اسپیس نوتااسپیس نوتااسپیس نوتا
  • صفحه اصلی
  • فناوری فضایی
    فناوری فضایینمایش بیشتر
    سنسورها با فناوری پیشرانه نوین، برای همیشه در «جهان نادان‌ها» پرواز می‌کنند
    سنسورها با فناوری پیشرانه نوین، برای همیشه در «جهان نادان‌ها» پرواز می‌کنند
    ۳۱ مرداد ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۰۰
    با آینه‌ی چاپ سه‌بعدی آلومینیومی، کیوب‌ست‌ها بهتر می‌بینند
    با آینه‌ی چاپ سه‌بعدی آلومینیومی، کیوب‌ست‌ها بهتر می‌بینند
    ۲۸ مرداد ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۰۰
    یک تغییر مسیر ساده، مقصد جدیدی پیش روی مأموریت لوسی می‌گذارد
    یک تغییر مسیر ساده، مقصد جدیدی پیش روی مأموریت لوسی می‌گذارد
    ۲۱ مرداد ۱۴۰۴ ساعت ۱۱:۰۰
    مخلوط کردن ریگولیت و پلیمر، وزن چاپ سه بعدی را کاهش میدهد
    مخلوط کردن ریگولیت و پلیمر، وزن چاپ سه بعدی را کاهش میدهد
    ۱۹ مرداد ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۰۰
    گامی مهم برای تلسکوپ رومن: ناسا سپر محافظ در برابر خورشید را نصب کرد
    گامی مهم برای تلسکوپ رومن: ناسا سپر محافظ در برابر خورشید را نصب کرد
    ۱۵ مرداد ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۰۰
  • ماموریت‌های فضایی
    • ماموریت‌های دولتی
    • ماموریت‌های خصوصی
  • نجوم و کیهان‌شناسی
    • ستاره‌ها و سیارات
    • تصاویر فضایی
    • پژوهش‌های علمی
    • دانستنی های علمی
  • محیط زیست و زمین‌شناسی
    • تغییرات اقلیمی
    • زمین‌لرزه‌ها
    • آتشفشان‌ها
خواندن: سیاره کوتوله‌ای که فیزیک را به چالش کشید: نه جو دارد، نه حلقه‌هایش طبیعی‌اند!
به اشتراک بگذارید
اسپیس نوتااسپیس نوتا
  • فناوری فضایی
  • ماموریت‌های فضایی
    • ماموریت‌های دولتی
    • ماموریت‌های خصوصی
  • نجوم و کیهان‌شناسی
    • ستاره‌ها و سیارات
    • تصاویر فضایی
    • پژوهش‌های علمی
    • دانستنی های علمی
  • محیط زیست و زمین‌شناسی
    • تغییرات اقلیمی
    • زمین‌لرزه‌ها
    • آتشفشان‌ها
ما را دنبال کنید
پژوهش‌های علمی

سیاره کوتوله‌ای که فیزیک را به چالش کشید: نه جو دارد، نه حلقه‌هایش طبیعی‌اند!

تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) می‌تواند اطلاعات زیادی درباره‌ی اجرامی که مشاهده می‌کند به ما بدهد،

سیاره کوتوله‌ای که فیزیک را به چالش کشید: نه جو دارد، نه حلقه‌هایش طبیعی‌اند!
تصویر خیالی هنری از کوآوار، حلقه‌ی بزرگ‌تر آن و قمرش وی‌ووت. اعتبار تصویر: آژانس فضایی اروپا (ESA)
توسط مونا علی اکبرخان افجه ۱۷ تیر ۱۴۰۴ ساعت ۲۰:۰۰
6 دقیقه مطالعه

