دانشمندان با تحلیل دادههای فضاپیمای کاسینی متعلق به ناسا، ترکیبات آلی ناشناختهای را در ذرات یخ منتشر شده از قمر انسلادوس زحل شناسایی کردهاند. شواهد حاکی از آن است که این مولکولها از اقیانوس زیرسطحی این قمر سرچشمه گرفته و میتوانند نشاندهنده شیمی آلی فعال در زیر پوسته یخی آن باشند.
مطالعهای که اخیراً در نشریه Nature Astronomy منتشر شده است، حضور مولکولهای آشنا و جدید را در دانههای یخ جمعآوری شده در فاصله حدود ۲۱ کیلومتری بالای انسلادوس گزارش میدهد. این یافتهها اولین مشاهده از چنین ترکیبات آلی متنوعی را در نمونههای تازه از فورانهای این قمر نشان میدهد. این تحقیق بر ارتباط بالقوه بین ترکیبات آلی کشف شده و فعالیتهای شیمیایی حیاتی برای فرآیندهای بیولوژیکی در زمین تأکید میکند.
نذیر خواجه، نویسنده اصلی این پژوهش از دانشگاه آزاد برلین، اظهار داشت: «پیش از این، ما ترکیبات آلی را در دانههای یخ که سالها قدمت داشتند و احتمالاً در اثر تشعشعات شدید محیط اطراف تغییر یافته بودند، شناسایی کرده بودیم. این ترکیبات آلی جدید تنها چند دقیقه قدمت داشتند و در یخی یافت شدند که تازه از اقیانوس زیر سطح انسلادوس بیرون آمده بود.» این مطالعه بر روی ذراتی متمرکز بود که توسط تحلیلگر غبار کیهانی کاسینی در طول یک پرواز سریع جمعآوری شدند و امکان تجزیه و تحلیل موادی را فراهم کردند که نزدیکترین منشأ را به اقیانوس داشتند.
فرانک پوستبرگ، یکی دیگر از نویسندگان مقاله، توضیح داد: «این مولکولهایی که ما در مواد تازه فوران شده یافتیم، اثبات میکنند که مولکولهای آلی پیچیدهای که کاسینی در حلقه E زحل شناسایی کرده بود، صرفاً محصول قرار گرفتن طولانیمدت در فضا نیستند، بلکه به راحتی در اقیانوس انسلادوس در دسترس هستند.»
برخورد پرسرعت ابزار، دانههای یخ را بخار کرد و به طیفسنجی جرمی اجازه داد تا مولکولهایی از خانوادههای آلیفاتیک، استرهای حلقوی و اترها، و همچنین ساختارهای دو پیوندی را آشکار کند. در کنار ترکیبات تأیید شده نیتروژن، اکسیژن و ترکیبات آروماتیک، این نتایج مسیری را برای واکنشهای شیمیایی فراهم میکنند که میتوانند شیمی پیچیدهتری را که برای اخترزیستشناسی مرتبط است، تولید کنند.
