پس از انجام تحقیقات گسترده، اخترشناسان احتمالاً موفق به کشف یک پالسار در مرکز کهکشان راه شیری شدهاند، در نزدیکی سیاهچاله ابرپرجرم موسوم به کمان ای(Sagittarius A). اگر این کشف تأیید شود، میتواند به درک بهتر جهان هستی کمک شایانی کند.
با وجود اینکه دانشمندان سالهاست که کهکشان راه شیری را مطالعه میکنند، برخی بخشهای آن همچنان بسیار مرموز و ناشناخته باقی ماندهاند. در واقع، در سال ۲۰۲۲، اخترشناسان موفق شدند نخستین تصویر از سیاهچاله ابرپرجرم مرکز کهکشان، یعنی کمان ای* را بهدست آورند. حالا به نظر میرسد که یک پالسار با میدان مغناطیسی فوقالعاده قوی ممکن است در نزدیکی این سیاهچاله قرار داشته باشد.
برای یادآوری، پالسارها ستارههای نوترونی هستند که با سرعت بسیار بالا میچرخند. به عنوان مثال، PSR J1748-2446ad یک پالسار واقع در حدود ۱۸ هزار سال نوری از زمین است که ۷۱۶ بار در ثانیه میچرخد و سریعترین پالسار کشف شده تاکنون محسوب میشود. جرم این ستارهها تقریباً دو برابر جرم خورشید است، اما این جرم در یک قطر تنها ۱۲ مایل، یعنی حدود ۱۹ کیلومتر متمرکز شده است. پالسارها به دلیل پرتوهای تابش الکترومغناطیسی که از قطبهای خود ساطع میکنند، قابل شناسایی هستند و همین تابشها منبع اصلی اطلاعات اخترشناسان درباره آنها به شمار میرود.
بین سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، پژوهشگران برنامه Breakthrough Listen با استفاده از تلسکوپ گرین بانک تحقیقات گستردهای انجام دادند و موفق شدند پالساری را شناسایی کنند که حدود ۱۲۲ بار در ثانیه میچرخد. با این حال، دانشمندان از تعداد کم پالسارهای کشف شده شگفتزده شدند. کارن پرز، یکی از اعضای تیم تحقیقاتی، در این باره توضیح داد:
«ما باید حساسیت کافی برای شناسایی تقریباً ۱۰ درصد پالسارهای میلیثانیهای و ۵۰ درصد پالسارهای کند یا معمولی را داشتیم، با این فرض که جمعیت پالسارها در مرکز کهکشان مشابه جمعیت آنها در بخشهای دیگر راه شیری باشد. با وجود این حساسیت، تنها یک نامزد کشف شد که به آن پالسار Breakthrough Listen یا BLPSR گفته میشود و تحقیقات درباره آن همچنان ادامه دارد.»
با توجه به اهمیت این کشف، هنوز لازم است که آن به صورت دقیق تأیید شود. برای این منظور، نیاز به مشاهدات جدید و دقیقتری است، به ویژه با کمک تلسکوپهای پیشرفتهای مانند Very Large Array (ngVLA) و Square Kilometre Array (SKA). این ابزارها قادر خواهند بود جزئیات بیشتری از موقعیت و ویژگیهای این پالسار ارائه دهند و امکان بررسی صحت کشف را فراهم کنند.
اگر وجود این پالسار بهطور قطعی تأیید شود، اخترشناسان قادر خواهند بود اطلاعات ارزشمندی درباره مرکز کهکشان راه شیری بهدست آورند و همچنین شناخت خود از کهکشانهای دیگر در جهان را توسعه دهند. مرکز کهکشان، به دلیل تراکم بالا و وجود سیاهچاله ابرپرجرم، محیطی بسیار پیچیده و چالشبرانگیز برای رصد و تحلیل اخترشناسی محسوب میشود و وجود یک پالسار در چنین محیطی میتواند به اندازهگیریهای دقیقتر میدانهای گرانشی و مطالعه دینامیک مواد در اطراف سیاهچاله کمک کند.
پالسارهای نزدیک سیاهچالهها ابزارهای ارزشمندی برای آزمون نظریه نسبیت عام انیشتین هستند، زیرا حرکت آنها تحت تأثیر میدان گرانشی بسیار قوی قرار دارد و تحلیل دقیق این حرکت میتواند محدودیتها و صحت پیشبینیهای نظریه نسبیت را مورد بررسی قرار دهد. علاوه بر این، مطالعه تابشهای الکترومغناطیسی پالسارها امکان درک بهتر ساختار مغناطیسی مرکز کهکشان را فراهم میکند و میتواند اطلاعات بیشتری درباره نحوه تعامل بین سیاهچاله و محیط پیرامونش ارائه دهد.
تحقیقات بیشتر درباره پالسار BLPSR میتواند به پیشبینی رفتار ماده و انرژی در محیطهای شدید و غیرعادی کهکشانها کمک کند و مدلهای پیچیده نجومی را اصلاح کند. این دادهها برای دانشمندان اهمیت حیاتی دارند، زیرا میتوانند برای شبیهسازیهای دقیقتر کهکشانها و بررسی نحوه تکامل آنها در طول میلیونها سال به کار روند.
در نهایت، کشف احتمالی این پالسار نشان میدهد که با وجود پیشرفتهای علمی و تکنولوژیکی، کهکشان راه شیری هنوز رازهای بسیاری برای آشکار کردن دارد و هر کشف جدید، دریچهای تازه به درک ما از کیهان و نحوه عملکرد آن میگشاید.
این پروژه تحقیقاتی نمونهای برجسته از تلاشهای بینالمللی برای شناخت بهتر جهان است و اهمیت سرمایهگذاری در ابزارها و فناوریهای پیشرفته نجومی را برجسته میکند. دانشمندان امیدوارند با تکمیل مشاهدات و تحلیلهای دقیق، بتوانند پاسخهای قانعکنندهای به پرسشهای مهم درباره شکلگیری و تکامل کهکشانها و رفتار پالسارها در میدانهای گرانشی شدید ارائه دهند و به درک عمیقتری از کیهان دست یابند.
