سرطانهای دستگاه گوارش از شایعترین انواع سرطان در سراسر جهان و از عوامل اصلی مرگومیر به شمار میروند. تشخیص این بیماریها معمولاً فرآیندی ناخوشایند است که اغلب به بررسیهای تهاجمی نیاز دارد. اما دانشمندان در حال بررسی روشهای سادهتری برای شناسایی این عارضهها هستند.
یافتههای تازه منتشر شده در نشریه سل هاست اند مایکروب نشان میدهد که یک نمونهبرداری ساده از دهان میتواند برای تشخیص سرطانهای گوارشی کافی باشد. جیهیون کیم، زیستشناس سامانهای در دانشگاه یانسه کره جنوبی و نویسنده ارشد این پژوهش، در این باره اظهار میکند که بسیاری از گونههای میکروبی مرتبط با دهان در روده نیز حضور دارند و ممکن است در آنجا تکثیر شوند.
این مشاهدات پژوهشگران را به این فکر انداخت که آیا میکروبهای دهانی در افراد مبتلا به سرطان به شکل متفاوتی به دستگاه گوارش راه پیدا میکنند و در آنجا باقی میمانند یا خیر.
برای بررسی این موضوع، پژوهشگران نمونههای بزاق و مدفوع ۵۰۷ نفر را جمعآوری کردند؛ گروهی شامل افراد مبتلا به سرطان معده، سرطان روده بزرگ و اختلالات متابولیک مانند دیابت نوع ۲. گروه کنترل نیز شامل افراد سالم بود.
سپس ژنهای میکروبهای موجود در این نمونهها توالییابی شد تا معیاری به نام شاخص دهان به مدفوع محاسبه گردد. این شاخص میزان حضور میکروبهای یکسان در بزاق و مدفوع هر فرد را اندازهگیری میکند.
پژوهشگران دریافتند که این شاخص در افراد مبتلا به سرطانهای گوارشی به شکل چشمگیری بالاتر از گروه کنترل است. این یعنی در بیماران سرطانی، میزان بیشتری از میکروبهای دهانی به عمق روده مهاجرت میکنند.
سون ها جی، اپیدمیولوژیست در دانشگاه یانسه، توضیح میدهد که حضور باکتریهای مرتبط با دهان در روده بیماران سرطانی کاملاً غیرمنتظره نبود. با این حال، آنچه پژوهشگران انتظار آن را نداشتند، میزان و نحوه تغییر این علائم در گروههای مختلف بیماری بود.
نکته جالب توجه این است که آزمایشهای نمونههای دهانی در تشخیص نشانههای سرطان روده بزرگ دقت بالاتری نسبت به برخی ابزارهای غربالگری استاندارد فعلی نشان دادند. یکی از آزمونهای رایج برای بیماران بدون علامت، آزمایش خون مخفی مدفوع است که وجود خون مخفی در مدفوع را بررسی میکند.
مشکل اینجاست که این روشها نرخ بالایی از خطای مثبت و منفی کاذب دارند زیرا همه پولیپهای سرطانی خونریزی نمیکنند و خون ممکن است ناشی از سایر شرایط مانند هموروئید باشد. افزون بر این، فراهم کردن نمونه مدفوع برای بسیاری از افراد کار خوشایندی نیست.
یون چان لی، متخصص گوارش در دانشگاه یانسه، یادآور میشود که بازیابی اطلاعات مربوط به سرطان تنها از طریق نمونههای دهانی دستاورد قابل توجهی است. اگرچه بخش کوچکی از واریانتهای باکتریایی دهان در روده نیز شناسایی شد، اما مدلهای ساخته شده با این ویژگیها توانستند بیماران سرطانی را از افراد سالم تفکیک کنند.
با این حال، پیش از استفاده بالینی از این آزمایشها، کارهای زیادی باید انجام شود. پژوهشگران هنوز به طور دقیق نمیدانند که چرا چنین ارتباطی وجود دارد و آیا حرکت باکتریهای دهان به روده باعث سرطان میشود یا سرطان مهاجرت میکروبها را تسهیل میکند.
پژوهشهای آینده به بررسی این علتومعلولی و توسعه نسخههای حساستر این آزمایش اختصاص خواهد یافت. این پژوهش در نشریه سل هاست اند مایکروب انتشار یافته است.
