ماموریت ESCAPADE ناسا از دو ماهواره یکسان برای مطالعه وضعیت آب و هوای فضایی از زمین تا مریخ استفاده خواهد کرد. این ماموریت که قرار است در سال ۲۰۲۵ پرتاب شود، به بررسی نحوه تعامل ذرات باردار خورشیدی (باد خورشیدی) با میدان مغناطیسی و جو مریخ میپردازد. با پیگیری این تعاملات، ESCAPADE قصد دارد دلایل از دست رفتن جو غلیظ سابق مریخ را که ممکن است شرایط وجود آب مایع و زندگی را فراهم کرده باشد، کشف کند و همچنین بررسی کند که چگونه طوفانهای خورشیدی محیط سیاره را شکل میدهند.
به گفته ناسا، ESCAPADE اولین ماموریتی است که دو مدارگرد را بهصورت جفتی به دور مریخ میفرستد. این دو فضاپیما کنار یکدیگر به دور مریخ میچرخند و تصویری سهبعدی از مگنتوسفر مریخ ارائه میدهند. آنها ابتدا در یک مدار مشابه حرکت میکنند و سپس به مدارهای متفاوت منتقل میشوند تا دانشمندان بتوانند علت و معلول را تشخیص دهند. به عنوان مثال، یک فضاپیما میتواند شرایط باد خورشیدی را اندازهگیری کند و دیگری واکنش جو را بررسی کند. نمونهگیری در دو نقطه به دانشمندان نشان میدهد که چگونه باد خورشیدی باعث فرار جو و تغییرات اقلیمی در مریخ شده است. این ماموریت توسط دانشگاه کالیفرنیا، برکلی برنامهریزی شده و انتظار میرود که در سال ۲۰۲۷ به مریخ برسد.
اصطلاح “آب و هوای فضایی” شرایطی را توصیف میکند که ناشی از فعالیتهای خورشیدی مانند فورانهای خورشیدی، فورانهای تاجی و باد خورشیدی هستند. طوفانهای خورشیدی میتوانند فناوریهای زمین را تحت تأثیر قرار دهند و باعث ایجاد جریانهایی شوند که شبکههای برق را تخریب کرده یا ارتباطات و سیستمهای موقعیتیابی جهانی را مختل کنند. همچنین طوفانهای خورشیدی میزان تابش دریافتی فضانوردان را افزایش میدهند. در مقایسه، مریخ بیشتر از زمین تحت تأثیر آب و هوای فضایی قرار دارد، زیرا این سیاره سپر مغناطیسی ندارد تا از باد خورشیدی محافظت شود. باد خورشیدی باعث شده است جو مریخ به مرور از بین برود و این سیاره به شرایط فعلی خود برسد.
هدف اصلی ESCAPADE مطالعه نحوه برخورد باد خورشیدی با جو و میدان مغناطیسی مریخ و درک فرآیندهای فیزیکی است که موجب فرار اتمسفر و تغییرات محیطی در طول زمان شدهاند. دادههای این ماموریت به دانشمندان کمک میکند بفهمند چگونه سیارهای که زمانی ممکن است شرایط مناسب برای آب مایع و زندگی داشته باشد، به سیارهای خشک و کمجو تبدیل شده است. این اطلاعات نه تنها برای مطالعه مریخ اهمیت دارد، بلکه درک نحوه تعامل سیارهها با باد خورشیدی و تأثیرات آن بر محیطهای فضایی دیگر را نیز ممکن میکند.
با استفاده از دو ماهواره در مدارهای همزمان و سپس متفاوت، ESCAPADE قادر خواهد بود اثرات مستقیم و غیرمستقیم باد خورشیدی را از طریق مقایسه دادههای دو نقطه متفاوت بررسی کند. این روش امکان تشخیص دقیقتر رابطه بین طوفانهای خورشیدی و تغییرات جوی را فراهم میکند و میتواند نشان دهد که چه فرآیندهایی باعث از دست رفتن جو و تغییرات اقلیمی مریخ شدهاند.
در کل، ماموریت ESCAPADE گامی مهم در فهم تاریخ محیط مریخ و تأثیر فعالیت خورشیدی بر سیارهها محسوب میشود و میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره حفاظت از فضاپیماها و آمادهسازی برای مأموریتهای انسانی به مریخ فراهم آورد. این ماموریت نشان میدهد که مطالعه آب و هوای فضایی نه تنها برای زمین بلکه برای سیارات دیگر نیز اهمیت حیاتی دارد، زیرا این پدیدهها میتوانند شکل و شرایط زیستپذیری سیارهها را به طور مستقیم تغییر دهند.
