آژانس توسعه هوافضای فلوریدا، «اسپیس فلوریدا»، سرمایهگذاری راهبردی در شرکت نوپای «سیگیت اسپیس» (Seagate Space) را تصویب کرده است. این شرکت در سن پترزبورگ، فلوریدا، در حال توسعه زیرساختهای پرتاب از سکوهای فراساحلی است و این اقدام نشاندهنده علاقه فزاینده به فضانوردی مبتنی بر اقیانوس در بحبوحه افزایش تقاضا برای پرتابهای فضایی است.
این سرمایهگذاری ۲۷۰ هزار دلاری اسپیس فلوریدا از «پروژه مانتا» (Project Manta) پشتیبانی میکند؛ برنامهای که هدف آن نمونهسازی و نمایش عناصر کلیدی طرح سکوی پرتاب فراساحلی سیگیت اسپیس در بندر تامپا است. این شرکت به جای ساخت موشک، بر توسعه زیرساختهای دریایی تمرکز دارد که به طور خاص برای پشتیبانی از عملیات پرتاب در دریا طراحی شدهاند.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ میشود که صنعت فضایی فلوریدا شاهد رشد بیسابقهای است. فعالیتهای پرتاب از «ساحل فضایی» (Space Coast) در سالهای اخیر به شدت افزایش یافته و شرکتهایی مانند اسپیسایکس، بلو اوریجین، و یونایتد لانچ الاینس، در کنار ماموریتهای امنیتی ملی و پروژه ماهوارهای آمازون (Amazon Leo)، برای دسترسی به تأسیسات و منابع محدود رقابت میکنند. حامیان پرتابهای فراساحلی معتقدند سکوهای مستقر در دریا میتوانند به طور بالقوه زیرساختهای موجود را تکمیل کرده و انعطافپذیری بیشتری را برای اپراتورهای پرتاب در آینده فراهم کنند.
برای اسپیس فلوریدا، این سرمایهگذاری به منزله شرطبندی بر روی نسل بعدی زیرساختهای پرتاب است. پروژه مانتا به عنوان یک سکوی متحرک فراساحلی طراحی شده که عملیات پرتاب را دور از فضانوردهای سنتی پشتیبانی میکند. سیگیت اسپیس پیش از این مشارکتها و نقاط عطف فنی را اعلام کرده است، از جمله آزمایشهای هیدرودینامیکی در تأسیسات مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) و دریافت «تأییدیه اصولی» (Approval in Principle) از انجمن ردهبندی کشتیرانی آمریکا (American Bureau of Shipping) که یک اعتبارسنجی اولیه ایمنی طرح مهندسی محسوب میشود.
این مفهوم جدید نیست. برجستهترین نمونه آن «پرتاب دریایی» (Sea Launch) بود، یک سرمایهگذاری بینالمللی که از اواخر دهه ۱۹۹۰ از یک سکوی اقیانوسی تبدیل شده بهرهبرداری میکرد. این شرکت دهها ماموریت موفق را انجام داد تا اینکه در اوایل دهه ۲۰۱۰ به دلیل چالشهای مالی و تغییر شرایط بازار از بین رفت.
اخیراً، اسپیسایکس پس از خرید دو سکوی نفتی سابق معروف به فوبوس و دیموس، مفاهیم پرتاب فراساحلی را بررسی کرد. این شرکت بعدها این برنامهها را کنار گذاشت تا تمرکز خود را بر توسعه در حوزههای دیگر معطوف کند.
این نمونهها یکی از سؤالات اساسی پیرامون پرتابهای فراساحلی را برجسته میکنند: اگر این مفهوم دههها وجود داشته است، چرا به جریان اصلی تبدیل نشده است؟
حامیان استدلال میکنند که محیط کنونی اساساً متفاوت است. تقاضا برای پرتاب به سرعت در حال افزایش است، صورت فلکی ماهوارهها همچنان در حال گسترش هستند و فشار بر زیرساختهای پرتاب موجود افزایش مییابد. سکوهای فراساحلی به طور بالقوه میتوانند به مسیرهای پرتابی دسترسی پیدا کنند که دستیابی به آنها از مکانهای ثابت دشوار است و در عین حال برخی از محدودیتهای مرتبط با سایتهای پرتاب ساحلی شلوغ را کاهش میدهند.
با این حال، شکاکان به موانع فنی، نظارتی و اقتصادی قابل توجهی اشاره میکنند که همچنان باقی ماندهاند. ساخت و بهرهبرداری از یک سکوی پرتاب در دریا چالشهای مهندسی منحصر به فردی را ایجاد میکند. اپراتورهای پرتاب باید آب و هوا، شرایط اقیانوسی، لجستیک دریایی، مقررات زیستمحیطی و الزامات ایمنی را در نظر بگیرند. همچنین سؤالاتی در مورد پایداری تجاری بلندمدت و اینکه آیا زیرساختهای فراساحلی میتوانند از نظر اقتصادی با تأسیسات زمینی تثبیت شده رقابت کنند، باقی مانده است.
این پروژه همچنین سؤالات گستردهتری را در مورد سرمایهگذاری عمومی در فناوریهای نوظهور فضایی مطرح میکند. حامیان، مشارکت اسپیس فلوریدا را امتداد طبیعی مأموریت این آژانس برای پرورش نوآوری هوافضا و ایجاد مشاغل پرفناوری در سراسر ایالت میدانند. منتقدان در مورد میزان بودجه عمومی که باید به مفاهیمی که در مراحل اولیه توسعه باقی ماندهاند، اختصاص یابد، تردید دارند.
ملاحظات زیستمحیطی احتمالاً به عنوان مفاهیم پرتاب فراساحلی بالغ شوند، به یکی دیگر از حوزههای بحث تبدیل خواهند شد. در حالی که عملیات دورتر از مناطق مسکونی میتواند نگرانیهای خاصی را کاهش دهد، پروژههای آینده همچنان باید تأثیرات بالقوه بر اکوسیستمهای دریایی، مسیرهای کشتیرانی، شیلات و منابع ساحلی را مورد بررسی قرار دهند.
در حال حاضر، سیگیت اسپیس در مرحله نمونهسازی و توسعه باقی مانده است، به این معنی که بسیاری از این سؤالات بیپاسخ ماندهاند. آنچه روشن است این است که فلوریدا نه تنها به عنوان پررفتوآمدترین منطقه پرتاب کشور، بلکه به عنوان زمین آزمایشی برای رویکردهای جدید دسترسی به فضا خود را مطرح میکند.
اینکه آیا پرتابهای فراساحلی بخش مهمی از این آینده خواهند شد یا خیر، نامشخص باقی میماند. اما با سرمایهگذاری اسپیس فلوریدا در پروژه مانتا، بحث بر سر فضانوردهای مبتنی بر اقیانوس رسماً به کانون توجه صنعت بازگشته است.
