گایا: کشف صدها قمر سیارکی جدید

اکنون، اخترشناسان موفقیت آن را در رصد قمرهای بیشتر سیارک‌ها در منظومه شمسی گزارش می‌کنند. هنگامی که داده‌های گایا از انتشار آن تأیید شد، این مشاهدات ۳۵۲ سیارک دوتایی دیگر را به تعداد شناخته‌شده اضافه می‌کند. این تقریباً دو برابر تعداد شناخته‌شده سیارک‌های دارای قمر است و داده‌های قبلی گایا نیز در بررسی خود سیارک‌ها را نشان داد.

مشاهدات سفینه فضایی این قمرهای احتمالی را در اطراف حداقل ۳۵۰ سیارک کشف کرد که آنها را به سیستم های دوتایی تبدیل کرد. این علاوه بر سیارک های دوتایی شناخته شده – آن اجرام با همراهان – است که با حرکت های دقیق خود در آسمان پیدا کرد. جدیدترین اکتشافات از بررسی‌های نجومی «کور» به دست آمده است (الزاماً به سمت قسمتی از آسمان یا اجرام خاصی هدایت نمی‌شود) و نشان می‌دهد که مجموعه سیارک‌ها پیچیده‌تر از آن چیزی است که ما فکر می‌کردیم.

لوانا لیبراتو از رصدخانه د لا کوت دازور فرانسه، نویسنده اصلی مطالعه جدیدی که نتایج گایا را اعلام می‌کند، می‌گوید: «پیدا کردن سیارک‌های دوتایی دشوار است، زیرا اغلب آنها بسیار کوچک و دور از ما هستند. علی‌رغم اینکه انتظار داریم کمتر از یک ششم سیارک‌ها همدم داشته باشند، تاکنون فقط ۵۰۰ سیارک از میلیون‌ها سیارک شناخته شده را در منظومه‌های دوتایی پیدا کرده‌ایم. اما این کشف نشان می‌دهد که قمرهای سیارکی زیادی در آنجا وجود دارند که منتظرند پیدا شوند.»

نجوم گایا: راهی به سوی پیروزی

اخترسنجی به عنوان بخش نسبتاً ‘خسته کننده’ نجوم در نظر گرفته می شد. این مطالعه دقیق موقعیت اجسام در فضا است. به اندازه یافتن دنباله دارهای جدید یا ترسیم کهکشان های جدید هیجان انگیز نیست. با این حال، این یک شاخه مهم است زیرا، بدون آن، ما در یافتن چیزهایی مانند سیارات در اطراف ستاره ها مشکل بیشتری خواهیم داشت. تشخیص آن‌ها با استفاده از تکنیک‌های تصویربرداری بسیار دشوار (اگر نه غیرممکن) است.

با این حال، موقعیت یک ستاره در فضا به لطف کشش های گرانشی از سیارات آن تغییر می کند. به لطف اندازه گیری های نجوم سنجی دقیقی که توسط گایا و سایر ابزارها انجام شده است، ستاره شناسان می توانند جابجایی های دقیقه ای در موقعیت های ستاره ای را تشخیص دهند.

به نظر می رسد که توانایی های نجومی گایا به اندازه کافی دقیق است تا تغییرات مشابهی را در موقعیت سیارک ها تشخیص دهد. به عنوان مثال، در یکی از اطلاعات منتشر شده، بررسی فضاپیما موقعیت و حرکت بیش از ۱۵۰۰۰۰ سیارک را مشخص کرد. این موقعیت ها به اندازه کافی دقیق بودند که محققان می توانستند در طول زمان تغییرات بسیار کوچکی را در موقعیت های خود تشخیص دهند. این جابه‌جایی‌ها به این معنی بود که سیارک‌ها همراهانی داشتند که بر موقعیت و حرکت آنها در فضا تأثیر می‌گذاشتند.

