ستارهها جرم و منشأ متفاوتی دارند، اما سرعت حرکت آنها نیز میتواند تفاوت چشمگیری داشته باشد. اکنون دانشمندان سریعترین ستاره شناختهشده در کهکشان راه شیری را کشف کردهاند؛ ستارهای که میتواند به آنها در اندازهگیری سرعت چرخش سیاهچاله مرکزی کهکشان نیز کمک کند.
در جهان انواع مختلفی از ستارهها وجود دارند و برخی از آنها ویژگیها و رفتارهای شگفتانگیزی از خود نشان میدهند. در حالی که برخی دانشمندان یک کوتوله قهوهای نادر را در حال گردش به دور یک ستاره پرجرم شناسایی کردهاند، گروهی دیگر به کشف قابلتوجهی دست یافتهاند.
این جرم آسمانی که S301 نام گرفته، در نزدیکی Sagittarius A*، سیاهچاله واقع در مرکز کهکشان راه شیری، قرار دارد. این جرم نخستین بار در سال ۲۰۲۳ با استفاده از ابزار GRAVITY روی تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا شناسایی شد. اخیراً حرکت آن نیز مورد بررسی قرار گرفته و مشخص شده است که در مداری بسیار کشیده حرکت میکند. با توجه به رفتار این ستاره، پژوهشگران بر این باورند که S301 بخشی از یک سامانه دوتایی بوده که بیش از حد به سیاهچاله کلانجرم نزدیک شده است؛ در نتیجه سیاهچاله S301 را به دام انداخته و ستاره همراه آن را به بیرون پرتاب کرده است.
اما چیزی که S301 را واقعاً شگفتانگیز میکند، سرعت فوقالعاده زیاد آن است. این ستاره با سرعتی حدود ۱۵ هزار و ۵۰۰ مایل بر ثانیه، معادل حدود ۲۵ هزار کیلومتر بر ثانیه، حرکت میکند؛ یعنی سرعت آن به حدود ۸ درصد سرعت نور میرسد.
فلیکس مانگ، دانشجوی دکترا در مؤسسه ماکس پلانک برای فیزیک فرازمینی در آلمان، در این رابطه گفت:
«ویژگی خاص این ستاره این است که در مداری بسیار نزدیک به Sagittarius A* حرکت میکند و تنها ۸.۷ سال طول میکشد تا یک دور کامل بزند. این ستاره در نزدیکترین نقطه، تنها در فاصلهای معادل ۱۲ برابر فاصله زمین تا خورشید به سیاهچاله نزدیک میشود. چنین چیزی بیسابقه است.»
علاوه بر این، S301 میتواند کمک بزرگی به اخترشناسان کند. دانشمندان ممکن است برای نخستین بار بتوانند سرعت چرخش Sagittarius A* را اندازهگیری کنند؛ هرچند انجام این اندازهگیریها حدود ۱۰ سال زمان خواهد برد.
