بر اساس گزارش منتشرشده، شرکت اسپیس ایکس دومین پرتاب فضایی خود در سال جاری میلادی را در روز سهشنبه، ۱۹ مه ۲۰۲۶ انجام داده است. این مأموریت در راستای گسترش شبکه اینترنت ماهوارهای این شرکت انجام شد؛ شبکهای که به سرعت در حال توسعه است و هر پرتاب جدید، تعداد بیشتری ماهواره را به مدار زمین اضافه میکند تا پوشش اینترنت جهانی گستردهتر و پایدارتر شود.
در این مأموریت، ۲۴ ماهواره دیگر به مجموعه شبکه در حال رشد اینترنت ماهوارهای اضافه شدند. این ماهوارهها از پایگاه نیروی فضایی وندنبرگ در ایالت کالیفرنیا در ایالات متحده آمریکا پرتاب شدند. این پایگاه یکی از مراکز مهم پرتابهای فضایی در غرب آمریکا محسوب میشود و به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، بهویژه برای پرتاب ماهوارهها به مدارهای قطبی و مدار پایین زمین بسیار مناسب است. در این مأموریت، ماهوارهها در قالب گروه ۱۷-۴۲ دستهبندی شده بودند که نشاندهنده مرحله و خوشهای بودن این پرتاب در برنامه توسعه شبکه ماهوارهای است.
ماهوارهها با استفاده از موشک Falcon 9 به فضا منتقل شدند. این موشک از مجتمع پرتاب فضایی ۴ شرق (Space Launch Complex 4 East) به فضا پرتاب شد. زمان پرتاب در ساعت ۱۰:۴۶ شب به وقت منطقه زمانی شرقی (EDT) ثبت شده است. این زمانبندی نشان میدهد که عملیات پرتاب در ساعات شب انجام شده است؛ زمانی که معمولاً شرایط جوی و دید برای برخی مراحل ردیابی و تصویربرداری مناسبتر است.
پس از پرتاب، موشک وارد فاز اولیه صعود خود شد و در مدت کوتاهی ماهوارهها را به مدار اولیه رساند. طبق گزارشها، تنها ۹ دقیقه پس از پرتاب، ماهوارهها به یک مدار موقت یا اولیه رسیدند. این مرحله یکی از بخشهای بسیار حساس مأموریتهای فضایی است، زیرا در این زمان جداسازی ماهوارهها از مرحله بالایی موشک انجام میشود و هرگونه خطا میتواند کل مأموریت را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، در این مأموریت همه چیز طبق برنامه پیش رفت و ماهوارهها در زمان تعیینشده به مدار مورد نظر رسیدند.
در ادامه، فرآیند استقرار کامل ماهوارهها نیز انجام شد و ظرف مدت ۵۰ دقیقه پس از پرتاب، تمامی ماهوارهها به طور کامل در مدار خود مستقر شدند. این سرعت در استقرار نشاندهنده دقت بالای سیستمهای پرتاب و کنترل مأموریت شرکت SpaceX است که طی سالهای اخیر بارها توانایی خود را در انجام مأموریتهای مشابه ثابت کرده است.
یکی از نکات مهم این پرتاب، عملکرد موفق مرحله اول موشک بود. طبق گزارش منتشرشده توسط Space.com، بوستر این مأموریت با نام B1103 مسئولیت انجام این پرتاب را بر عهده داشته است. این بوستر تنها یک بار پیش از این نیز مورد استفاده قرار گرفته بود، به این معنا که یک بار پرتاب فضایی را تجربه کرده و مجدداً برای این مأموریت آمادهسازی شده بود. استفاده مجدد از بوسترها یکی از مهمترین نوآوریهای شرکت SpaceX محسوب میشود و نقش کلیدی در کاهش هزینههای پرتابهای فضایی دارد.
پس از انجام مأموریت اصلی و حمل محموله ماهوارهها به فضا، مرحله اول موشک وارد فاز بازگشت به زمین شد. در این مرحله، بوستر مانور بازگشت به جو را انجام داد و با موفقیت مسیر خود را به سمت زمین تنظیم کرد. در نهایت، این بوستر بر روی سکوی فرود شناور شرکت SpaceX با نام «Of Course I Still Love You» فرود آمد. این سکوی فرود در اقیانوس قرار دارد و به عنوان یک کشتی بدون سرنشین عمل میکند که موشکها میتوانند پس از مأموریت روی آن فرود بیایند. موفقیت در فرود دقیق روی چنین سکویی نشاندهنده دقت بالای سیستمهای هدایت و کنترل موشک است.
