ستارهها جرم و منشأ متفاوتی دارند، اما سرعت حرکت آنها نیز میتواند تفاوت چشمگیری داشته باشد. اکنون دانشمندان سریعترین ستاره شناختهشده در کهکشان راه شیری را کشف کردهاند؛ ستارهای که میتواند به آنها در اندازهگیری سرعت چرخش سیاهچاله مرکزی کهکشان نیز کمک کند.
در کیهان انواع مختلفی از ستارهها وجود دارند و برخی از آنها ویژگیها و رفتارهای شگفتانگیزی دارند. در حالی که برخی دانشمندان یک کوتوله قهوهای نادر را در حال گردش به دور یک ستاره پرجرم شناسایی کردهاند، گروهی دیگر به کشفی چشمگیر دست یافتهاند.
این جرم آسمانی که S301 نام دارد، در نزدیکی Sagittarius A*، یعنی سیاهچاله موجود در مرکز کهکشان راه شیری، قرار گرفته است. این جرم نخستین بار در سال ۲۰۲۳ با استفاده از ابزار GRAVITY روی تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا (VLT) شناسایی شد.
دانشمندان اخیراً حرکت S301 را دنبال کردهاند و متوجه شدهاند که این ستاره در مداری بسیار کشیده حرکت میکند. با توجه به رفتار آن، پژوهشگران معتقدند S301 پیشتر بخشی از یک سامانه دوتایی بوده است. این سامانه بیش از حد به سیاهچاله کلانجرم نزدیک شده و در نتیجه، S301 به دام گرانش سیاهچاله افتاده و ستاره همراه آن به بیرون پرتاب شده است.
اما چیزی که S301 را واقعاً شگفتانگیز میکند، سرعت فوقالعاده زیاد آن است. این ستاره با سرعتی حدود ۱۵٬۵۰۰ مایل بر ثانیه، معادل حدود ۲۵ هزار کیلومتر بر ثانیه، حرکت میکند که تقریباً ۸ درصد سرعت نور است.
فلیکس مانگ، دانشجوی دکترا در مؤسسه ماکس پلانک برای فیزیک فرازمینی در آلمان، درباره این کشف گفت:
«ویژگی خاص این ستاره این است که در مداری بسیار نزدیک به Sagittarius A* حرکت میکند و تنها در ۸.۷ سال یک دور کامل به دور آن میزند. این ستاره در نزدیکترین نقطه، تنها حدود ۱۲ برابر فاصله زمین تا خورشید از سیاهچاله فاصله دارد. چنین چیزی تاکنون مشاهده نشده است.»
علاوه بر این، S301 میتواند کمک بزرگی به اخترشناسان کند. دانشمندان ممکن است برای نخستین بار بتوانند سرعت چرخش Sagittarius A* را اندازهگیری کنند؛ هرچند انجام این اندازهگیریها احتمالاً حدود ۱۰ سال زمان خواهد برد.
