در سال ۲۰۲۰، دنبالهدار C/2019 Y4 (ATLAS) قرار بود یک نمایش منحصر به فرد در آسمان شب ارائه دهد، اما پس از کشف آن، این دنبالهدار به چندین تکه تقسیم شد. اکنون، ستارهشناسان به دنبال یکی از این قطعات هستند که ممکن است هنوز در منظومه شمسی ما حضور داشته باشد.
دنبالهدار C/2019 Y4 (ATLAS) در سال ۲۰۲۰ کشف شد و انتظار میرفت که نمایشی ویژه و قابل مشاهده از زمین ارائه دهد. با این حال، این دنبالهدار به چندین بخش شکسته شد و برخی از ستارهشناسان بر این باورند که این قطعات هنوز میتوانند در منظومه شمسی باقی مانده باشند.
در یک مطالعه که به تازگی در The Astronomical Journal منتشر شد، تیمی به سرپرستی Salvatore A. Cordova Quijano از دانشگاه بوستون تصمیم گرفت تا به دنبال یکی از این قطعات بگردد، که با نام Fragment B شناخته میشود. برای این منظور، آنها از Lowell Discovery Telescope و تصاویر ارائهشده توسط Zwicky Transient Facility استفاده کردند. در واقع، پس از تجزیه و از هم پاشیدن این دنبالهدار، مشاهداتی با تلسکوپ هابل انجام شد که نشان داد چندین قطعه از آن ممکن است هنوز در منظومه شمسی حضور داشته باشند.
با این حال، تلاشها برای یافتن Fragment B به نتیجه نرسید، که نشان میدهد اندازه این قطعه کمتر از یک کیلومتر قطر دارد. به عبارت دیگر، این قطعه بسیار کوچک است و با تجهیزات فعلی قابل شناسایی نیست. این موضوع نشان میدهد که حتی با پیشرفتهترین تلسکوپها نیز ممکن است برخی اجرام کوچک در منظومه شمسی ما از دید ما پنهان بمانند.
علاوه بر این، هنگامی که دنبالهدار C/2019 Y4 (ATLAS) تجزیه شد، ستارهشناسان قادر نبودند این رویداد را به طور دقیق مشاهده کنند. عدم مشاهده نزدیک این پدیده، مانع از آن شد که دانشمندان به درک کامل و دقیق از فرآیند تجزیه دنبالهدار دست یابند. به همین دلیل، بسیاری از جزئیات این پدیده همچنان ناشناخته باقی مانده است.
سرنوشت این جسم آسمانی همچنین پرسشهای دیگری را ایجاد میکند، به ویژه در مورد تعداد دنبالهدارهای بالقوهای که هنوز در منظومه شمسی ما وجود دارند. یافتن و ردیابی قطعات کوچک دنبالهدارها میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره تاریخچه و تحولات دینامیکی سیستم شمسی ارائه دهد. این نوع تحقیقات به ستارهشناسان کمک میکند تا بهتر بفهمند چگونه اجرام کوچک و بزرگ در طول میلیاردها سال تعامل داشتهاند و مسیر خود را در منظومه شمسی طی کردهاند.
به طور خاص، دنبالهدار C/2019 Y4 (ATLAS) نمونهای از دنبالهدارهای تازه کشفشده است که در مسیر خود به سمت خورشید به سرعت تجزیه میشوند. چنین رخدادهایی فرصتی بینظیر برای مطالعه ساختار داخلی دنبالهدارها و بررسی مواد تشکیلدهنده آنها فراهم میکنند، اما از آنجایی که این دنبالهدار به سرعت فروپاشید، فرصت مشاهده دقیق از دست رفت.
ستارهشناسان امیدوارند با پیشرفت فناوری رصد و افزایش دقت تلسکوپها، بتوانند در آینده قطعات کوچکتر دنبالهدارها را شناسایی کنند. پیدا کردن Fragment B و قطعات مشابه میتواند به درک بهتر ما از تعداد دنبالهدارهای موجود و مسیر حرکت آنها کمک کند. همچنین، این اطلاعات میتواند به پیشبینی برخورد احتمالی اجرام کوچک با زمین و ارزیابی خطرات احتمالی برای سیاره ما یاری رساند.
یکی از جنبههای جذاب این مطالعه، استفاده از منابع متعدد رصدی است. ترکیب دادههای Lowell Discovery Telescope، تصاویر Zwicky Transient Facility و مشاهدات قبلی تلسکوپ هابل نشان میدهد که همکاری بین مراکز مختلف رصدی و استفاده از فناوریهای نوین میتواند به ستارهشناسان در ردیابی و شناسایی اجرام کوچک و کمنور کمک شایانی کند.
در نهایت، دنبالهدار C/2019 Y4 (ATLAS) و قطعات تجزیهشده آن یادآور این واقعیت هستند که منظومه شمسی ما همچنان میزبان اجرام پویا و در حال تغییر است. مطالعه این اجرام کوچک، به دانشمندان اجازه میدهد تا بهتر درک کنند که چگونه دنبالهدارها و سایر اجرام کوچک شکل گرفتهاند، چگونه تجزیه میشوند و چگونه با دیگر اجزای منظومه شمسی تعامل دارند.
به طور خلاصه، تلاش برای یافتن Fragment B نشان میدهد که حتی اجرام کوچک و کمنور در منظومه شمسی اهمیت بالایی دارند و مطالعه آنها میتواند پاسخهای مهمی درباره تاریخچه و ساختار منظومه شمسی ارائه دهد. اگرچه تا کنون موفق به رصد این قطعه نشدهاند، اما تحقیقات آینده و فناوریهای پیشرفتهتر میتوانند پرده از رازهای باقیمانده این دنبالهدار و دیگر اجرام کوچک بردارند و دید بهتری از منظومه شمسی در اختیار ما قرار دهند.
