سازمان توسعه هوافضای فلوریدا، «اسپیس فلوریدا» (Space Florida)، با سرمایهگذاری راهبردی در شرکت نوپای «سیگیت اسپیس» (Seagate Space) که در حال توسعه زیرساختهای پرتاب فراساحلی است، گامی مهم در جهت حمایت از فضانوردی فراساحلی برداشته است. این اقدام نشاندهنده افزایش علاقه به پایگاههای فضایی دریایی با توجه به رشد تقاضا برای پرتابهای فضایی است.
سرمایهگذاری ۲۷۰ هزار دلاری «اسپیس فلوریدا» در «پروژه مانتا» (Project Manta) شرکت سیگیت اسپیس، به منظور نمونهسازی و نمایش عناصر کلیدی پلتفرم پرتاب فراساحلی این شرکت در بندر تامپا بی (Port Tampa Bay) صورت گرفته است. سیگیت اسپیس به جای ساخت موشک، بر توسعه زیرساختهای دریایی متمرکز است که به طور خاص برای عملیات پرتاب در دریا طراحی شدهاند.
این سرمایهگذاری در شرایطی انجام میشود که صنعت فضایی فلوریدا شاهد رشد بیسابقهای است. فعالیتهای پرتاب از «ساحل فضایی» (Space Coast) در سالهای اخیر به شدت افزایش یافته و شرکتهایی مانند اسپیسایکس (SpaceX)، بلو اوریجین (Blue Origin)، اتحاد پرتاب متحد (United Launch Alliance)، به همراه ماموریتهای امنیتی ملی و آمازون لئو (Amazon Leo)، برای دسترسی به امکانات و منابع محدود با یکدیگر رقابت میکنند. طرفداران پرتاب فراساحلی معتقدند که سکوهای دریایی میتوانند به عنوان مکملی برای زیرساختهای موجود عمل کرده و انعطافپذیری بیشتری را برای اپراتورهای پرتاب آینده فراهم کنند.
برای «اسپیس فلوریدا»، این سرمایهگذاری به منزله شرطبندی بر روی نسل بعدی زیرساختهای پرتاب است. «پروژه مانتا» به عنوان یک پلتفرم متحرک فراساحلی طراحی شده است که قادر به پشتیبانی از عملیات پرتاب در فاصلهای دور از پایگاههای فضایی سنتی است. سیگیت اسپیس پیش از این نیز مشارکتها و نقاط عطف فنی را اعلام کرده است، از جمله آزمایشهای هیدرودینامیکی در تأسیسات مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) و دریافت «تأییدیه اصولی» (Approval in Principle) از دفتر آمریکایی حمل و نقل (American Bureau of Shipping) که یک اعتبارسنجی اولیه ایمنی برای طراحی مهندسی محسوب میشود.
این مفهوم جدید نیست. برجستهترین نمونه آن «پرتاب دریا» (Sea Launch) بود، یک سرمایهگذاری بینالمللی که از اواخر دهه ۱۹۹۰ از یک سکوی اقیانوسی تغییر یافته فعالیت میکرد. این شرکت دهها مأموریت موفق را انجام داد تا اینکه در اوایل دهه ۲۰۱۰ به دلیل چالشهای مالی و تغییر شرایط بازار از بین رفت.
اخیراً، اسپیسایکس پس از خرید دو سکوی نفتی سابق به نامهای فوبوس (Phobos) و دیموس (Deimos) ، مفاهیم پرتاب فراساحلی را بررسی کرد. این شرکت بعدها این برنامهها را رها کرد تا تمرکز خود را بر توسعه در جای دیگری معطوف کند.
این مثالها یکی از سؤالات اساسی پیرامون پرتاب فراساحلی را برجسته میکنند: اگر این مفهوم دهههاست که وجود دارد، چرا به جریان اصلی تبدیل نشده است؟
طرفداران استدلال میکنند که محیط فعلی به طور اساسی متفاوت است. تقاضا برای پرتاب به سرعت در حال افزایش است، صورت فلکی ماهوارهها همچنان در حال گسترش هستند و فشار بر زیرساختهای پرتاب موجود رو به افزایش است. سکوهای فراساحلی میتوانند دسترسی به مسیرهای پرتابی را که دستیابی به آنها از مکانهای ثابت دشوار است، فراهم کنند و در عین حال برخی از محدودیتهای مربوط به سایتهای پرتاب ساحلی شلوغ را کاهش دهند.
با این حال، شکاکان به موانع فنی، نظارتی و اقتصادی قابل توجهی اشاره میکنند که همچنان باقی ماندهاند. ساخت و بهرهبرداری از یک سکوی پرتاب در دریا چالشهای مهندسی منحصر به فردی را به همراه دارد. اپراتورهای پرتاب باید آب و هوا، شرایط اقیانوسی، لجستیک دریایی، مقررات زیستمحیطی و الزامات ایمنی را در نظر بگیرند. همچنین سؤالاتی در مورد پایداری تجاری بلندمدت و اینکه آیا زیرساختهای فراساحلی میتوانند از نظر اقتصادی با تأسیسات زمینی مستقر رقابت کنند، باقی است.
این پروژه همچنین سؤالات گستردهتری را در مورد سرمایهگذاری عمومی در فناوریهای نوظهور فضایی مطرح میکند. حامیان، مشارکت «اسپیس فلوریدا» را امتداد طبیعی مأموریت این سازمان برای تقویت نوآوری هوافضا و ایجاد مشاغل با فناوری بالا در سراسر ایالت میدانند. منتقدان در مورد میزان بودجه عمومی که باید به مفاهیمی که در مراحل اولیه توسعه باقی ماندهاند، هدایت شود، تردید دارند.
ملاحظات زیستمحیطی به احتمال زیاد به یکی دیگر از زمینههای بحث و گفتگو تبدیل خواهد شد، زیرا مفاهیم پرتاب فراساحلی بالغ میشوند. در حالی که عملیات در مناطق دورتر از مناطق مسکونی میتواند نگرانیهای خاصی را کاهش دهد، پروژههای آینده همچنان باید تأثیرات بالقوه بر اکوسیستمهای دریایی، مسیرهای کشتیرانی، شیلات و منابع ساحلی را مورد بررسی قرار دهند.
در حال حاضر، سیگیت اسپیس در مرحله نمونهسازی و توسعه باقی مانده است، به این معنی که بسیاری از این سؤالات بیپاسخ ماندهاند. آنچه روشن است این است که فلوریدا خود را نه تنها به عنوان پرترددترین منطقه پرتاب کشور، بلکه به عنوان زمین آزمایشی برای رویکردهای جدید دسترسی به فضا معرفی میکند.
اینکه آیا پرتاب فراساحلی بخش مهمی از آینده خواهد بود یا خیر، نامشخص باقی مانده است. اما با سرمایهگذاری «اسپیس فلوریدا» در «پروژه مانتا»، بحث پیرامون پایگاههای فضایی دریایی رسماً به صدر گفتمان صنعت بازگشته است.
