ماده تاریک، که مدتها دانشمندان آن را شکل غالب ماده در جهان میدانستند، ممکن است اصلاً وجود نداشته باشد. آن چرخشهای عجیب کهکشانها و الگوهای خمیده نور در سراسر فضا میتواند نشاندهنده این باشد که گرانش در مقیاسهای بسیار بزرگ به گونهای عمل میکند که تاکنون درک نشده است. این ایده دههها از مفروضات کیهانشناسی را به چالش میکشد، جایی که ماده نامرئی حدود پنج برابر بیشتر از ماده معمولی فرض میشد، و میتواند دیدگاههای ما درباره شکلگیری کهکشانها، ساختار کیهانی، تکامل جهان و طبیعت واقعی گرانش را بازتعریف کند.
مطالعهای جدید نشان میدهد که تغییر گرانش میتواند حرکت کهکشانها را بدون نیاز به ماده تاریک توضیح دهد. بر اساس گزارشی که در Phys.org منتشر شد، فیزیکدان نامان کومار از مؤسسه فناوری هند معتقد است که اگر گرانش در مقیاس کهکشانی کمی متفاوت باشد، ممکن است نیازی به فرض ماده تاریک نباشد. کومار اشاره میکند که ماده تاریک تا به امروز به دلیل سرعت بیش از حد چرخش کهکشانها و انحنای نور بیشتر از آنچه ماده مرئی توضیح میدهد، فرض شده است.
کار کومار گرانش را از دیدگاه نظریه میدان کوانتومی و چارچوب infrared running دوباره بررسی میکند، که اجازه میدهد شدت گرانش بر اساس فاصله کمی تغییر کند. این مدل گرانش قویتری ایجاد میکند که کندتر از حد انتظار کاهش مییابد و ظاهراً نحوه چرخش کهکشانها را توضیح میدهد — پدیدهای که معمولاً به هالههای ماده تاریک نسبت داده میشود.
این نظریه همچنین با مشاهدات اولیه جهان سازگار است، جایی که تغییرات گرانش باید حداقل باشند. هر انحرافی در آن زمان بسیار کوچک است و تنها در مقیاسهای بزرگ و در زمانهای دیرهنگام کیهان قابل مشاهده میشود.
اگرچه این مدل هنوز جایگزین کاملی برای ماده تاریک ارائه نمیدهد، اما نشان میدهد که برخی از اسرار کیهانی ممکن است انعکاسی از پیچیدگیهای پنهان گرانش باشند و نه ذرات گمشده. یافتههای کومار در مجله Physical Review Letters B منتشر شده است و مسیر جدیدی برای بررسی طبیعت واقعی گرانش و ساختار جهان ارائه میکند.
به طور خلاصه، پژوهش او نشان میدهد که شاید بسیاری از پدیدههایی که تاکنون به ماده تاریک نسبت داده میشد، نتیجه تغییرات ظریف گرانش در مقیاسهای عظیم کیهانی باشند و مطالعه بیشتر این فرضیه میتواند دیدگاه ما درباره جهان را بهطور بنیادین تغییر دهد.