قابلیت استفاده مجدد از موشکها یکی از عوامل اصلی اقتصادی بودن مأموریتهای Falcon 9 محسوب میشود. در گذشته، موشکها پس از یک بار استفاده معمولاً از بین میرفتند یا در اقیانوس سقوط میکردند، که این موضوع هزینههای بسیار بالایی را به همراه داشت. اما در رویکرد جدید، شرکت SpaceX تلاش میکند بوسترها را پس از فرود بازیابی کرده و مجدداً برای پرتابهای بعدی آماده کند. این فرآیند شامل بررسی فنی، تعمیرات احتمالی، سوختگیری مجدد و آمادهسازی برای مأموریتهای آینده است. نتیجه این رویکرد کاهش قابل توجه هزینههای هر پرتاب و افزایش تعداد مأموریتهای قابل انجام در سال است.
در ادامه گزارش آمده است که به دنبال این پرتاب جدید، تعداد کل ماهوارههای فعال در مدار زمین که بخشی از شبکه اینترنت ماهوارهای Starlink هستند، به عددی نزدیک به ۱۰٬۵۰۰ ماهواره رسیده است. این رقم توسط ردیاب ماهوارهای مشهور، جاناتان مکداول، اعلام شده است. این تعداد بسیار بالا نشاندهنده مقیاس عظیم پروژه استارلینک و سرعت گسترش آن در سالهای اخیر است.
هر یک از این ماهوارههای کوچک در مدار پایین زمین یا همان Low Earth Orbit (LEO) در حال گردش به دور کره زمین هستند. ارتفاع مدار این ماهوارهها معمولاً بین حدود ۳۴۰ کیلومتر تا ۵۷۰ کیلومتر از سطح زمین است. این فاصله در مقایسه با ماهوارههای سنتی مخابراتی بسیار کمتر است. برای مقایسه، ماهوارههای مخابراتی معمولاً در مدار ژئوستیشنری یا زمینثابت در ارتفاع حدود ۳۵٬۷۸۶ کیلومتری از سطح زمین قرار دارند. این تفاوت ارتفاع بسیار زیاد باعث ایجاد تفاوتهای مهمی در عملکرد و کارایی ارتباطی میشود.
یکی از مزیتهای مهم قرار گرفتن ماهوارهها در مدار پایین زمین، کاهش تأخیر یا latency در ارتباطات است. به دلیل فاصله کمتر، سیگنالها سریعتر بین زمین و ماهواره جابهجا میشوند. در این سیستم، میزان تأخیر ارتباطی میتواند به کمتر از ۲۷ میلیثانیه برسد. این مقدار بسیار پایین باعث میشود که استفاده از اینترنت ماهوارهای برای کاربردهایی مانند تماسهای ویدئویی، بازیهای آنلاین، خدمات ابری و سایر فعالیتهایی که نیاز به ارتباط سریع و لحظهای دارند، امکانپذیر و روان باشد.
در گذشته، یکی از مشکلات اصلی اینترنت ماهوارهای، تأخیر زیاد و کیفیت پایین ارتباط بود. اما با توسعه شبکه Starlink و افزایش تعداد ماهوارهها در مدار پایین زمین، این مشکل تا حد زیادی کاهش یافته است. اکنون در بسیاری از مناطق دورافتاده یا مناطقی که زیرساخت اینترنت زمینی ضعیف دارند، این شبکه میتواند دسترسی به اینترنت پرسرعت و پایدار را فراهم کند.
در مجموع، این پرتاب جدید نشاندهنده ادامه روند توسعه سریع شبکه ماهوارهای شرکت SpaceX است. استفاده مجدد از موشک Falcon 9، افزایش تعداد ماهوارههای Starlink و موفقیت در فرود بوسترها بر روی سکوی شناور، همگی نشاندهنده پیشرفت فناوری در صنعت فضایی مدرن هستند. این پیشرفتها نه تنها هزینهها را کاهش میدهند، بلکه دسترسی جهانی به اینترنت را نیز به شکل قابل توجهی بهبود میبخشند و آینده ارتباطات جهانی را تحت تأثیر قرار میدهند.
