تریکوتیلومانیا یا همان اختلال کندن مو، پدیدهای تازه نیست و ریشههای تاریخی آن به دوران باستان بازمیگردد؛ چنانکه در متون کهن پزشکی و فلسفی نیز به این عادت اشاره شده است. این عارضه که جزو رفتارهای تکراری تمرکزیافته بر بدن دستهبندی میشود، میتواند باعث ریزش مو و بروز آسیبهای رو اجتماعی جدی برای مبتلایان گردد. آمارها نشان میدهد که حدود ۱ تا ۲ درصد از مردم از افراد در ایالات متحده با این مشکل دستبهگریبان هستند و این اختلال زنان و مردان را به یک اندازه تحت تأثیر قرار میدهد.
توضیح رایج درباره این اختلال همواره بر محور تنظیم هیجانی استوار بوده است؛ یعنی این فرض که کندن مو به افراد کمک میکند با احساسات ناخوشایندی مثل اضطراب و تنش مقابله کنند. با این حال، پژوهشهای پیشین شواهد متناقضی به دست آورده بودند، زیرا این رفتار گاهی زمانی رخ میدهد که فرد حواسش پرت است یا حتی متوجه کار خود نیست. برای درک بهتر این فرایند در لحظه، گروهی از پژوهشگران بیمارستان دانشگاه هایدلبرگ تصمیم گرفتند ۶۱ فرد بزرگسال مبتلا به این اختلال را به مدت ۱۰ روز زیر نظر بگیرند.
تیم تحقیقاتی در مطالعه خود که در نشریه روانپزشکی جامع چاپ شده است، توضیح میدهد که بیشتر مطالعات موجود صرفاً روی خودِ رفتار تمرکز کرده و عوامل زیربنایی میل به آن را نادیده گرفتهاند. پژوهشگران به جای استفاده از روش سنتی یادداشتهای شبانه، از روش ارزیابی لحظهای پویا یعنی ارزیابی لحظهای پویا بهره بردند. در این روش، شرکتکنندگان در طول روز به طور منظم پیامهایی دریافت میکردند تا وضعیت هیجانی و شدت تمایل خود به کندن مو را ثبت کنند.
یافتهها حاکی از آن است که حالتهای هیجانی به اندازه خودِ میل شدید، پیشبینیکننده رفتار نبودند. احساسات منفی مانند خشم و اضطراب با تمایل قویتر به کندن مو همراه بودند، اما در این میان یک حالت خاص برجستهتر بود: خستگی و به ویژه بیحوصلگی. بیحوصلگی هم میل به کندن مو و هم وقوع واقعی آن را پیشبینی میکرد، در حالی که خستگی تنها با میل شدیدتر ارتباط داشت.
پژوهشگران خاطرنشان کردند کهStates of low energy ممکن است آسیبپذیری در برابر این تمایلات را افزایش دهد. آنها تأکید میکنند که مدلهای تمرکزکننده صرف بر تنظیمگری هیجانی ناکافی هستند و رفتارهای تکراری ممکن است پاسخی به کمبود تحریک درونی باشند. این یافتهها نشان میدهد که برای شناخت بهتر تریکوتیلومانیا باید فراتر از فرضیههای سنتی استرس و اضطراب حرکت کرد.
نتیجهگیری
پژوهش اخیر نشان میدهد که ریشههای تریکوتیلومانیا فراتر از اضطراب است و عوامل دیگری مانند بیحوصلگی و سطح انرژی درونی نقش مهمی در آن دارند. نتایج کامل این بررسی در روانپزشکی جامع منتشر شده است.
