هفته گذشته درباره این واقعیت عجیب نوشتم که تایتان تنها مکان فراتر از زمین است که یک انسان میتواند در فضای باز و بدون لباس فضایی مخصوص فشار قرار بگیرد، هرچند دمای سطح آن حدود منفی ۱۷۹ درجه سانتیگراد است. آن زمان بیشتر این موضوع را بهعنوان یک نکته جالب مطرح کردم، اما ارزش دارد ببینیم این واقعیت ما را به کجا میرساند؛ زیرا مشخص شده است که گروهی واقعی از دانشمندان و مهندسان در ماه ژوئن امسال دو روز را در بولدر، کلرادو سپری کردند و دقیقاً همین موضوع را بررسی کردند.
چرا تایتان مقصدی واقعاً منحصربهفرد است؟
بحث درباره تایتان از همان نکتهای آغاز میشود که بارها به آن اشاره کردهام: جو این قمر از جو زمین متراکمتر است و عمدتاً از نیتروژن تشکیل شده است. این جو ضخیم نقش محافظتی مهمی ایفا میکند و سطح تایتان را از بخش قابل توجهی از پرتوهای کیهانی محافظت میکند؛ موضوعی که یکی از چالشهای اصلی هر مأموریت انسانی طولانیمدت در فضا محسوب میشود.
این ویژگی، تایتان را کاملاً متفاوت از مریخ میکند. در مورد مریخ، یک مطالعه با بودجه ناسا به این نتیجه رسیده بود که با فناوری فعلی نمیتوان این سیاره را قابل سکونت کرد و انسانها در صورت حضور در آن باید خود را در برابر خلأ نزدیک، سرمای شدید و تابش مداوم محافظت کنند.
تایتان در واقع مجموعه متفاوتی از مشکلات را پیش روی انسان قرار میدهد. در آنجا نیازی به لباس فضایی تحت فشار وجود ندارد، اما باید برای مقابله با سرمای شدید، عایقبندی بسیار قدرتمندی داشت. میزان تابش نیز کمتر است، اما جو متراکم تایتان باعث میشود حرکت در آن با استفاده از هواپیما یا وسایل نقلیه هوایی، در مقایسه با جو بسیار رقیق مریخ، کارآمدتر باشد.
تایتان همچنین از نظر منابع شیمیایی محلی بسیار غنی است. متان، اتان و نیتروژن موجود در این قمر فقط بخشی از منظره آن نیستند، بلکه میتوانند بهعنوان مواد اولیه برای تولید سوخت مورد استفاده قرار بگیرند؛ موضوعی که برای مقصدی با این فاصله زیاد از زمین اهمیت فوقالعادهای دارد.
برنامه این نشست فقط به جو و سوخت محدود نمیشد. در جلسات مختلف، موضوعاتی مانند طراحی لباس فضایی متناسب با سرمای شدید و ترکیبات شیمیایی خاص تایتان، ایدههای مربوط به زیستگاهها، تولید انرژی و شیوه جابهجایی انسانها پس از رسیدن به این قمر بررسی شد.
همچنین خطرات محیطی ویژه تایتان مورد بحث قرار گرفت؛ از جمله تولینها، یعنی ترکیبات آلی پیچیدهای که باعث ایجاد هاله نارنجیرنگ در جو تایتان میشوند.
آب و هوای تایتان نیز برخلاف زمین، بر پایه هیدروکربنها شکل گرفته است. در این قمر باران متان میبارد و رودخانهها و دریاچههایی از متان وجود دارند. سیلابهای فصلی نیز در آن رخ میدهد و بادها رفتاری متفاوت با آنچه در سامانههای آبمحور زمین میبینیم دارند.
هرکدام از این ویژگیها برای یک مأموریت آینده میتوانند یک چالش عملیاتی باشند، اما همزمان یکی از دلایلی هستند که دانشمندان تایتان را ارزشمند و جذاب میدانند.
آنچه دانشمندان در بولدر مطرح کردند
این رویداد با نام Humans to Titan Summit در روزهای ۱۱ و ۱۲ ژوئن در مرکز تحقیقات Southwest Research Institute برگزار شد و نخستین نشستی بود که بهطور کامل بر این پرسش تمرکز داشت که برای فرستادن انسان به تایتان چه چیزهایی لازم است.
