این فیلتر مشکوک بود که در جریان تمرین لباس خیس (wet dress rehearsal) موشک آرتمیس II در تاریخ ۱۲ فوریه، جریان هیدروژن مایع به مرحله اصلی (Core Stage) را کاهش داده باشد.
آن تست، هرچند کامل نبود، اما به اندازه کافی داده ارزشمند در اختیار مهندسان قرار داد تا بتوانند برای برگزاری یک تمرین لباس خیس دوم آماده شوند. ناسا اکنون این آزمون دوم را برای پنجشنبه ۱۹ فوریه هدفگذاری کرده است. این تمرین، تیم پرتاب و همه گروههای پشتیبانی را از نزدیک با مجموعه کاملی از عملیات واقعی روز پرتاب آشنا میکند. این عملیات شامل موارد زیر است:
- بارگیری پیشرانههای برودتی (کریوژنیک) به داخل موشک سیستم پرتاب فضایی (SLS)
- اجرای شمارش معکوس پرتاب
- نشان دادن قابلیت عقبگرد و بازگرداندن ساعت شمارش معکوس (recycle) در صورت بروز مشکل
- تخلیه مجدد مخازن (detanking) برای تمرین رویههای لغو پرتاب (scrub procedures)
آمادهسازی برای این آزمون ازدیروز (سهشنبه ۱۷ فوریه ۲۰۲۶) ساعت ۶:۴۰ عصر به وقت شرقی (EST) برابر با ۰۳:۴۰ بعدازظهر به وقت اقیانوس آرام (PST) آغاز میشود. در این زمان، کنترلکنندگان پرتاب به کنسولهای خود در مرکز کنترل پرتاب (Launch Control Center) میآیند و شمارش معکوس تقریباً ۵۰ ساعته را شروع میکنند.
ساعت ۸:۳۰ شب به وقت شرقی (۰۵:۳۰ عصر به وقت اقیانوس آرام) روز پنجشنبه ۱۹ فوریه، پنجره شبیهسازیشده پرتاب با مدت چهار ساعت باز میشود. در طول این تمرین، تیم دو بار شمارش معکوس دقیق ده دقیقه پایانی (terminal count) را اجرا خواهد کرد. آنها شمارش را دو مرتبه متوقف میکنند: بار اول در T-1 دقیقه و ۳۰ ثانیه و بار دوم در T-33 ثانیه؛ سپس ساعت را دوباره به T-10 دقیقه بازمیگردانند تا اجرای دوم را انجام دهند.
این روند دقیقاً شبیهسازی میکند آنچه در یک پرتاب واقعی ممکن است رخ دهد: مشکلات فنی، شرایط جوی نامناسب یا هر مسئله دیگری میتواند باعث تأخیر یا لغو پرتاب شود. توانایی تیم در مدیریت چنین موقعیتهایی و بازگشت سریع به وضعیت آمادهباش، یکی از مهمترین جنبههای آمادگی برای پرتاب واقعی است.
پس از اتمام موفقیتآمیز این تمرین، ناسا تمام دادههای بهدستآمده را با دقت بررسی میکند و سپس تاریخ رسمی پرتاب را تعیین خواهد کرد. هدف فعلی، انجام پرتاب در ماه مارس است. در هفتههای اخیر، مدیران ناسا فرصتهای پرتاب اضافی را ارزیابی کردهاند و یک پنجره مناسب در هفته اول مارس شناسایی شده است. با این حال، پس از محاسبات دقیق، مشخص شد که ۶ مارس زودترین تاریخی است که میتوان آن را در نظر گرفت؛ زیرا باید زمان کافی برای برگزاری تمرین لباس خیس دوم، تحلیل کامل دادهها و انتقال موشک آرتمیس II از محل مونتاژ به سکوی پرتاب (pad) وجود داشته باشد.
فرقی نمیکند پرتاب دقیقاً در چه روزی از ماه مارس انجام شود؛ آنچه مسلم است این است که آرتمیس II یکی از بزرگترین رویدادهای علمی و فناوری قرن حاضر خواهد بود و میلیونها نفر در سراسر جهان را الهام خواهد بخشید. این مأموریت نه تنها یک پرواز نمایشی، بلکه سنگبنای اصلی بازگشت انسان به ماه پس از بیش از شصت سال است و راه را برای فرود دوباره فضانوردان آمریکایی روی سطح ماه هموار میکند.
آرتمیس II در واقع اولین پرواز سرنشیندار سیستم پرتاب فضایی (SLS) و کپسول اوریون خواهد بود. چهار فضانورد — رید وایزمن (فرمانده)، ویکتور گلاور (خلبان)، کریستینا کخ و جرمی هنسن از آژانس فضایی کانادا — سفری حدود ۱۰ روزه به دور ماه و بازگشت به زمین را تجربه خواهند کرد. این مأموریت برخلاف آرتمیس I که بدون سرنشین بود، برای اولین بار انسانها را به فاصلهای بسیار دورتر از مدار پایین زمین میبرد و سیستمهای حیاتی را در محیط واقعی فضا آزمایش میکند.
