فضاپیمای نیوهورایزنز ناسا که در حال نزدیک شدن به لبه منظومه شمسی است، ممکن است ماه آینده به دلیل کمبود بودجه دو ابزار علمی خود را خاموش کند. اگر این اتفاق رخ دهد، مدت زیادی تا رسیدن فضاپیما به یکی از جذابترین مناطق فضا باقی نمانده است؛ منطقهای که قرار بود نیوهورایزنز در آن یکی از جدیترین تهدیدها برای حضور طولانیمدت انسان در فضا را بررسی کند.
ناسا در سال ۲۰۰۶ فضاپیمای نیوهورایزنز را برای مطالعه سیاره کوتوله پلوتو به فضا فرستاد؛ جرمی که بیش از ۵ میلیارد کیلومتر از زمین فاصله دارد. این فضاپیما ابتدا به سمت مشتری حرکت کرد تا با استفاده از گرانش این سیاره سرعت بگیرد. نیوهورایزنز در این مسیر از قمرهای مشتری، یعنی آیو، اروپا و گانیمد، تصویربرداری کرد و سپس با سرعتی حدود ۳۰۰ میلیون مایل در سال به سمت پلوتو حرکت کرد.
نیوهورایزنز سرانجام در سال ۲۰۱۵ به پلوتو رسید و نزدیکترین و دقیقترین تصاویر ثبتشده از این سیاره کوتوله را به زمین ارسال کرد.
ناسا درباره دستاوردهای این مأموریت میگوید دادههای نیوهورایزنز نشان دادند پلوتو و قمرهای آن بسیار پیچیدهتر از چیزی هستند که دانشمندان تصور میکردند. پژوهشگران همچنین از میزان فعالیتهای جاری روی سطح پلوتو شگفتزده شدند.
مه موجود در جو پلوتو و نرخ فرار گازهای جوی که کمتر از پیشبینیها بود نیز دانشمندان را مجبور کرد مدلهای قبلی خود درباره این منظومه را به شکل اساسی بازنگری کنند.
پس از عبور از پلوتو، مأموریت نیوهورایزنز پایان نیافت. این فضاپیما مسیر خود را به سمت آروکوت، جرمی دو لوبه در کمربند کویپر، تغییر داد؛ منطقهای که بسیار فراتر از مدار نپتون قرار دارد.
در سال ۲۰۲۳، ناسا اعلام کرد که مأموریت نیوهورایزنز را تمدید میکند. تمرکز جدید این فضاپیما جمعآوری اطلاعات درباره هلیوسفر بود؛ حباب عظیمی که خورشید و منظومه شمسی را در بر گرفته است.
نیکولا فاکس، معاون مدیر اداره مأموریتهای علمی ناسا، در آن زمان گفت نیوهورایزنز از موقعیتی منحصربهفرد در منظومه شمسی برخوردار است و میتواند به پاسخ دادن به پرسشهای مهم درباره هلیوسفر کمک کند.
ناسا تصمیم گرفته بود فعالیتهای نیوهورایزنز را تا زمان خروج فضاپیما از کمربند کویپر ادامه دهد؛ اتفاقی که انتظار میرود در سالهای ۲۰۲۸ تا ۲۰۲۹ رخ دهد.
اما اگر هنوز حدود دو سال تا آن زمان باقی مانده، چرا اکنون صحبت از خاموش کردن ابزارهای علمی فضاپیماست؟
دو ابزار مهم نیوهورایزنز، یعنی طیفسنج ذرات پرانرژی پلوتو یا PEPSSI و ابزار Solar Wind Around Pluto یا SWAP، وظیفه جمعآوری اطلاعات درباره باد خورشیدی را بر عهده دارند.
این ابزارها همچنان فعال هستند و بدون تأثیرپذیری از محدودیتهای بودجهای، دادهها را جمعآوری و به زمین ارسال میکنند. مشکل اصلی در زمین است. ناسا طی دو سال گذشته ۲ میلیون دلار بودجه اختصاصیافته به این بخش را پرداخت نکرده است. این بودجه برای تأمین هزینه دانشمندان و پژوهشگرانی استفاده میشد که دادههای ارسالشده را دریافت و تحلیل میکنند.
