در ساعت ۹:۲۶ شب به وقت شرق آمریکا در تاریخ ۲ ژانویه ۲۰۱۹، کاوشگر Chang’E-۴ چین کاری را انجام داد که پیش از آن هیچ انسان یا ماشین دیگری انجام نداده بود: این کاوشگر در سمت پنهان ماه فرود آمد. بر اساس یک مطالعه جدید، این مأموریت فعالیتهای زیادی داشت.
این کاوشگر علاوه بر ارسال نخستین تصاویر ثبتشده از سمت پنهان ماه و مطالعه زمینشناسی آن، فرصت پیدا کرد نخستین جستوجو برای یافتن فناوری بیگانگان را از سطح قمر طبیعی زمین انجام دهد.
راههای مختلفی برای جستوجوی حیات بیگانه وجود دارد. یکی از این روشها، جستوجوی سیارات فراخورشیدی در مناطق قابل سکونت است که برای این کار از روشهای مختلفی استفاده میشود؛ برای مثال، بررسی لرزش ایجادشده در ستاره مادر بر اثر وجود یک سیاره.
روش دیگر، جستوجوی نشانههایی از تلاش موجودات بیگانه برای تماس مستقیم با ما یا برقراری ارتباط با یکدیگر و دیگر موجودات است. به این نشانهها «تکنوامضا» یا technosignature گفته میشود.
البته تاکنون شواهد قانعکننده بسیار کمی از وجود تکنوامضاهایی پیدا کردهایم که توسط موجودی غیر از یک گونه میمون تکاملیافته در همین سیاره زمین ارسال شده باشند.
رفتن به ماه مزایای علمی آشکار زیادی دارد؛ از جمله اینکه میتوان خاک سطحی ماه یا رگولیت آن را از نزدیک مطالعه کرد. اما مزایای کمتر شناختهشدهای نیز وجود دارد. یکی از آنها این است که قمر طبیعی زمین میتواند بهعنوان یک سپر بسیار خوب در برابر محیط رادیویی روزبهروز شلوغتر زمین عمل کند.
پژوهشگران در مقاله خود که هنوز مورد داوری همتا قرار نگرفته است، توضیح دادهاند:
«Chang’E-۴ یا CE4، نخستین مأموریتی که با موفقیت روی سمت پنهان ماه فرود نرم انجام داد، فرصتی منحصربهفرد برای انجام مشاهدات نجومی از محیطی فراهم میکند که از تداخل رادیویی زمینی یا RFI در امان است و از این رو میتواند بهعنوان پیشگام مطالعات جستوجوی حیات هوشمند فرازمینی یا SETI در سمت پنهان ماه عمل کند.»
آنها اضافه کردند:
«فعالیت در سمت پنهان ماه، از محیط الکترومغناطیسی بسیار آرامتری بهره میبرد؛ زیرا ماه بهطور قابل توجهی از ورود مستقیم تداخل رادیویی ناشی از زمین جلوگیری میکند.»
پژوهشگران توضیح دادند که جدا کردن تداخلهای رادیویی از یک منبع احتمالی واقعی، یکی از چالشهای اصلی در پروژههای SETI است.
تا حد زیادی فرض بر این است که موجودات بیگانه ممکن است مانند ما از سیگنالهای باریکباند استفاده کنند؛ زیرا این سیگنالها برای ارتباط در فواصل طولانی کارآمد هستند و همچنین تشخیص آنها از میان محیط پر از نویز و شلوغ کیهان آسانتر است. تیم پژوهشی نیز به دنبال همین نوع سیگنالها بود.
همانطور که احتمالاً با توجه به اینکه عنوان این مقاله صرفاً «بیگانگان توسط یک کاوشگر روی ماه پیدا شدند؟!» نیست، انتظار دارید، این جستوجو هیچ تکنوامضای قابل توجهی پیدا نکرد.
در واقع، پس از تحلیل تمام دادههای جمعآوریشده، تیم پژوهشی نتوانست هیچ سیگنال یا نشانه کاندیدای خاص و جالبی شناسایی کند. ویژگیهای ساختاری غالب موجود در دادهها نیز به احتمال زیاد بهعنوان تداخل رادیویی شناسایی شدند.
با این حال، پژوهشگران توانستند امکانپذیری استفاده از ماه بهعنوان پایگاهی برای جستوجوی موجودات هوشمند و فناوریهای بیگانه را بهصورت عملی نشان دهند.
