سیارک بالقوه خطرناک 152637 (1997 NC1) در آستانه نزدیکترین عبور خود از کنار زمین در بیش از ۴۰۰ سال گذشته قرار دارد؛ رویدادی نادر که تقریباً هر دهه فقط یک بار رخ میدهد. با توجه به فاصله و اندازه این سیارک، احتمالاً مشاهده آن با یک تلسکوپ کوچک یا حتی دوربین دوچشمی قدرتمند امکانپذیر خواهد بود.
خوشبختانه بشر در سالهای اخیر پیشرفت زیادی در رصد اجرام نزدیک به زمین داشته است. امروزه دانشمندان میتوانند سیارکهای بالقوه خطرناک را که ممکن است در آینده با زمین برخورد کنند، شناسایی و مسیر آنها را محاسبه کنند. بر اساس دادههای فعلی، هیچ سیارک شناختهشدهای دستکم طی ۱۰۰ سال آینده تهدیدی برای زمین محسوب نمیشود.
سیارک 152637 (1997 NC1) نیز از این قاعده مستثنی نیست. این جرم آسمانی در سال ۱۹۹۷ توسط برنامه NEAT ناسا کشف شد. محاسبات مداری نشان میدهد که این سیارک در آینده نزدیک هیچ برخوردی با زمین نخواهد داشت. با این حال، این جرم در دسته سیارکهای کلاس Aten قرار میگیرد؛ یعنی مدار آن به زمین نزدیک میشود، اندکی فراتر از مدار زمین امتداد مییابد و حتی به درون مدار سیاره زهره نیز وارد میشود.
نزدیکترین عبور در ۴۰۰ سال اخیر
در تاریخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۶، این سیارک در فاصله حدود ۰.۰۱۷۱۵ واحد نجومی (AU) از زمین عبور خواهد کرد. هر واحد نجومی برابر با میانگین فاصله زمین تا خورشید است.
این فاصله معادل حدود ۲ میلیون و ۵۶۵ هزار کیلومتر یا تقریباً ۱.۵۹ میلیون مایل است؛ یعنی حدود ۶.۵ برابر فاصله زمین تا ماه. بنابراین، هرچند این عبور از نظر نجومی بسیار نزدیک محسوب میشود، اما همچنان یک «عبور امن» و بدون خطر برای زمین خواهد بود.
همچنین این نزدیکترین عبور ثبتشده این سیارک در حداقل ۴۰۰ سال گذشته است. دانشمندان توانستهاند مدار آن را تا سال ۱۶۰۰ میلادی به عقب محاسبه کنند و هیچ عبور نزدیکتری در این بازه زمانی پیدا نشده است.
اگرچه این سیارک در آینده یک بار دیگر اندکی نزدیکتر از این نیز از کنار زمین عبور خواهد کرد، اما آن رویداد در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۱۳۳ رخ میدهد؛ زمانی که احتمالاً هیچیک از ما برای مشاهده آن حضور نخواهیم داشت.
اندازه واقعی هنوز مشخص نیست
دانشمندان میدانند که 152637 (1997 NC1) سیارک نسبتاً بزرگی است، اما اندازه دقیق آن هنوز مشخص نشده است. دلیل این موضوع به روش اندازهگیری سیارکها بازمیگردد.
نور خورشید پس از برخورد با سطح سیارک بازتاب میشود. هرچه سطح جرم روشنتر و بازتابندهتر باشد (ویژگیای که آلبدو نامیده میشود)، نور بیشتری منعکس میکند. به همین دلیل ممکن است یک سیارک بزرگ اما تیره از فاصله زیاد دقیقاً به اندازه یک سیارک کوچک اما روشن دیده شود.
برآوردهای فعلی ناسا نشان میدهد که قدر مطلق ۱۷.۹ این سیارک، قطری در حدود ۹۰۰ متر را پیشنهاد میکند، اما عدم قطعیت زیادی در این اندازه وجود دارد. برخی اندازهگیریها حتی احتمال میدهند که اگر این جرم از نوع B و دارای سطحی تیره باشد، قطر آن به حدود ۱.۵ کیلومتر نیز برسد.
رادار ناسا وارد عمل میشود
ناسا قصد دارد در جریان این عبور نزدیک از سامانه راداری Goldstone Solar System Radar برای مطالعه این سیارک استفاده کند.
مارینا بروزوویچ، ستارهشناس راداری آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا، در این باره میگوید:
«تقریباً تمام روشهای دیگر نجوم به نور بازتابشده یا تابش طبیعی اجرام وابسته هستند. اما ما نور خودمان را میفرستیم و پژواک بازگشتی اطلاعات بسیار ارزشمندی از موقعیت دقیق جرم در فضا و ویژگیهای فیزیکی آن، مانند سرعت چرخش، در اختیارمان قرار میدهد.»
دانشمندان امیدوارند با استفاده از این رادار بتوانند اندازه، نوع طیفی، میزان بازتابندگی و سایر ویژگیهای فیزیکی سیارک را با دقت بیشتری تعیین کنند. فرصت بعدی برای مطالعه نزدیک این جرم تا سال ۲۰۸۸ فراهم نخواهد شد.
رویدادی کمیاب
ناسا تأکید کرده است که عبور سال ۲۰۲۶ برای سیارکی با این اندازه، رویدادی غیرمعمول محسوب میشود.
آخرین بار که جرمی بزرگتر از این فاصلهای نزدیکتر داشت، سیارک 1994 PC1 در ژانویه ۲۰۲۲ بود که از فاصله ۵.۲ برابر فاصله ماه از کنار زمین عبور کرد.
چگونه آن را مشاهده کنیم؟
در زمان نزدیکترین عبور، روشنایی ظاهری سیارک به حدود قدر ۱۰ خواهد رسید. این میزان روشنایی باعث میشود بتوان آن را با تلسکوپهای کوچک و شاید حتی با دوربینهای دوچشمی مناسب مشاهده کرد، هرچند نور ماه ممکن است تا حدی دید را دشوار کند.
ساکنان نیمکره شمالی زمین هنگام نزدیک شدن سیارک بهترین فرصت مشاهده را خواهند داشت، در حالی که ناظران نیمکره جنوبی میتوانند آن را پس از عبور و دور شدن از زمین مشاهده کنند.
برای افرادی که امکان رصد مستقیم ندارند، پروژه Virtual Telescope Project برنامه دارد مشاهدات این رویداد را در روزهای ۲۶ و ۲۷ ژوئن بهصورت زنده پخش کند. هر دو پخش از ساعت ۲۳:۰۰ به وقت UTC آغاز خواهند شد.
و فقط برای تأکید دوباره: این سیارک هیچ خطری برای زمین ندارد و عبور آن صرفاً یک فرصت علمی و رصدی بسیار جذاب برای اخترشناسان و علاقهمندان به آسمان شب است.