ابزارهای موجود در گایا نه تنها این موقعیت‌ها را با دقت اندازه‌گیری کردند، بلکه به دانشمندان این امکان را دادند که ‘شیمی سیارک’ را بررسی کنند. داده‌های جمع‌آوری‌شده شامل طیف‌های نوری منعکس‌شده از هر سیارک بود. این طیف نشان‌دهنده اثر انگشت ترکیب سطح یک سیارک است. انتظار می‌رود اندازه‌گیری‌های آینده از فضاپیما در سال‌های آینده به عنوان بخشی از انتشار داده‌های آن انجام شود.

چرا سیارک ها؟

منظومه شمسی مجموعه ای از اجرام متشکل از یک ستاره، چندین سیاره، قمر، حلقه، دنباله دار و سیارک است. این دو دسته آخر گاهی اوقات به عنوان ‘بقایای شکل گیری سیاره’ در کنار هم قرار می گیرند. آنها در واقع موادی هستند که در سیارات و قمرها ادغام نشدند. به این ترتیب، آنها همچنین حاوی اطلاعات زیادی در مورد شرایط سحابی اولیه هستند که در آن خورشید و سیارات تشکیل شده اند. این شامل بینشی در مورد توزیع مواد سنگی و یخی است. علاوه بر این، همانطور که با اندازه‌گیری‌های گایا می‌بینیم، به نظر می‌رسد که سیارک‌های دوتایی بخشی عادی از آن جمعیت اجرام سنگی/یخی کوچکی هستند که در سراسر منظومه شمسی وجود دارند.

سیارک ها بر اساس مدار و سایر ویژگی هایشان به «خانواده ها» طبقه بندی می شوند. بزرگترین مجموعه در کمربند سیارکی وجود دارد که بین مریخ و مشتری قرار دارد. مجموعه‌های دیگری نیز وجود دارند که در فواصل دیگر به دور خورشید می‌چرخند – مانند سیارک‌های نزدیک به زمین. همانطور که با کشف سیارک‌های دوتایی بیشتر می‌بینیم، همه این اجرام به تنهایی به دور مدار نمی‌چرخند.

دوتایی‌ها به ما نشان می‌دهند که سیارک‌ها می‌توانند پس از شکل‌گیری با هم برخورد کنند، دوباره به هم بپیوندند و در فضا با یکدیگر تعامل کنند. و ماموریت گایا نشان می‌دهد که انجام اندازه‌گیری‌های نجومی دقیق اجرام منظومه شمسی راه جدیدی برای مطالعات سیارک‌ها باز می‌کند. این باید به پاسخگویی به سوالات بسیاری در مورد سیارک ها، قمرهای آنها و تکامل مدار آنها کمک کند.

آینده مطالعات ماه سیارک

مطالعات آینده این اجرام (چه دوتایی یا تکی) با گایا و سایر مشاهدات تلسکوپ است. اینها باید به حل برخی نظریه ها در جامعه علمی در مورد چگونگی تشکیل سیارک های دوتایی کمک کنند. در حال حاضر، چندین ایده وجود دارد، از جمله ایجاد توده‌های آوار از مواد که پس از یک رویداد فاجعه‌بار به دور یکدیگر می‌چرخند. نظریه دیگری نشان می‌دهد که سیارک‌ها آن چیزی هستند که پس از شکسته شدن ماه یا جسم دیگر در اثر برخورد یا برهم کنش گرانشی با جسم بزرگ‌تر باقی می‌مانند. هر بینش تازه‌ای به داده‌های بیشتری از Gaia و سایر مطالعات مربوط به این اشیاء جذاب بستگی دارد.

بنابراین، به لطف گایا، اخترسنجی به دور از یک تمرین کسل‌کننده «دفترداری» در نجوم، اخترشناسان و دانشمندان سیاره‌شناس را قادر می‌سازد تا دانش ما درباره منظومه شمسی و مجموعه پیچیده اشیاء آن را افزایش دهند.

برای اطلاعات بیشتر
گایا قمرهای احتمالی را در حدود صدها سیارک شناسایی می کند
ماموریت گایا
بررسی اجمالی اخترسنجی