البته به شرطی که زمان کافی صرف آن‌ها شود. این موضوع شامل صخره‌های دورافتاده‌ای در لبه‌های منظومه شمسی هم می‌شود، مثل جرم فرا-نپتونی کوآوار (Quaoar). مشاهدات اخیر با استفاده از دوربین NIRCam در تلسکوپ جیمز وب و مقاله‌ای که پیش‌چاپ آن در سایت arXiv منتشر شده (توسط پژوهشگرانی از دانشگاه سنترال فلوریدا، مؤسسه علوم تلسکوپ فضایی، و دانشگاه کیوتو)، داده‌های تازه‌ای را درباره‌ی این جرم اسرارآمیز ارائه می‌دهد. این داده‌ها شامل بینش‌هایی درباره‌ی منشأ احتمالی حلقه‌های کوآوار و جو هیدروکربنی آن است.

کوآوار خودش به‌تنهایی جرم جالبی است. این جرم که در فاصله‌ی ۴۱ واحد نجومی از خورشید قرار دارد، کاملاً بیرون از مدار نپتون قرار گرفته و به همین دلیل به‌طور رسمی یک جرم فرا-نپتونی (TNO) به‌شمار می‌رود. قطر آن حدود ۱۱۱۰ کیلومتر تخمین زده شده، اما به‌دلیل شکل نامتقارنش که «پهن‌شدگی قطبی» نام دارد، ارتفاع قطبی آن تنها حدود ۵۶۰ کیلومتر است. اما دو ویژگی فیزیکی آن توجه دانشمندان را بیشتر جلب کرده‌اند: حلقه‌ها و جو هیدروکربنی‌اش.

دانشمندان می‌دانستند که کوآوار دو حلقه دارد؛ Q1R (خارجی) و Q2R (داخلی). اما نکته‌ی عجیب این است که هر دو حلقه خارج از «حد روش» (Roche limit) قرار دارند — فاصله‌ای که اگر ماهی در آن شکل بگیرد، به‌جای تجمع به شکل یک قمر، تحت نیروی کشندی پاره شده و به حلقه تبدیل می‌شود. در حالی که حلقه‌های کوآوار فراتر از این حد قرار دارند، این سؤال پیش می‌آید که اصلاً چگونه شکل گرفته‌اند.

نکته‌ی عجیب دیگر درباره‌ی کوآوار، تصور وجود جو هیدروکربنی آن است — عمدتاً از متان تشکیل شده. برخی مشاهدات پیشین نشان داده بودند که ممکن است این جو نسبتاً ضخیم باشد، اما داده‌های بعدی این فرض را زیر سؤال بردند. تیم JWST امیدوار بود این ابهام را برطرف کند.

برای این کار، آن‌ها از پدیده‌ی گرفت یک ستاره‌ی پس‌زمینه توسط کوآوار استفاده کردند تا حلقه‌ها، جو و حتی شکل ظاهری آن را بررسی کنند. در نتیجه، مجموعه‌ای از داده‌ها جمع‌آوری شد که اگرچه برخی ویژگی‌های فیزیکی کوآوار را تأیید کرد، اما برخی دیگر را زیر سؤال برد.

داده‌های مربوط به حلقه‌ها به‌ویژه جالب بودند. در مطالعات قبلی، نوساناتی در حلقه Q1R مشاهده شده بود که در دو طرف کوآوار تفاوت‌هایی را نشان می‌دادند. اما داده‌های جیمز وب، حلقه‌ای متقارن را نشان داد — البته با الگوهایی که احتمال وجود ساختار درونی را القا می‌کرد، ولی نه آن‌قدر واضح که بتوان با اطمینان درباره‌شان نظر داد.

در سوی دیگر، حلقه‌ی Q2R فقط در سمت «خروج» (egress) دیده شد، که نشان می‌دهد این حلقه در جهات مختلف نسبت به سیاره‌ی کوتوله، تفاوت‌های شدیدی دارد. همچنین، تلسکوپ توانست شعاع دقیق‌تری برای هر حلقه محاسبه کند: شعاع Q1R حدود ۴۰۹۶ کیلومتر و Q2R حدود ۲۵۲۹ کیلومتر برآورد شده‌اند. همچنین مشخص شد که ذرات تشکیل‌دهنده‌ی این حلقه‌ها دست‌کم ۳ تا ۴ میکرومتر قطر دارند — چون ذرات کوچک‌تر، نور با طول موج بلند را کمتر جذب می‌کردند و این موضوع در داده‌ها دیده نمی‌شد.

