دانشمندان یک نامزد سیارهای جدید را شناسایی کردهاند که از نظر برخی ویژگیها شباهتهایی به زمین دارد. این جرم آسمانی احتمالاً مانند زمین دارای سطحی سنگی است و همچنین به نظر میرسد که برای کامل کردن یک دور مداری به دور ستاره خود، تقریباً یک سال زمان نیاز دارد. با این حال، برخلاف زمین، این سیاره بسیار سرد و یخزده است و دمای آن احتمالاً هرگز از ۹۰ درجه فارنهایت فراتر نمیرود. این موضوع باعث میشود که شرایط سطحی آن کاملاً متفاوت از زمین باشد و محیطی بسیار سردتر از آنچه در سیاره ما وجود دارد، ایجاد شود.
این نامزد سیارهای با نام HD ۱۳۷۰۱۰ b از دادههای جمعآوریشده توسط تلسکوپ فضایی کپلر ناسا که اکنون بازنشسته شده است، توسط یک تیم بینالمللی از دانشمندان شناسایی شده است. این سیاره در حدود ۱۴۶ سال نوری از زمین فاصله دارد و به دور ستارهای شبیه خورشید میچرخد. نکته جالب این است که دوره مداری آن نیز تقریباً یک سال زمینی است، یعنی مدت زمانی مشابه با گردش زمین به دور خورشید. با توجه به این ویژگیها، این سیاره در نگاه اول میتواند تا حدی شبیه زمین به نظر برسد، اما شرایط واقعی آن تفاوتهای مهمی با سیاره ما دارد.
بر اساس تحلیلهای انجامشده، HD ۱۳۷۰۱۰ b احتمالاً در نزدیکی لبه بیرونی ناحیه قابل سکونت ستاره خود قرار دارد. این ناحیه که به عنوان «کمربند حیات» یا habitable zone شناخته میشود، منطقهای در اطراف یک ستاره است که در آن شرایط دمایی ممکن است اجازه وجود آب مایع را فراهم کند، البته در صورتی که جو مناسبی وجود داشته باشد. مدلهای علمی این تیم تحقیقاتی نشان میدهد که این سیاره حدود ۴۰ درصد احتمال دارد در ناحیه قابل سکونت محافظهکارانه قرار داشته باشد و حدود ۵۱ درصد احتمال دارد در نسخه گستردهتر و خوشبینانهتر این ناحیه قرار بگیرد. با این حال، نویسندگان این پژوهش تأکید میکنند که هنوز حدود ۵۰ درصد احتمال وجود دارد که این سیاره کاملاً خارج از ناحیه قابل سکونت قرار گرفته باشد.
ستاره میزبان این سیاره از نظر شباهت به خورشید زمین قابل توجه است، اما برخلاف خورشید ما، این ستاره کمی سردتر و کمنورتر است. در نتیجه، سیاره HD ۱۳۷۰۱۰ b تنها حدود یکسوم از میزان گرما و نوری را دریافت میکند که زمین از خورشید دریافت میکند. همین موضوع دلیل اصلی برآورد دمای بسیار پایین این سیاره است. طبق محاسبات، دمای سطحی آن ممکن است از منفی ۹۰ درجه فارنهایت بیشتر نشود، که این مقدار حتی از دمای سطح مریخ نیز کمتر است، زیرا مریخ به طور میانگین حدود منفی ۸۵ درجه فارنهایت دما دارد. در چنین شرایطی، وجود آب مایع بر سطح این سیاره بسیار بعید به نظر میرسد، مگر اینکه این سیاره دارای یک جو بسیار خاص و غنی از دیاکسید کربن باشد که بتواند گرما را در سطح خود نگه دارد.
این کشف علمی بر اساس مشاهده تنها یک گذر یا ترانزیت به دست آمده است. ترانزیت زمانی رخ میدهد که یک سیاره از مقابل ستاره خود عبور کند و در نتیجه، مقدار بسیار کمی از نور ستاره کاهش یابد. در مورد HD ۱۳۷۰۱۰ b، این گذر حدود ۱۰ ساعت طول کشیده است و همین دادهها برای شناسایی اولیه این جرم آسمانی کافی بوده است تا به عنوان یک نامزد سیارهای در نظر گرفته شود. با این حال، دانشمندان تأکید کردهاند که برای تأیید قطعی وجود این سیاره و بررسی دقیقتر ویژگیهای آن، نیاز به مشاهدات بیشتری وجود دارد. تحقیقات آینده میتواند مشخص کند که آیا این جرم واقعاً یک سیاره است یا تنها یک سیگنال گذرا در دادههای رصدی بوده است.
