اسپیس نوتااسپیس نوتااسپیس نوتا
  • صفحه اصلی
  • فناوری فضایی
    فناوری فضایینمایش بیشتر
    سنسورها با فناوری پیشرانه نوین، برای همیشه در «جهان نادان‌ها» پرواز می‌کنند
    سنسورها با فناوری پیشرانه نوین، برای همیشه در «جهان نادان‌ها» پرواز می‌کنند
    22 آگوست 2025 ساعت 10:00
    با آینه‌ی چاپ سه‌بعدی آلومینیومی، کیوب‌ست‌ها بهتر می‌بینند
    با آینه‌ی چاپ سه‌بعدی آلومینیومی، کیوب‌ست‌ها بهتر می‌بینند
    19 آگوست 2025 ساعت 10:00
    یک تغییر مسیر ساده، مقصد جدیدی پیش روی مأموریت لوسی می‌گذارد
    یک تغییر مسیر ساده، مقصد جدیدی پیش روی مأموریت لوسی می‌گذارد
    12 آگوست 2025 ساعت 11:00
    مخلوط کردن ریگولیت و پلیمر، وزن چاپ سه بعدی را کاهش میدهد
    مخلوط کردن ریگولیت و پلیمر، وزن چاپ سه بعدی را کاهش میدهد
    10 آگوست 2025 ساعت 10:00
    گامی مهم برای تلسکوپ رومن: ناسا سپر محافظ در برابر خورشید را نصب کرد
    گامی مهم برای تلسکوپ رومن: ناسا سپر محافظ در برابر خورشید را نصب کرد
    6 آگوست 2025 ساعت 10:00
  • ماموریت‌های فضایی
    • ماموریت‌های دولتی
    • ماموریت‌های خصوصی
  • نجوم و کیهان‌شناسی
    • ستاره‌ها و سیارات
    • تصاویر فضایی
    • پژوهش‌های علمی
    • دانستنی های علمی
  • محیط زیست و زمین‌شناسی
    • تغییرات اقلیمی
    • زمین‌لرزه‌ها
    • آتشفشان‌ها
خواندن: تیتان ممکن است خانه‌ی موجودات فضایی باشد – اما در مقیاس کوچک
اسپیس نوتااسپیس نوتا
  • فناوری فضایی
  • ماموریت‌های فضایی
    • ماموریت‌های دولتی
    • ماموریت‌های خصوصی
  • نجوم و کیهان‌شناسی
    • ستاره‌ها و سیارات
    • تصاویر فضایی
    • پژوهش‌های علمی
    • دانستنی های علمی
  • محیط زیست و زمین‌شناسی
    • تغییرات اقلیمی
    • زمین‌لرزه‌ها
    • آتشفشان‌ها
ما را دنبال کنید
ستاره‌ها و سیارات

تیتان ممکن است خانه‌ی موجودات فضایی باشد – اما در مقیاس کوچک

تیتان، بزرگ‌ترین قمر سیاره زحل، ممکن است در اقیانوس پنهان زیرزمینی‌اش میزبان حیات باشد

تیتان ممکن است خانه‌ی موجودات فضایی باشد – اما در مقیاس کوچک
تصویری از لایه‌های مختلف تیتان، بر پایه داده‌های مأموریت کاسینی-هایگنز. (ناسا)
توسط مونا علی اکبرخان افجه 7 جولای 2025 ساعت 20:00
6 دقیقه مطالعه

اما به گفته‌ی پژوهشی جدید، کل زیست‌سپهر آبی تیتان شاید وزنی بیش از یک پودل مینیاتوری نداشته باشد!

در خبری نه‌چندان دلگرم‌کننده برای شکارچیان حیات فرازمینی، آنتونین آفهولدر، زیست‌شناس فرگشتی از دانشگاه آریزونا، می‌گوید چرخه‌ی انرژی و مواد مغذی در زیست‌سپهر فرضی تیتان ممکن است تنها به اندازه‌ای باشد که یک سلول تخمیرکننده در هر لیتر از اقیانوس عمیق این قمر را زنده نگه دارد.

تیتانِ وسوسه‌انگیز، جرمی منحصربه‌فرد در منظومه شمسی است. آفهولدر می‌گوید برخلاف دیگر اقمار یخی که شاید آن‌ها نیز در اقیانوس‌های زیرسطحی خود میزبان حیات باشند، تیتان مقدار زیادی ترکیبات آلی دارد.

هیدروکربن‌هایی که روی سطح تیتان وجود دارند، در سرمای منفی ۱۷۹ درجه سلسیوس (معادل منفی ۲۹۰ درجه فارنهایت) مایع می‌شوند و رودها و دریاچه‌هایی به بزرگی دریاچه‌های بزرگ زمین را شکل می‌دهند.

تصویر رنگ طبیعی شب و روز تیتان، ثبت‌شده توسط کاسینی. سمت روز، جو مه‌آلود و آلوده به مولکول‌های آلی تیتان را نشان می‌دهد. (ناسا/JPL/مؤسسه علوم فضایی)

تیتان همچنین زیر پوسته یخی خود، اقیانوسی از آب پنهان کرده است. طبق داده‌های مأموریت کاسینی-هایوگنز، این قمر به قطر ۵۱۵۰ کیلومتر (۳۲۰۰ مایل)، ممکن است در برشی مقطعی شبیه یک آب‌نبات لایه‌لایه‌ی غول‌پیکر به نظر برسد — با پنج لایه‌ی متفاوت.

این لایه‌ها، از درون به بیرون، شامل یک هسته‌ی سنگی، لایه‌ای از یخ عجیب و ناشناخته موسوم به «یخ-۶» (Ice VI) که تنها در فشارهای بسیار بالا پایدار است، و سپس یک اقیانوس شور هستند. این اقیانوس با لایه‌ای از یخ آب ضخامت‌دار (حدود ۱۰۰ کیلومتر) محصور شده است.

