این سیاهچاله با رفتار غیرمعمول خود دانشمندان و ستارهشناسان را شگفتزده کرده است، زیرا پس از پنج سال از ناپدید شدن یک ستاره، روشنایی آن افزایش یافته است. این پدیده که با یافتههای کنونی ناسازگار به نظر میرسد، باعث شده محققان ضرورت انجام مطالعات جدید برای کشف اسرار این جرم کیهانی را احساس کنند.
سیاهچالههای فوقپرجرم اجرامی آسمانی با قدرت بسیار زیاد هستند و گاهی ستارگان توسط نیروی گرانشی آنها جذب میشوند. هنگامی که ستارهای به نزدیکی چنین سیاهچالهای نزدیک میشود، اغلب سرنوشت آن سریع و نمایشی است؛ ماده ستاره از هم گسسته و به شکل دیسکی اطراف سیاهچاله جمع میشود که به آن دیسک برافزایشی یا اَکریشن دیسک گفته میشود. این فرآیند در جهان نسبتا رایج است و ستارهشناسان بارها شاهد چنین پدیدههایی بودهاند، اما اخیراً سیاهچالهای شناسایی شده که رفتار آن کاملاً غیرمنتظره است.
این سیاهچاله که با نام AT2018hyz شناخته میشود، باعث شگفتی محققان شده است زیرا روشنایی آن پس از ناپدید شدن یک ستاره در سال ۲۰۱۸ به شکل غیرمعمولی افزایش یافته است. معمولاً در چنین رخدادهایی، یک افزایش روشنایی به مدت کوتاهی مشاهده میشود و سپس به تدریج کاهش مییابد. اما در مورد AT2018hyz، روشنایی آن در سال ۲۰۱۹ نیز افزایش یافت و این روند ادامه داشته است، امری که با الگوهای معمولی چنین پدیدههایی مطابقت ندارد.
بر اساس مشاهدات رادیویی، روشنایی این سیاهچاله اکنون حدود پنجاه برابر بیشتر از سال ۲۰۱۹ است و انرژی آزاد شده توسط آن معادل انرژی انفجارهای پرتو گاما است. در حال حاضر، AT2018hyz به یکی از درخشانترین پدیدههای شناخته شده در کیهان تبدیل شده و این موضوع دانشمندان را، از جمله ایوت سندز، اخترفیزیکدان دانشگاه اورگن و نویسنده اصلی این مطالعه، متعجب کرده است. ایوت سندز در توضیح این پدیده گفته است:
«این واقعاً غیرعادی است. سخت بتوانم چیزی را تصور کنم که طی چنین مدت طولانی چنین افزایشی داشته باشد. اگر انفجاری رخ دهد، چرا انتظار دارید چیزی سالها بعد از انفجار دیده شود در حالی که پیش از آن نشانهای مشاهده نشده بود؟»
این سؤال هنوز پاسخی ندارد و ستارهشناسان با آن دست و پنجه نرم میکنند، زیرا مدت زمان این رخداد غیرعادی است و دانش فعلی آنها درباره رفتار سیاهچالهها و فرآیندهای کیهانی را به چالش میکشد. ویژگی منحصر به فرد این پدیده نه تنها در شدت روشنایی بلکه در طولانی بودن دوره افزایش نور آن است که باعث شده درک آن از نظر علمی دشوار شود.
به همین دلیل، مطالعات بیشتری لازم است تا رفتار این سیاهچاله به طور کامل بررسی و تحلیل شود. دانشمندان قصد دارند با استفاده از ابزارهای رادیویی، تلسکوپهای نوری و مشاهدات طیفهای مختلف، مکانیزمهای داخلی و فرآیندهای مرتبط با AT2018hyz را شناسایی کنند. آنها میخواهند دریابند چه عواملی باعث این افزایش طولانی مدت روشنایی شده است و آیا این پدیده میتواند نمونهای جدید از تعاملات بین ستارگان و سیاهچالههای فوقپرجرم باشد یا یک رخداد کاملاً متفاوت و منحصر به فرد است.
مشاهدات اولیه نشان داده است که انرژی آزاد شده توسط این سیاهچاله مشابه انرژی انفجارهای پرتو گاما است، اما برخلاف انفجارهای معمولی، این انرژی به مدت چندین سال آزاد شده و همچنان در حال افزایش است. این موضوع باعث شده تا ستارهشناسان به بررسی دقیقتر ساختار دیسک اطراف سیاهچاله، جریان مواد و رفتار گازها و پلاسمای اطراف آن بپردازند تا بتوانند علت این افزایش غیرمنتظره روشنایی را توضیح دهند.
دانشمندان معتقدند که درک این پدیده میتواند به گشودن درهای جدیدی در شناخت سیاهچالهها و فرآیندهای مرتبط با آنها منجر شود. مطالعه AT2018hyz میتواند اطلاعات بیشتری درباره نحوه تعامل سیاهچالههای فوقپرجرم با محیط اطراف خود و نحوه جذب و آزادسازی انرژی توسط آنها ارائه دهد. همچنین این پدیده فرصت مناسبی برای بررسی مدلهای موجود در مورد رفتار دیسکهای برافزایشی و جریان مواد در نزدیکی افق رویداد سیاهچالهها فراهم میکند.
با ادامه تحقیقات، ممکن است دانشمندان بتوانند نه تنها رفتار غیرمعمول AT2018hyz را توضیح دهند، بلکه مدلهای نظری خود درباره تکامل سیاهچالههای فوقپرجرم و تأثیر آنها بر کهکشانهای میزبان را نیز بازبینی کنند. این مطالعه میتواند سرنخهای مهمی درباره نحوه تعامل ماده و انرژی در نزدیکترین نقاط به افق رویداد ارائه دهد و درک ما از فیزیک شدید گرانشی و فرآیندهای پیچیده کیهانی را عمیقتر کند.
در نهایت، پدیده AT2018hyz نمونهای از شگفتیهای جهان است که دانشمندان را به تلاش برای کشف اسرار بیشتر و توسعه ابزارهای پیشرفتهتر برای رصد کیهان ترغیب میکند. این سیاهچاله با رفتار غیرمعمول خود یادآوری میکند که هنوز بخشهای بزرگی از کیهان و قوانین حاکم بر آن برای بشر ناشناخته و پر از معماهای جذاب و غیرمنتظره است.