آلن استرن، پژوهشگر اصلی مأموریت نیوهورایزنز، میگوید بدون این بودجه گزینه دیگری جز خاموش کردن ابزارها باقی نمیماند.
این تصمیم در هر شرایطی عجیب به نظر میرسد، اما زمانبندی آن اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا نیوهورایزنز در آستانه ورود به بخش بسیار مهمی از منظومه شمسی قرار دارد و ابزارهایی در اختیار دارد که فضاپیماهای وویجر ۱ و وویجر ۲ در زمان سفر خود به سمت خارج از منظومه شمسی نداشتند.
جیمز ال. گرین، دانشمند ارشد پیشین ناسا، در دادخواستی برای ادامه فعالیت این مأموریت توضیح داده است که ابزارهای SWAP و PEPSSI در حال انجام اندازهگیریهایی منحصربهفرد درباره یونهای بینستارهای هیدروژن و هلیوم هستند؛ اندازهگیریهایی که مأموریت وویجر قادر به انجام آنها نبود.
به لطف نیوهورایزنز، دانشمندان اکنون میدانند که این یونها پس از فاصله ۱۰ واحد نجومی از خورشید، نقش مهمی در رفتار باد خورشیدی دارند.
این یونها همچنین بر ویژگیهای ترمودینامیکی مرز هلیوسفر تأثیر زیادی میگذارند؛ مرزی که از بخش داخلی منظومه شمسی در برابر پرتوهای کیهانی کهکشانی محافظت میکند. این پرتوها یکی از جدیترین تهدیدها برای حضور طولانیمدت انسان در فضا محسوب میشوند.
نیوهورایزنز قرار است در فاصله زمانی سال ۲۰۲۷ تا اواسط دهه ۲۰۳۰ از منطقهای موسوم به «شوک پایانی» هلیوسفر عبور کند.
شوک پایانی نقطهای در منظومه شمسی است که در آن باد خورشیدی شروع به برهمکنش با محیط میانستارهای محلی میکند و در نتیجه سرعت آن کاهش مییابد.
اگرچه وویجر ۱ و وویجر ۲ هر دو در حال حاضر بسیار دورتر از خورشید قرار دارند، اما آنها در جهت متفاوتی حرکت کردهاند و به ابزارهای علمی مشابه نیوهورایزنز مجهز نیستند.
خود فضاپیمای نیوهورایزنز نیز ظاهراً همچنان در وضعیت سالمی قرار دارد و تمامی سیستمهای آن فعال هستند. حتی برآورد میشود که این فضاپیما بتواند تا دهه ۲۰۵۰ به فعالیت خود ادامه دهد.
بنابراین مشکل اصلی عمر فضاپیما نیست، بلکه بودجه روی زمین است. اگر دانشمندان بخواهند شوک پایانی هلیوسفر و مناطق فراتر از آن را بررسی کنند، باید مشکل تأمین بودجه این مأموریت حل شود.
در حال حاضر شرایط چندان امیدوارکننده نیست و قرار است این دو ابزار علمی ماه آینده از کار بیفتند. با این حال، هنوز تصمیم نهایی و غیرقابل بازگشتی گرفته نشده است.
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، روز سهشنبه در شبکه اجتماعی X اعلام کرد که این سازمان در حال بررسی موضوع است. او اشاره کرد که سرمایهگذاری اصلی برای ساخت و ارسال نیوهورایزنز قبلاً انجام شده و از نظر او ادامه تولید دادههای علمی باکیفیت با هزینهای نسبتاً پایین میتواند منطقی باشد.
آیزاکمن همچنین گفت ناسا بخش قابلتوجهی از بودجه اداره مأموریتهای علمی خود را صرف نگهداری مأموریتهایی میکند که مدت زیادی از عمر طراحی اولیه آنها گذشته است. به گفته او، بازده علمی این مأموریتها نیز به مرور کاهش پیدا میکند.
او تأکید کرد که اگر ناسا بتواند مأموریتها را یکپارچه کند، تداوم تحقیقات علمی را حفظ کند و منابع بیشتری برای مأموریتهای جدید و تحولآفرین آزاد کند، باید چنین کاری انجام دهد؛ از جمله مأموریتهایی که در آینده جایگزین پروژههایی مانند Dragonfly خواهند شد.