در سالهای اخیر، ناسا با چالشهای جدی روبهرو بوده است: کاهش بودجه در برخی دورهها، لغو برخی برنامهها، تعدیل نیروی گسترده در پیمانکاران، و ناپایداریهای سیاسی در رهبری آژانس. این مسائل باعث شده بود بسیاری از کارشناسان و مردم عادی به توانایی ناسا برای حفظ برتری خود در حوزه فضا تردید کنند. از سوی دیگر، چین با سرعت خیرهکنندهای در حال پیشرفت است؛ ایستگاه فضایی تیانگنگ را به طور کامل عملیاتی کرده، نمونهبرداری از سمت پنهان ماه را با موفقیت انجام داده و برنامههای سرنشیندار به ماه و مریخ را با جدیت دنبال میکند. روسیه، هند، امارات و کشورهای دیگر نیز پروژههای جاهطلبانهای دارند. در این شرایط، بسیاری از ناظران از خود میپرسند: آیا در «دومین مسابقه به ماه» این بار چه کسی پیروز خواهد شد؟
یک پرواز موفق دور ماه با فضاپیمای سرنشیندار، بدون شک ناسا را بار دیگر در جایگاه پیشتاز قرار میدهد و اعتماد از دسترفته را تا حد زیادی بازمیگرداند. موفقیت آرتمیس II نه تنها یک دستاورد فنی، بلکه یک پیام سیاسی و فرهنگی قدرتمند خواهد بود: آمریکا هنوز توانایی رهبری در اکتشافات فضایی عمیق را دارد.
در حال حاضر، موشک SLS و کپسول اوریون در سکوی پرتاب ۳۹B قرار دارند و یک پخش زنده ۲۴ ساعته از محل پرتاب در دسترس عموم است. برای تمرین لباس خیس دوم، ناسا پوشش ویژهای با دوربینهای اضافی و زوایای متنوعتر تدارک دیده که از طریق وبلاگ رسمی آرتمیس ناسا قابل مشاهده خواهد بود. علاقهمندان میتوانند این رویداد مهم را به صورت زنده دنبال کنند و شاهد یکی از پیچیدهترین آزمونهای پیش از پرتاب در تاریخ برنامههای فضایی سرنشیندار باشند.
زمینه فنی تمرین لباس خیس (Wet Dress Rehearsal):
تمرین لباس خیس یکی از حساسترین مراحل پیش از پرتاب واقعی است. در این آزمون، موشک را تقریباً مانند روز پرتاب واقعی با صدها هزار گالن هیدروژن مایع (LH2) و اکسیژن مایع (LOX) بسیار سرد (نزدیک به دمای -۱۸۳ و -۲۵۳ درجه سانتیگراد) پر میکنند. سپس تمام سیستمها را روشن میکنند، شمارش معکوس را اجرا میکنند و در نهایت مخازن را تخلیه میکنند. هدف اصلی شناسایی نشتیها، مشکلات نرمافزاری، مسائل ارتباطی، عملکرد نادرست والوها یا هر نقص دیگری است که در روز واقعی پرتاب میتواند فاجعهبار باشد.
در تمرین اول که ۱۲ فوریه انجام شد، جریان هیدروژن مایع به مرحله اصلی کمتر از حد انتظار بود. پس از بررسی، مهندسان به این نتیجه رسیدند که یک فیلتر در خط لوله زمینی (ground support equipment) احتمالاً عامل اصلی بوده است. تعویض سریع این فیلتر نشاندهنده آمادگی و انعطافپذیری بالای تیمهای ناسا و پیمانکاران بود.
اگر این آزمون دوم با موفقیت به پایان برسد، مسیر برای تعیین تاریخ دقیق پرتاب در مارس هموار خواهد شد. پنجرههای پرتاب به دلیل نیاز به همترازی دقیق زمین، ماه و مدار انتقالی، محدود هستند. ۶ مارس به عنوان زودترین تاریخ ممکن انتخاب شده، اما پنجرههای بعدی تا حدود ۱۰-۱۱ مارس نیز وجود دارد. اگر مشکلی پیش بیاید، پنجرههای بعدی به آوریل منتقل میشوند.
اهمیت تاریخی آرتمیس II
آخرین باری که انسان از مدار زمین خارج شد و به سمت ماه رفت، دسامبر ۱۹۷۲ و مأموریت آپولو ۱۷ بود. پس از آن، نزدیک به ۵۴ سال هیچ انسانی پا را فراتر از مدار پایین زمین نگذاشته بود. آرتمیس II این طلسم را خواهد شکست و راه را برای آرتمیس III (فرود روی ماه، هدفگذاری شده برای ۲۰۲۷ یا بعد) باز میکند.
این مأموریت همچنین نمادی از همکاری بینالمللی است؛ جرمی هنسن از کانادا اولین غیرآمریکایی خواهد بود که در مأموریت فراتر از مدار پایین زمین شرکت میکند. این نشاندهنده رویکرد جدید ناسا در برنامه آرتمیس است: مشارکت گستردهتر با شرکای بینالمللی و بخش خصوصی (مانند اسپیسایکس در مراحل بعدی).
در پایان، فارغ از چالشهای فنی و سیاسی، آرتمیس II لحظهای تاریخی خواهد بود؛ لحظهای که بشریت بار دیگر به سوی ماه گام برمیدارد و رویای سکونت پایدار در منظومه شمسی را زنده نگه میدارد.
