ستارهشناسان یک سیاره فراخورشیدی از نوع «ابرنپتون» را کشف کردهاند که یکی از کمچگالترین سیارات شناختهشده تاکنون محسوب میشود. با این حال، اگرچه این کشف اهمیت زیادی دارد، اما برای درک بهتر ماهیت این جرم آسمانی، تحقیقات و مشاهدات بیشتری مورد نیاز است.
در جهان سیارات بسیار متنوعی وجود دارند که از نظر ترکیب، اندازه و ساختار با یکدیگر تفاوت دارند. یکی از این نمونهها سیاره فراخورشیدی TOI-۱۸۸۳ b است که در سال ۲۰۲۴ توسط گروهی از ستارهشناسان کشف شد.
این سیاره در فاصله حدود ۳۸۳ سال نوری از زمین قرار دارد و هر ۴.۵ روز یک بار به دور یک کوتوله سرخ به نام TOI-۱۸۸۳ گردش میکند. با این حال، در زمان کشف اولیه، عدم قطعیتهایی درباره جرم واقعی آن وجود داشت.
به همین دلیل، تیمی به سرپرستی Izuru Fukuda از University of Tokyo تصمیم گرفت این سیاره را با استفاده از ابزار Infrared Doppler (IRD) روی تلسکوپ Subaru Telescope مورد مطالعه قرار دهد.
برای یادآوری، تلسکوپ سوبارو در هاوایی قرار دارد و به هفت ابزار علمی مجهز است که میتوانند جهان را در طول موجهای مختلف رصد کنند.
نتایج این پژوهش نشان داد که جرم TOI-۱۸۸۳ b حدود ۱۳.۷ برابر جرم زمین است، در حالی که شعاع آن تقریباً ۵.۷ برابر شعاع زمین برآورد میشود.
بر این اساس، چگالی این سیاره تنها حدود ۰.۴ گرم بر سانتیمتر مکعب محاسبه شده است؛ رقمی که آن را در میان کمچگالترین سیارات فراخورشیدی کشفشده قرار میدهد.
علاوه بر این، پژوهشگران معتقدند TOI-۱۸۸۳ b احتمالاً یک سیاره «پفکرده» یا Puffy Exoplanet است که در فاصله بسیار نزدیکی از ستاره میزبان خود قرار دارد. به گفته دانشمندان، این جرم آسمانی ممکن است در گذشته به سمت ستاره خود مهاجرت کرده باشد و در اثر تابش شدید فرابنفش، بخش قابل توجهی از جرم خود را از دست داده باشد.
با وجود این یافتهها، منشأ و تاریخچه شکلگیری TOI-۱۸۸۳ b همچنان با ابهامات زیادی همراه است. به همین دلیل، ستارهشناسان تأکید میکنند که برای شناخت بهتر این دنیای عجیب و کمچگال، به مشاهدات و مطالعات بیشتری نیاز خواهد بود.