همین لایه‌ی یخی خارجی، پوسته‌ی سخت سطح تیتان را شکل می‌دهد — سطحی که پیوسته با مولکول‌های آلی پوشیده می‌شود؛ این مولکول‌ها یا همراه با باران متانی از ابرها فرو می‌ریزند یا به‌صورت ذرات جامد از جو زرد و مه‌آلود تیتان ته‌نشین می‌شوند.

ترکیبات آلی تیتان پیوسته در حال دگرگونی‌اند. (ناسا/ESA/CSA/الیزابت ویتلی – STScI)

در لایه‌های بالای جو، مولکول‌های نیتروژن و متان تحت تابش فرابنفش خورشید شکسته می‌شوند و دوباره با هم ترکیب شده و مولکول‌های آلی سنگینی می‌سازند که سرشار از کربن و اکسیژن‌اند. این مولکول‌ها پس از رسوب روی سطح، تپه‌های شنی بلندی را تشکیل می‌دهند که ظاهری شبیه توده‌های پودر قهوه دارند.

این مجموعه‌ی غنی از ترکیبات آلی، ممکن است از طریق گودال‌های ذوب ناشی از برخورد شهاب‌سنگ‌ها — که پوسته یخی را می‌شکنند و ذوب می‌کنند — وارد اقیانوس زیرزمینی تیتان شوند. همچنین، احتمال دارد این مولکول‌های آلی از هسته‌ی سنگی تیتان نیز به درون آب نفوذ کنند.

در این پژوهش، دانشمندان از مدل‌سازی زیست‌انرژی (bioenergetic modeling) استفاده کردند تا بسنجند آیا این مولکول‌های آلی می‌توانند انرژی لازم برای پشتیبانی از جامعه‌ای میکروبی در اقیانوس تیتان را فراهم کنند یا نه.

این میکروب‌های فرضی ممکن است فرگشت یافته باشند تا با تجزیه‌ی گلیسین، انرژی تولید کنند؛ درست مانند گروهی از باکتری‌ها روی زمین به نام Clostridia.

خلاصه‌ای تصویری از نفوذ مواد مغذی آلی به اقیانوس زیرسطحی تیتان. (Affholder و همکاران، نشریه علوم سیاره‌ای، ۲۰۲۵)

در زمین، انواع متنوعی از حیات از اکسیژن برای بازچینی ترکیبات پرانرژی و تولید انرژی بهره می‌برند. اما بدون این عنصر قدرتمند، میکروب‌های تیتانی می‌توانند به فرآیند تخمیر (تنفس بی‌هوازی) روی آورند — روشی که در زمین هم وجود دارد.

پژوهشگران این روش را انتخاب کرده‌اند چون ساده‌ترین و شناخته‌شده‌ترین مسیر متابولیسم زیستی است و نیازی به فرضیه‌پردازی درباره‌ی متابولیسم‌های عجیب و ناشناخته‌ی بیگانه ندارد.

تخمیر در دیگر اقیانوس‌های فرازمینی نیز ممکن است کاربرد داشته باشد، چراکه یک راهبرد اثبات‌شده روی زمین است: فرآیندی که هم هزاران سال است غذاهایی چون نان ترش، ماست و آبجو را به ما داده، و هم گاه موجب فساد مواد غذایی شده است.

علاوه بر این، گلیسین و پیش‌سازهای آن در سراسر کیهان فراوان‌اند. این مولکول‌ها در شهاب‌سنگ‌ها، دنباله‌دارها، و ابرهای گاز و غبار میان‌ستاره‌ای که ستارگان و سیارات را شکل می‌دهند، یافت می‌شوند.

اما با اینکه مولکول‌هایی مانند گلیسین طی میلیون‌ها سال زمین‌شناسی وارد اقیانوس تیتان شده‌اند، تنها بخش بسیار ناچیزی از این ترکیبات آلی ممکن است برای مصرف میکروبی مناسب باشد.

آفهولدر می‌گوید این موضوع ممکن است به این معنا باشد که کل زیست‌سپهر موجود در اقیانوس عظیم تیتان، تنها چند کیلوگرم وزن داشته باشد — معادل جرم یک سگ کوچک.

در مقیاسی دیگر، پژوهشگران اشاره می‌کنند که این زیست‌سپهر به‌طور میانگین شامل «کمتر از یک سلول در هر کیلوگرم آب» خواهد بود — یا در مجموع، معادل کربن موجود در بدن یک انسان با وزن حدود ۵۰ کیلوگرم.

با چنین جمعیت کوچکی از حیات که در محیطی بسیار وسیع پراکنده شده‌اند، یافتن تنها یک سلول زنده مانند پیدا کردن سوزنی در انبار کاه خواهد بود — آن‌هم در انباری که حدود ۱.۳ میلیارد کیلومتر از زمین فاصله دارد!

این پژوهش در نشریه The Planetary Science Journal منتشر شده است.

منابع:sciencealert
توسط مونا علی اکبرخان افجه
دانشجوی دکتری ژئوفیزیک گرایش لرزه شناسی هستم. ژئوفیزیک به بررسی ابعاد زمین و اتفاقاتی مانند زلزله و لرزه هایی که توسط فعالیت انسان به‌وجود می‌آید، می پردازد. فعالیت در حوزه زمین و فضا از علاقه مندی ام است.
نظر بدهید

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جدیدترین های تکنوتا

[Ruby_E_Template id="5201"]
[Ruby_E_Template id="2828"]
© 1403 کپی مطالب اسپیس نوتا تنها با لینک دادن به سایت امکان‌پذیر است.
  • نقشه سایت
  • تبلیغات