مشاهدات جدیدی که توسط کاوشگر جونو انجام شده نشان میدهد که اندازه سیاره مشتری کوچکتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد. هرچند این تفاوت ممکن است در نگاه اول ناچیز به نظر برسد، اما میتواند به اخترشناسان در درک بهتر سیارات گازی کمک کند. مشتری، بزرگترین سیاره در منظومه شمسی، ممکن است در واقع کوچکتر از آنچه که تاکنون تخمین زده شده بود باشد. اندازهگیریهای جدیدی که توسط کاوشگر ناسا، جونو، انجام شده، تفاوتهایی نسبت به برآوردهای پیشین نشان میدهد. تا کنون، قطر مشتری در خط استوا ۱۴۲,۹۸۴ کیلومتر و از قطب تا قطب ۱۳۳,۷۰۸ کیلومتر اندازهگیری شده بود.
اما دادههای جدید از جونو که در حال حاضر در مدار این سیاره قرار دارد، نشان میدهد که در خط استوا تفاوتی معادل ۸ کیلومتر و در قطبها ۲۴ کیلومتر وجود دارد. اگرچه این تغییر ممکن است اندک به نظر برسد، باید توجه داشت که مشتری به عنوان مرجع برای مطالعه سایر سیارات گازی مورد استفاده قرار میگیرد.
به عبارت دیگر، اگر اخترشناسان درک بهتری از این سیاره داشته باشند، مطالعات دیگر نیز دقیقتر خواهد بود، بهویژه در مورد ترکیب شیمیایی و ساختار داخلی این سیارات. در این زمینه، الی گالانتی، سرپرست این مطالعه که در نشریه Nature Astronomy منتشر شده، توضیح میدهد:
«این چند کیلومتر اهمیت دارند. جابجایی اندک شعاع سیاره باعث میشود مدلهای ما از درون مشتری با دادههای گرانشی و مشاهدات جوی هماهنگی بیشتری داشته باشد.»
برای دستیابی به نتایج دقیقتر، کاوشگر جونو از پشت مشتری عبور کرد و در حالی که امواج رادیویی به سمت زمین ارسال میکرد، سیاره را بررسی نمود. اخترشناسان توانستند اندازه آن را با توجه به نقاطی که سیگنالها منحرف یا متوقف شدند، اندازهگیری کنند. علاوه بر این، این کاوشگر ۲۶ اندازهگیری اضافی نیز انجام داده است که دادههای دقیق و قابل اعتمادی را برای مطالعات آینده فراهم میکند.
این مشاهدات جدید نه تنها اندازه مشتری را اصلاح میکنند، بلکه به بهبود مدلهای داخلی سیاره نیز کمک میکنند. با در نظر گرفتن این دادهها، اخترشناسان میتوانند چگالی و ساختار لایههای مختلف مشتری را بهتر درک کنند و ارتباط بین جاذبه و ویژگیهای جوی سیاره را با دقت بیشتری بررسی نمایند. این موضوع اهمیت ویژهای دارد، زیرا مشتری به عنوان نمونهای از سیارات گازی غولپیکر در منظومه شمسی محسوب میشود و مطالعه آن میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره دیگر سیارات مشابه در منظومههای دیگر ارائه دهد.
جونو با عبور از نقاط مختلف مشتری و ارسال امواج رادیویی، توانست تغییرات جزئی در مسیر سیگنالها را ثبت کند. این تغییرات نشاندهنده اختلافاتی در اندازه و شکل سیاره هستند که پیشتر به دلیل محدودیتهای ابزارهای اندازهگیری از دست رفته بودند. هر یک از این ۲۶ اندازهگیری جدید، به تصحیح و دقیقتر شدن دادهها کمک میکند و مدلهای فیزیکی مشتری را با واقعیت نزدیکتر میسازد.
درک بهتر شعاع و ابعاد مشتری همچنین بر مطالعات مربوط به میدان گرانشی سیاره تأثیر میگذارد. میدان گرانشی مشتری بر حرکات قمرها و حلقههای آن و همچنین تاثیرات آن بر سیارات دیگر در منظومه شمسی موثر است. با اندازهگیری دقیقتر شعاع سیاره، دانشمندان میتوانند پیشبینیهای دقیقتری درباره رفتار گرانشی و اثرات آن بر محیط اطراف سیاره ارائه دهند.
این تغییرات کوچک در ابعاد مشتری به محققان امکان میدهد تا مدلهای داخلی پیچیدهتری ایجاد کنند که هم دادههای جوی و هم مشاهدات گرانشی را همزمان توضیح دهد. چنین مدلهایی میتوانند اطلاعات دقیقی درباره ترکیب هیدروژن و هلیوم در داخل سیاره، جریانهای کنونی در لایههای گازی و همچنین ساختار هستهای مشتری ارائه دهند.
علاوه بر این، اطلاعات به دست آمده از جونو میتواند به مطالعه سیارات مشابه در دیگر منظومههای ستارهای کمک کند. سیارات گازی غولپیکر که اندازه و ترکیب مشابهی با مشتری دارند، نمونههای خوبی برای مقایسه و بررسی روند شکلگیری و تکامل سیارات در کیهان هستند. بنابراین، هر گونه اصلاح در اندازه و مدلهای داخلی مشتری میتواند اثرات گستردهای بر تحقیقات نجومی و سیارهشناسی داشته باشد.
در نهایت، دادههای جدید جونو نشان میدهند که حتی تغییرات چند کیلومتری در اندازه یک سیاره غولپیکر میتواند اهمیت علمی بالایی داشته باشد و به ما کمک کند تا ساختار و دینامیک داخلی سیارات گازی را بهتر درک کنیم. این یافتهها مسیر تحقیقات آینده درباره مشتری و دیگر سیارات گازی را روشنتر میکند و میتواند به مدلسازی دقیقتر سیارات فراخورشیدی نیز کمک کند.
