تلسکوپ فضایی جیمز وب موفق شده است جزئیات بیسابقهای از جو سیارهای به نام WASP-94A b در فاصله حدود ۷۰۰ سال نوری از زمین آشکار سازد؛ سیارهای که در آن ابرهای تشکیلشده از مواد معدنی در نیمه خنکتر صبحگاهی شکل گرفته و با رسیدن به نیمه داغ و سوزان شامگاهی ناپدید میشوند.
این سیاره که یک مشتری داغ در صورت فلکی میکروسکوپ است، هر چهار روز یکبار به دور ستاره خود میچرخد و به نظر میرسد قفل جزرومدی دارد. این پدیده باعث ایجاد نیمکرههای دائمی روز و شب به همراه دو ناحیه مرزی موسوم به لبههای صبحگاهی و شامگاهی میشود. پژوهشگران خاطرنشان میکنند که چنین رویکردی در مطالعه علمی اهمیت ویژهای دارد و به اخترشناسان اجازه میدهد تا ماشینی جوی را بررسی کنند که مناطق گرم و سرد آن در جای ثابتی قرار دارند.
تیم پژوهشی از ابزار تصویربردار نزدیک به مادون قرمز و طیفنگار بدون شکاف جیمز وب یا NIRISS استفاده کرد. این ابزار دارای حالتی است که برای طیفسنجی عبور فراسیارهای طراحی شده است. پژوهشگران به جای بررسی کل حلقه جوی به عنوان یک طیف واحد، اطلاعات لبه پیشرو را در ابتدای گذر و لبه پسرو را در اواخر آن استخراج کردند. این روش به تفکیک لبهها منجر شد و مدرک محکمی برای عدم تقارن میان آنها فراهم ساخت.
یافتهها حاکی از آن است که پیشچاپ حاکی از لبه صبحگاهی ابری با ۱۱ سیگما و یک لبه شامگاهی شفافتر با جذب آب مشاهده شده است. اگرچه اخترشناسان قطرهای از این ابرها را جمعآوری نکردهاند، اما مدلسازیهای جوی نشان میدهد که سیلیکات منیزیم به عنوان یکی از اجزای اصلی مواد صخرهای، نامزدی بسیار محتمل برای این ذرات متراکم است. تحلیلهای آماری حاکی از آن است که لبه شامگاهی باید حداقل ۲۸۰ کلوین داغتر از لبه صبحگاهی باشد تا این چرخه تبخیر و تراکم معنا پیدا کند.
در همین رابطه، گزارش دانشگاه جانز هاپکینز از این پژوهش توصیف میکند که چگونه گاز در سمت تاریک خنک میشود و ابرهای معدنی شکل میگیرند، در حالی که گرمای سمت روز پیش از رسیدن جریان به شامگاه، آنها را پاکسازی میکند. این چرخه پویا توضیحات تازهای درباره ترکیبات شیمیایی و حضور بخار آب در جو این سیاره ارائه میدهد.
مطالعات پیشین که مناطق ابری و شفاف را با یکدیگر ترکیب میکردند، این سیاره را به شکلی غیرعادی غنی از عناصر سنگین نشان میدادند. با این حال، تحلیلهای جدید نشان داد که مدلسازی ناهمگنی ابرها دادهها را اصلاح کرده و با الگوهای شکلگیری سیارات غولپیکر سازگارتر ساخته است. طبق گزارش گزارش نیچر درباره این نتیجه، این پدیده نشان میدهد که چگونه یک مدل جوی یکبعدی میتواند سیارهای سهبعدی را به اشتباه تفسیر کند.
تحلیلهای تکمیلی روی نه مشتری داغ رصدشده با ابزار NIRISS نیز تفاوتهای مشابهی را در میزان کدرودگی میان صبح و شامگاه نشان داده است. هرچند این نمونهها هنوز محدود هستند، اما الگوی به دست آمده اهداف مشخصی را برای کاوشهای آتی فراهم میکند و نشان میدهد که طیفسنجی دقیق میتواند از یک نقطه دوردست، تصویری از پویایی جوی سیارات بیگانه ترسیم کند.
