شوند و مقادیر زیادی گاز را در جو نازک مریخ آزاد می‌کنند.

دمای پایین‌تر در پاییز باعث می‌شود که بخار متراکم شده و با ورود نیمکره جنوبی به فصل زمستان، کلاهک‌های قطبی ضخیم و گسترده‌تری تشکیل شود. این چرخه انجماد و ذوب، «انواع ویژگی‌های سطحی عجیب و غریب» را ایجاد می‌کند. برخی از این ویژگی‌ها در مقایسه با محیط یخی‌شان، به‌طور شگفت‌انگیزی تاریک هستند.

Criptic terrain1 — نمای مایل پرسپکتیو بخشی از ناحیه قطب جنوب Australe Scopuli در مریخ، همانطور که توسط مدارگرد Mars Express ESA دیده می‌شود. این تصویر شامل مجموعه‌ای از شکل‌های زمین اطراف یخبندان است. (اعتبار تصویر: ESA/DLR/FU برلین)

تصاویر جدید نشان‌دهنده رسوبات لایه‌ای ضخیم با گرد و غبار به دام افتاده در سمت چپ و رسوبات لایه‌ای صاف در سمت راست هستند. در مرکز تصاویر، زمین به‌طور غیرمعمول تیره‌تر قرار دارد و دارای الگوهایی از اشکال چندضلعی مختلف با لبه‌های یخی است.

مدارگرد گاز ردیابی ESA (TGO) نیز شکل‌های زمین عجیب را مشاهده کرده است. تصاویر TGO که از ناحیه‌ای متفاوت در نیمکره جنوبی مریخ گرفته شده، نمای نزدیک از چندضلعی‌های حاشیه‌ای یخبندان را به نمایش می‌گذارد.

Criptic terrain2 — این تصویر زمین‌های چند ضلعی با حاشیه یخبندان را در یک صبح سرد بهاری در عرض‌های جغرافیایی میانه جنوبی مریخ نشان می‌دهد. (اعتبار تصویر: ESA/TGO/CASSIS)

این تصاویر همچنین رسوبات فن‌مانند را در ابعادی بین ده‌ها متر تا چند صد متر ثبت کرده‌اند. جت‌هایی که به‌دلیل بخار به دام افتاده ایجاد می‌شوند، غبار تیره را از زیر زمین حمل می‌کنند و باعث می‌شوند که یخ‌های مریخ سریع‌تر ذوب شوند.

به گفته مقامات ESA، مطالعه ویژگی‌های مختلف یخی در مریخ می‌تواند به درک بهتر تاریخ آب و هوای این سیاره کمک کند.