چین در آزمایشی موفق، موشک قابل‌استفاده مجدد خود را در اقیانوس فرود آورد

استارت‌آپ فضایی چینی Space Epoch اخیراً نمایشی دیدنی ارائه داد و آزمایش پرتابی از بوستر قابل‌بازیافت خود با نام Yuanxinghe-1 انجام داد.

این آزمایش در پایگاه پرتاب تجاری Oriental Spaceport واقع در استان شاندونگ انجام شد و ۱۲۵ ثانیه به طول انجامید. راکت Yuanxingzhe-1 پس از پرتاب به اوج ۲.۵ کیلومتری رسید، سپس به‌سمت زمین بازگشت، موتور خود را مجدداً روشن کرد و فرودی نرم در اقیانوس انجام داد. هرچند بوستر پس از فرود آرام به‌آهستگی در دریا فرو رفت، اما پرتاب و آزمایش از دید مهندسی موفقیت‌آمیز بود.

این آزمایش برای اثبات توانایی‌هایی چون تولید نیروی کامل، تنظیم نیروی متغیر، خاموش و روشن کردن موتور بسیار حیاتی بود. همچنین، فرآیندهایی مانند سقوط آزاد، سر خوردن و شناوری پیش از فرود نیز با موفقیت انجام شدند.

راکت مورد استفاده طراحی نوآورانه‌ای دارد و از بدنه‌ای سبک، دیواره نازک و سوخت مایع اکسیژن و متان بهره می‌برد. بوستر Yuanxinghe که در این آزمایش به‌کار رفت، ۴.۲ متر قطر و ۲۶.۸ متر ارتفاع دارد. در مقایسه، مرحله اول راکت Falcon 9 از شرکت SpaceX دارای قطر ۳.۷ متر و ارتفاع ۴۱ متر است. این بوستر توسط شرکت Jianyuan Technology ساخته شده است.

شرکت‌های Space Epoch و Jianyuan Technology در شبکه وی‌چت اعلام کردند:

«موفقیت این آزمایش بازیابی پرواز، گامی بزرگ در توسعه راکت‌های مایع قابل‌استفاده‌ مجدد است و از نظر فنی نقطه عطفی به‌شمار می‌آید. این موفقیت نشان می‌دهد که راکت‌های بزرگ با بدنه استیل ضدزنگ قابل‌بازیافت وارد مرحله کاربرد مهندسی شده‌اند و زمینه‌ساز اولین پرواز Yuanxinghe شماره ۱ در سال جاری خواهد بود.»

Space Epoch که گاهی به اختصار Sepoch نیز خوانده می‌شود، یک استارت‌آپ مستقر در پکن است. در سال‌های اخیر موجی از شرکت‌های خصوصی فضایی در چین شکل گرفته‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به Landspace، iSpace و Galactic Energy اشاره کرد. شرکت Landspace در تیر ۱۴۰۲ به مدار رسید و در ۲۹ دی ۱۴۰۲ با آزمایش راکت Zhuque-3 موفق به فرود بوستر شد.

چین در برابر SpaceX

ایده فرود و استفاده مجدد از بوسترها نخستین‌بار توسط شرکت SpaceX مطرح شد که در ۳۰ آذر ۱۳۹۴ نخستین فرود موفق مرحله اول راکت Falcon 9 را رقم زد. این موفقیت اکنون به رویدادی تقریباً روزمره تبدیل شده؛ به‌طوری‌که در سال ۱۴۰۴، آمریکا تقریباً هر دو روز یک بار پرتابی انجام می‌دهد. بیشتر این پرتاب‌ها مربوط به پروژه Starlink بوده‌اند که تاکنون ۴۹ مأموریت از آن در سال ۱۴۰۴ انجام شده است.

اگر نگاهی به جدول زمان‌بندی پروازهای فضایی در سطح جهانی بیندازیم، بیشتر آن‌ها اکنون در سه دسته جای می‌گیرند: چین، SpaceX و سایر کشورها. شرکت SSST (Shanghai Spacecom Satellite Technology) نیز پروژه منظومه ماهواره‌ای عظیم خود با نام “۱۰۰۰ بادبان” (۱۰۰۰ Sails) را از اواخر ۱۴۰۳ آغاز کرده تا رقیبی برای استارلینک باشد.

شرکت Space Epoch در نظر دارد تا پایان سال جاری، راکت Yuanxinghe را به مدار زمین برساند. این در حالی است که چین هفته گذشته نخستین مأموریت بازگرداندن نمونه از سیارک را با موفقیت به پایان رساند و همچنان حضور بلندمدت خود در مدار را با ایستگاه فضایی Tiangong حفظ کرده است. سازمان فضایی چین همچنین قصد دارد در سال ۱۴۰۵ تلسکوپ فضایی Xuntian را که نسخه‌ای چینی از هابل محسوب می‌شود، به مدار بفرستد تا همراه با Tiangong باقی بماند. بعید نیست که چین حتی اولین مأموریت بازگرداندن نمونه از مریخ را نیز با Tianwen-3 در سال ۱۴۰۷ انجام دهد.

سال پرهیجانی در عرصه فضانوردی در پیش است و باید دید شرکت‌هایی مانند Space Epoch چگونه در رقابت‌های مداری ظاهر خواهند شد.