تفاوت مشاهدات قبلی با نتایج جدید را می‌توان با پدیده‌های جالبی توضیح داد. شاید Q2R نامتقارن به‌نظر می‌رسد چون یک حلقه‌ی سوم، که هنوز تصویربرداری نشده، درون آن قرار دارد. یا شاید Q2R کمی شیب‌دار است و این مسئله در محاسبات در نظر گرفته نشده. اما محتمل‌ترین توضیح، وجود داده‌های پرت آماری (statistical outlier) است، نه ویژگی فیزیکی خاص.

جایگاه حلقه‌ها — به‌ویژه در ارتباط با «رزونانس‌های مداری» — عاملی کلیدی است که مانع از تبدیل آن‌ها به قمر شده. حلقه‌ی Q1R تحت تأثیر دو نوع رزونانس است: یکی با قمر موجود کوآوار به نام «وی‌ووت» (Weywot) و دیگری با دوران خود کوآوار. نویسندگان مقاله معتقدند ترکیب این دو رزونانس باعث شده حلقه به قمر تبدیل نشود.

اما حلقه Q2R توضیح دشوارتری دارد. این حلقه نیز به‌نظر می‌رسد در نزدیکی یک رزونانس چرخشی-مداری با کوآوار قرار دارد، اما پژوهشگران معتقدند محتمل‌ترین دلیل برای باقی‌ماندن آن به‌صورت حلقه، وجود یک یا چند قمر «چوپان» است که هنوز کشف نشده‌اند. مطالعات آینده می‌تواند این فرضیه را بررسی کند.

جو کوآوار نیز یکی از محورهای اصلی این مطالعه بود، اما JWST موفق نشد شواهدی از وجود آن پیدا کند. البته همین نبودِ جو هم یافته‌ای مهم به‌شمار می‌آید، زیرا نشان می‌دهد که نوسانات فصلی عامل تجدید جو نیستند. احتمالاً متانی که در مطالعات قبلی شناسایی شده بود، از طریق «آتشفشان‌های یخی» یا برخورد با دیگر اجرام فرا-نپتونی تولید شده است — همان‌طور که فعالیت‌های یخی در انسلادوس یکی از حلقه‌های زحل را تغذیه می‌کند.

همانند بسیاری از اجرام فرا-نپتونی، هنوز چیزهای زیادی هست که باید درباره‌ی کوآوار بدانیم. اما از آن‌جا که تلسکوپ جیمز وب وظایف زیادی دارد و زمان رصدی محدودی در اختیارش است، این داده‌ها احتمالاً تا مدتی بهترین اطلاعات ما درباره‌ی کوآوار خواهند بود. با این حال، بدون شک در آینده اطلاعات بیشتری به دست خواهد آمد و این مقاله به‌عنوان مرجعی پایه‌ای برای مطالعات آینده درباره‌ی این سیاره‌ی کوتوله‌ی اسرارآمیز خواهد بود.

برچسب ها:تلسکوپ جیمز وب
منابع:universetoday
این مقاله را به اشتراک بگذارید
Facebook Twitter Telegram
مونا علی اکبرخان افجه
توسط مونا علی اکبرخان افجه
دانشجوی دکتری ژئوفیزیک گرایش لرزه شناسی هستم. ژئوفیزیک به بررسی ابعاد زمین و اتفاقاتی مانند زلزله و لرزه هایی که توسط فعالیت انسان به‌وجود می‌آید، می پردازد. فعالیت در حوزه زمین و فضا از علاقه مندی ام است.
نظر بدهید

