تلسکوپ فضایی “نانسی گریس رمان”، تلسکوپ بزرگ بعدی ناسا، وارد مراحل پایانی آمادگی برای پرتاب شده است. این مأموریت که قرار بود در آیندهای دورتر آغاز شود، اکنون با پیشرفت قابل توجهی روبرو است و انتظار میرود زودتر از موعد مقرر به فضا پرتاب شود.
طبق اعلام ناسا، این تلسکوپ هماکنون مراحل اصلی مونتاژ و آزمایشهای زیستمحیطی را مراحل اصلی مونتاژ و آزمایشهای زیستمحیطی را به پایان رسانده و آمادهسازی نهایی پیش از پرتاب را آغاز کرده است. مقامات ناسا تأکید کردهاند که این پروژه از برنامه زمانی قبلی جلوتر است و بودجه آن نیز در محدوده مورد انتظار باقی مانده است؛ امری که در مأموریتهای علمی بزرگ و پرهزینه کمتر مشاهده میشود.
ناسا تاریخ ۳۰ اوت را به عنوان زمان پرتاب تلسکوپ رمان با استفاده از موشک فالکون هوی اسپیسایکس از مجتمع پرتاب ۳۹A در مرکز فضایی کندی فلوریدا هدفگذاری کرده است. این همان سکوی پرتابی است که در گذشته برای مأموریتهای آپولو استفاده میشد.
مدیر ناسا، جارد آیزاکمن، از سرعت و آمادگی این برنامه تمجید کرده و تلسکوپ رمان را نمونهای از چگونگی پیشبرد کارآمد مأموریتهای علمی ناسا در کنار اهداف بلندپروازانه دانسته است.
از نظر علمی، تلسکوپ رمان برای پاسخ به برخی از بزرگترین پرسشهای بیپاسخ در اخترفیزیک طراحی شده است. این تلسکوپ دارای آینهای ۲.۴ متری است که اندازهای مشابه هابل دارد، اما مزیت اصلی آن نه در قدرت بزرگنمایی، بلکه در میدان دید وسیع آن است. ناسا اعلام کرده است که رمان قادر خواهد بود بخشهایی از آسمان را که حدود ۱۰۰ برابر بزرگتر از آنچه هابل در یک مشاهده ثبت میکند، با وضوح بسیار بالا تصویربرداری کند.
این توانایی به تلسکوپ اجازه میدهد تا پیمایشهای عظیمی از آسمان را در مقیاسی بیسابقه انجام دهد. محققان امیدوارند که این مأموریت به ترسیم توزیع ماده تاریک در سراسر کیهان و مطالعه چگونگی تأثیر انرژی تاریک بر انبساط شتابدار فضا کمک کند. همچنین، رمان به بررسی چگونگی شکلگیری و تکامل کهکشانها در طول میلیاردها سال از طریق رصد جمعیتهای عظیم کهکشانی در طول زمان کیهانی خواهد پرداخت.
یکی دیگر از اهداف عمده این مأموریت، علم سیارات فراخورشیدی است. با استفاده از روش ریزهمگرایی گرانشی، انتظار میرود رمان هزاران سیاره خارج از منظومه شمسی را شناسایی کند، از جمله سیارات سرگردان و دنیاهایی که در مدارهای دور از ستارگان خود قرار دارند و شناسایی آنها برای تلسکوپهای دیگر دشوار است. دانشمندان معتقدند این مأموریت میتواند درک ما را از چگونگی شکلگیری منظومههای سیارهای و پراکندگی انواع مختلف سیارات در کهکشان راه شیری به طور چشمگیری گسترش دهد.
یکی از فناوریهای مورد توجه در این تلسکوپ، “دستگاه تاجنگار” (Coronagraph Instrument) است که برای مسدود کردن نور ستارهها و تصویربرداری مستقیم از سیارات کمنور نزدیک طراحی شده است. اگرچه این یک نمایش فناوری محسوب میشود، اما محققان آن را گامی مهم به سوی رصدخانههای آینده میدانند که قادر به مطالعه دقیق سیارات شبیه به زمین خواهند بود.
ماموریت رمان در دورهای از تحول برای ناسا صورت میگیرد. این تلسکوپ، در کنار مأموریتهای آرتمیس به ماه، همکاریهای پرتاب تجاری و سیستمهای نسل جدید اعماق فضا، سرمایهگذاری بزرگی در علم بنیادی و برنامههای رصد طولانیمدت محسوب میشود. به جای تمرکز بر یک منطقه محدود از فضا، رمان برای پیمایش بخشهای وسیعی از جهان با کارایی بیسابقه طراحی شده و مجموعههای داده عظیمی را ایجاد خواهد کرد که انتظار میرود ستارهشناسان برای دههها پس از پرتاب به مطالعه آنها بپردازند.
