آلزایمر مدتهاست به عنوان عارضهای تصادفی شناخته میشود که تحت تأثیر عواملی چون سن، ژنتیک و سبک زندگی شکل میگیرد، اما دانشمندان بر این باورند که این موارد تنها راه بروز بیماری نیستند. طی سالهای اخیر، پژوهشگران این فرضیه را مطرح کردهاند که این عارضه ممکن است از طریق عفونت نیز گسترش یابد و مانند یک پاتوژن منتقل شود.
در گزارشی جدید که در نشریه لنست به چاپ رسیده است، دانشمندان شواهد مربوط به این جنبه از نظریه را بررسی کرده و سنجیدهاند که چگونه پروتئینهای مضر آمیلوئید-بتا مرتبط با آلزایمر ممکن است از راه تزریق خون انتقال پیدا کنند. جان کالینج، متخصص مغز و اعصاب از کالج دانشگاهی لندن، در این باره اعلام میکند که تزریق خون اهمیت زیادی دارد و جان افراد زیادی را نجات میدهد، اما برای اطمینان از حداکثر ایمنی آن باید خطرات احتمالی را به دقت بررسی کرد.
نقطه عطف در زمینه خطرات تزریق خون در سال ۲۰۲۳ رقم خورد؛ زمانی که یک مطالعه جمعیتی بزرگ در دانمارک و سوئد نشان داد افرادی که از اهداکنندگان دارای خونریزیهای مغزی قبلی، خون دریافت کرده بودند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به خونریزیهای مکرر مغزی در سالهای بعد قرار داشتند. بر اساس اظهارات تیم تحقیقاتی کالینج, توضیح منطقی برای این پدیده این است که هستههای اولیه آمیلوئید-بتا در خون اهداکنندگان وجود داشته و هنگام تزریق خون به گیرندگان منتقل شدهاند.
اگرچه این موضوع هنوز قطعی نیست و محققان با احتیاط درباره آن سخن میگویند، اما تأکید میکنند که دانش فعلی برای حفاظت پیشگیرانه کافی است. پژوهشگران در مقاله خود مینویسند, در حالی که خطرات شناختهشده در حال حاضر اندک ارزیابی میشوند، اما کارشناسان معتقدند که باید اطلاعات بیشتری درباره این پدیده به دست آورد.
درسهایی از گذشته
تحقیقات مربوط به خونهای آلوده در بریتانیا که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، به بررسی رسوایی خونهای آلوده بریتانیا پرداخت؛ فاجعهای که طی دهههای ۷۰ و ۹۰ میلادی بیش از ۳۰ هزار بیمار را با خون آلوده مبتلا کرد و به عنوان بدترین فاجعه درمانی در تاریخ سیستم سلامت بریتانیا شناخته میشود. کالینج هشدار میدهد که این رسوایی درس عبرتی است تا برای تصمیمگیری درباره ایمنی بیماران منتظر قطعیت مطلق نمانیم و شفافیت را در دستور کار قرار دهیم.