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جدیدترین مطالب

سیاره‌ای در حال تولد است: ستاره‌شناسان تصویری نادر از کیهان ثبت کردند
سیاره‌ای در حال تولد است: ستاره‌شناسان تصویری نادر از کیهان ثبت کردند
۹ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۴:۰۰
فضاپیمای اسپیس ایکس دهمین پرواز خود را با موفقیت انجام داد و گامی بزرگ به سوی قابلیت استفاده مجدد برداشت
فضاپیمای اسپیس ایکس دهمین پرواز خود را با موفقیت انجام داد و گامی بزرگ به سوی قابلیت استفاده مجدد برداشت
۹ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۳:۳۷
دانشمندان پرده از وجود امواج پلاسما‌ی غیرمنتظره در شفق‌های سیاره مشتری برداشتند
دانشمندان پرده از وجود امواج پلاسما‌ی غیرمنتظره در شفق‌های سیاره مشتری برداشتند
۹ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۱:۰۰
دانشمندان پرده از اسرار عجیب‌ترین جهان‌های بخاری کهکشان برداشتند
دانشمندان پرده از اسرار عجیب‌ترین جهان‌های بخاری کهکشان برداشتند
۹ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۰۰
ستاره‌شناسان یکی از پرجرم‌ترین ستاره‌های دوتایی کهکشان را کشف کردند
ستاره‌شناسان یکی از پرجرم‌ترین ستاره‌های دوتایی کهکشان را کشف کردند
۸ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۱:۰۰

جدیدترین های تکنوتا

اسنپدراگون ۸ الیت نسل ۵ ممکن است نام تراشه پرچمدار بعدی کوالکام باشد
۹ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۱:۳۰
اسنپدراگون ۸ الیت نسل ۵ ممکن است نام تراشه پرچمدار بعدی کوالکام باشد
گلکسی S26 اج: باریکی بی‌نظیر، افزایش چشمگیر باتری
۹ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۳۰
گلکسی S26 اج: باریکی بی‌نظیر، افزایش چشمگیر باتری
هواوی رسماً در مورد وجود سری میت ۸۰ واکنش نشان داد
۹ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۰۸:۳۰
هواوی رسماً در مورد وجود سری میت ۸۰ واکنش نشان داد

پربازدیدترین ها

شاید در کیهان، سیاره‌های تاریک و دوده‌ای بیش از سیاره‌های آبی باشند
پژوهش‌های علمی
شاید در کیهان، سیاره‌های تاریک و دوده‌ای بیش از سیاره‌های آبی باشند
۸ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۰۰
مدل انقلابی نشان می‌دهد ساختار واقعی جهان چگونه تکامل کیهانی را شکل می‌دهد
پژوهش‌های علمی
مدل انقلابی نشان می‌دهد ساختار واقعی جهان چگونه تکامل کیهانی را شکل می‌دهد
۷ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۰۰
بِنّو؛ گنجینه‌ای که اسرار نخستین روزهای منظومه شمسی را در خود دارد
پژوهش‌های علمی
بِنّو؛ گنجینه‌ای که اسرار نخستین روزهای منظومه شمسی را در خود دارد
۶ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۱:۰۰
روایتی جدید از آغاز کیهان، بی‌آنکه به تورم کیهانی متکی باشد
پژوهش‌های علمی
روایتی جدید از آغاز کیهان، بی‌آنکه به تورم کیهانی متکی باشد
۶ شهریور ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۰۰
اسپیس نوتا
دسترسی سریع
  • درباره ما
  • تماس با ما
  • تبلیغات
  • لیست بعدا می خوانم
معرفی کوتاه

اسپیس نوتا منبع جامع اخبار و رویدادهای فضایی است که توسط نویسندگان متخصص در این زمینه تهیه می‌شود.

خانواده ما
اسپیس نوتا
تکنوتا
© 1403 کپی مطالب اسپیس نوتا تنها با لینک دادن به سایت امکان‌پذیر است.
  • نقشه سایت
  • تبلیغات