آماندا هندریکس، رئیس سازمان غیرانتفاعی Explore Titan و مدیر مؤسسه علوم سیارهای، به Space.com گفت هدف این نشست این نبود که وانمود شود یک مأموریت انسانی به تایتان در آینده نزدیک انجام خواهد شد.
هدف این بود که ایده سفر انسان به تایتان از همین حالا جدی گرفته شود تا بتواند در طول نسلهای مختلف دانشمندان و مهندسان، تداوم و شتاب خود را حفظ کند.
او گفت یکی از مهمترین دلایلی که از نظر او تایتان را به مقصدی مناسب برای انسان تبدیل میکند، جو متراکم آن است؛ موضوعی که با بسیاری از ویژگیهای جذاب این قمر نیز همخوانی دارد.
اسکات رافکین، مدیر بخش مطالعات فضایی در Southwest Research Institute، نگاه محتاطانهتری به این چالش داشت.
از نظر او، فرستادن انسان به تایتان با هیچ قانون فیزیکی غیرممکنی روبهرو نیست. مشکل اصلی، مقیاس عظیم تلاش مهندسی مورد نیاز، زمان طولانی برای توسعه فناوریهای لازم و میزان سرمایهگذاری و تعهدی است که برای انجام چنین پروژهای وجود خواهد داشت.
او همچنین اضافه کرد که بخش عمده شکافهای علمی و فنی مورد نیاز برای چنین مأموریتی تا حد زیادی مشخص شدهاند، هرچند پر کردن این شکافها همچنان به چندین دهه زمان نیاز خواهد داشت.
پیش از انجام چنین مأموریتی چه اتفاقی باید بیفتد؟
هر طرح جدی برای سفر انسان به تایتان ابتدا به مأموریتهای رباتیک وابسته است و نزدیکترین مأموریت در این مسیر، Dragonfly است؛ همان پهپاد چرخان هستهای که ناسا برای پرواز از نقطهای به نقطه دیگر روی سطح تایتان تأیید کرده است.
در حال حاضر قرار است Dragonfly زودتر از سال ۲۰۲۸ پرتاب نشود. با توجه به فاصله بسیار زیاد تایتان از زمین و اینکه این فاصله بسته به موقعیت زمین و زحل در مدارهایشان تغییر میکند، مشخص است که سفر به خودی خود حدود شش سال طول خواهد کشید.
پس از رسیدن Dragonfly به تایتان، انتظار میرود این وسیله بیش از سه سال در سطح قمر حرکت کند و از نقطهای به نقطه دیگر برود.
اطلاعاتی که این مأموریت درباره ترکیب سطح تایتان، وضعیت آبوهوا و شرایط شیمیایی آن به دست خواهد آورد، مستقیماً در طراحی زیستگاهها، سامانههای فرود و دیگر فناوریهای مورد نیاز برای مأموریتهای آینده مورد استفاده قرار خواهد گرفت؛ بسیار پیش از آنکه سفر انسان به تایتان به یک گزینه واقعبینانه تبدیل شود.
فکر نمیکنم هیچیک از شرکتکنندگان این نشست تصور کنند که مأموریت سرنشیندار به تایتان نزدیک است و هیچیک از مطالبی که درباره این نشست خواندهام نیز چنین برداشتی ایجاد نمیکند.
چیزی که برای من جالب بود، نوع خاصی از خوشبینی بود که در این نشست وجود داشت. پیام آنها این نبود که «بهزودی میتوانیم این کار را انجام دهیم». دیدگاه آنها بیشتر به صحبتهای رافکین نزدیک بود: بیشتر مشکلات دشوار این مأموریت دستکم اکنون قابل شناسایی و تعریف هستند.
و مشکلاتی که بتوان آنها را بهدرستی تعریف کرد، در نهایت همان مشکلاتی هستند که بشر میتواند روزی برای حل کردنشان تلاش کند؛ حتی اگر هیچکس امروز نداند این روند چقدر طول خواهد کشید.
به نظرم این نگاه بسیار واقعبینانه و در عین حال امیدوارکننده است. شاید ساختن یک نشست دو روزه حول چنین ایدهای کمی فروتنانه به نظر برسد، اما اتفاقاً همین موضوع باعث شد این نشست برای من جذابتر شود، نه کمتر.
