مدارگرد Mars Express آژانس فضایی اروپا تصاویری خیرهکننده از موجهایی «فلزی» درون یک دهانه باستانی مریخی به زمین ارسال کرده است.
در زمین، جو سیاره از ما در برابر سنگهای فضایی کوچکتر محافظت میکند و با سوزاندن آنها مانع رسیدنشان به سطح میشود. اقیانوسها نیز بخش زیادی از شواهد باقیمانده را در خود جای میدهند. حتی اگر یک جرم فضایی بزرگ موفق شود دهانهای روی زمین ایجاد کند، فعالیتهای تکتونیکی صفحات زمین در نهایت به پاکسازی آثار آن کمک میکنند.
اما در مریخ، به دلیل جو بسیار رقیق و فعالیتهای زمینشناختی اندک، دهانههای کوچک و بزرگ همچنان در سراسر سطح سیاره قابل مشاهده هستند.
دهانه Kaiser در ارتفاعات نیمکره جنوبی مریخ قرار دارد و با قطری حدود ۲۰۷ کیلومتر، در دسته دهانههای بزرگ قرار میگیرد.
این فاصله تقریباً با مسافت میان واشنگتن دیسی و فیلادلفیا برابری میکند و آنقدر بزرگ است که چندین تپه شنی را در خود جای دهد. این تپهها در بخش جنوبشرقی دهانه قرار دارند.
ناسا توضیح میدهد: «بیشتر تپههای شنی منفرد در دهانه Kaiser از نوع برخان هستند. تپههای برخان شکلی هلالی دارند و نوک هلال آنها در جهت وزش باد قرار میگیرد.»
«باد، شن را از سمت کمشیب تپه بالا میبرد و سپس شنها از سطح شیبدار و پرشیب آن پایین میغلتند. این نوع تپه شنی روی سطوح سختی شکل میگیرد که مقدار شن در آنها محدود است.»
این منطقه طی چهار میلیارد سال گذشته بارها تحت بمباران اجرام فضایی قرار گرفته و به همین دلیل، مشاهده دهانههایی درون دهانههای دیگر در آن چندان عجیب نیست.
با این حال، تپههای شنی دهانه Kaiser کمی متفاوت هستند. این تپهها که توسط بادهای مریخی شکل گرفتهاند، ساختاری موجمانند ایجاد کردهاند و تا ۱۰۰ متر بالاتر از سطح اطراف خود ارتفاع دارند.
آژانس فضایی اروپا (ESA) در بیانیهای توضیح میدهد: «بخش زیادی از کف دهانه Kaiser با موجهایی متمایز، تیره و تقریباً براق پوشیده شده است که ظاهری شبیه ساختارهای تراشیدهشده از فلز دارند.»
«برخی از آنها بهصورت منفرد و جدا از یکدیگر قرار گرفتهاند، در حالی که برخی دیگر به هم پیوسته و یک میدان تپه شنی ممتد را تشکیل دادهاند که چندین کیلومتر امتداد دارد. ظاهر براق و کمی فلزی آنها به دلیل رسوبات درخشان یخزدگی روی دامنههای رو به جنوب ایجاد شده است.»
این منطقه از نظر علمی نیز اهمیت دارد. در بخشهایی که باد لایههای بالایی سطح را کنار زده است، مدارگردها تکههایی از سنگهای رسی با رنگ روشن مشاهده کردهاند. دانشمندان معتقدند این سنگها در محیطی بسیار مرطوبتر و در گذشته دور مریخ شکل گرفتهاند.
ESA اضافه میکند: «در این منطقه همچنین آبراهههای کوچک و کانالهای باریکی در امتداد دیوارههای شیبدار برخی دهانهها دیده میشوند. اگرچه احتمالاً بسیاری از آنها در اثر رانش زمین خشک و لغزش مواد از دامنههای ناپایدار شکل گرفتهاند، برخی از آبراهههای قدیمیتر ممکن است بر اثر ذوب شدن ذخایر یخ یا جابهجایی سطح زمین در اثر وجود مخازن آب زیرزمینی مدفون ایجاد شده باشند.»
با این حال، اگر صادق باشیم، جذابیت اصلی این تصاویر در زیبایی همین موجها روی سیارهای بیجان در میلیونها کیلومتر دورتر از زمین است. گویی باید موجودی زنده وجود داشته باشد تا از تماشای آنها لذت ببرد؛ حتی اگر هیچ مریخیای در کار نباشد.
