ارتباط میان کیفیت خواب و ابتلا به بیماری آلزایمر موضوعی است که دانشمندان سالهاست آن را بررسی میکنند و پژوهشهای جدید زوایای تازهای از این پیوند پیچیده را روشن ساختهاند.
در پژوهش تازهای که نتایج آن در نشریه نورولوژی انتشار یافته است، گروهی از پژوهشگران به بررسی ارتباط میان فعالیتهای الکتریکی خاص در طول خواب عمیق، یک پپتید عصبی به نام اورکسین و روند پیشرفت بیماری آلزایمر پرداختند. آنها برای این منظور ۶۰ فرد بالای ۶۰ سال را که بهتازگی به آلزایمر خفیف تا متوسط مبتلا شده بودند و هیچ دارویی که بر امواج مغزی تأثیر بگذارد مصرف نمیکردند، گرد آوردند.
شرکتکنندگان یک شبانهروز تحت نظارت دستگاههای سنجش خواب قرار گرفتند و صبح روز بعد نمونه مایع مغزینخاعی از آنها گرفته شد. پژوهشگران در طول سه سال آینده وضعیت این افراد را پیگیری کردند تا روند پیشرفت علائم بیماری را ارزیابی کنند.
بر اساس تحلیلهای انجامگرفته، سطوح بالاتر این انتقالدهنده عصبی در مایع مغزینخاعی با وخامت بیشتر بیماری در سالهای بعد همبستگی داشت. با وجود این، افرادی که امواج مغزی قویتری در زمان خواب عمیق داشتند، پیوند ضعیفتری بین سطوح بالای این ماده و پیامدهای منفی بیماری نشان دادند.
برخی معدودی پژوهش پیشتر نشان داده بودند که بیماران مبتلا به آلزایمر ممکن است دچار اختلال در تنظیم این هورمون باشند. با این حال، هنوز نامشخص است که ماهیت دقیق این رابطه چیست و آیا داروهای مرتبط با این ماده میتوانند در پاکسازی پروتئینهای مضر مغز مؤثر باشند یا خیر.
پژوهشگران در این مقاله عنوان میکنند که سیگنالهای نامتقارن این ماده با علائم عصبیروانی در زوال عقل مرتبط است، اما بررسیهای کمی درباره رابطه بین فعالیتهای مربوط به آن و افت شناختی انجام شده است. این مطالعه همچنین تفاوتهای جنسیتی را یادآور شد و نشان داد که غلظت این ماده در مایع مغزینخاعی زنان بهطور معناداری بیشتر از مردان است.
با وجود نتایج جالب توجه، دانشمندان تأکید میکنند که این بررسی مقیاس کوچکی داشته و فاقد گروه کنترل بوده است. بنابراین، نتایج بهدستآمده فعلاً نقطه شروعی برای تحقیقات گستردهتر آینده به شمار میرود تا نقش دقیق امواج خواب در محافظت از مغز بهتر شناخته شود.
جزئیات بیشتر این بررسی در شماره جدید نشریه تخصصی مربوطه منعکس شده است.
