در حالی که بقیه جهان هستی همچنان سیگنالهای مرموز و نقاط قرمز کوچک را از آغاز زمان به سمت ما میفرستد، بهراحتی میتوان شگفتیهای نجومی نزدیکتر به خانه را فراموش کرد.
ماه گذشته، یک سیارک تازهکشفشده از نزدیکی زمین عبور کرد؛ آنقدر نزدیک که با تلسکوپهای آماتوری هم قابل مشاهده بود. این ماه نیز یک سیارک بزرگتر در راه است؛ سیارکی که در سال ۱۹۹۷ کشف شده و از حداقل سال ۱۶۰۰ میلادی تاکنون تا این اندازه به زمین نزدیک نشده است. علاوه بر این، در ماه ژوئن یک هدیه کوچک دیگر هم برای علاقهمندان فضا رخ داد که همین نزدیکی در منظومه شمسی ما اتفاق افتاد.
این پدیده بهطور منظم رخ میدهد، اما همیشه اینقدر چشمگیر نیست. همانطور که احتمالاً میدانید، سیارات منظومه شمسی با سرعتهای متفاوتی به دور خورشید میچرخند. این موضوع توسط قانون سوم کپلر توضیح داده میشود؛ قانونی که میگوید مربع دوره مداری یک سیاره (زمان لازم برای یک دور کامل به دور خورشید) با مکعب فاصله متوسط آن از خورشید نسبت مستقیم دارد.
به زبان ساده، هرچه یک سیاره دورتر باشد، «سال» آن طولانیتر است. عطارد تنها در ۸۸ روز زمینی یک بار دور خورشید میچرخد، در حالی که اگر در نپتون زندگی میکردید باید ۶۰,۱۹۰ روز زمینی یا حدود ۱۶۵ سال زمینی صبر میکردید تا یک سال کامل برایتان بگذرد.
ناسا توضیح میدهد: «اگرچه کپلر هنگام ارائه قوانینش از گرانش آگاهی نداشت، اما این قوانین نقش مهمی در استنباط نظریه گرانش جهانی توسط آیزاک نیوتن داشتند؛ نظریهای که نیروی ناشناخته پشت قانون سوم کپلر را توضیح میدهد.»
همچنین کپلر و نظریات او نقش مهمی در درک بهتر دینامیک منظومه شمسی داشتند و بهعنوان سکوی پرتابی برای نظریههای جدیدتر عمل کردند که مدارهای سیارات را با دقت بیشتری توضیح میدهند.
پس در تصویر مورد نظر چه میبینیم؟ نتیجه نزدیک شدن و همراستا شدن دو سیاره است. زهره که به خورشید نزدیکتر از ماست، هر ۲۲۴.۷ روز زمینی یک دور کامل به دور خورشید میزند. مشتری نیز هر ۴۳۳۳ روز زمینی یا حدود ۱۱.۸۶ سال زمینی یک بار مدار خود را کامل میکند. به همین دلیل، زهره بهتدریج به مشتری «میرسد» و هر ۱۰ تا ۱۵ ماه یک بار از دید ما در آسمان در نزدیکی آن قرار میگیرد.
البته همه این همراستاییها قابل مشاهده نیستند؛ بعضیها یا زیر افق رخ میدهند یا آنقدر به خورشید نزدیکاند که نمیتوان آنها را بهخوبی دید. تقریباً هر سه سال یک بار، سیارات در موقعیتی قرار میگیرند که از دید ما فاصله مناسبی از خورشید دارند و میتوانیم این «بوسه کیهانی» را ببینیم؛ تصویری که توسط تلسکوپ مجازی در صورت فلکی جوزا ثبت شده است.
