انتشار اشعه ایکس معمولاً مربوط به رویدادهای پرانرژی کیهانی است: ستارگان داغ، سیاهچالههای فوقسنگین و مانند آن. با این حال، از سال ۱۹۹۶ و با کشف دنبالهدار هایاکوتاکه، آموختهایم که حتی دنبالهدارها هم میتوانند اشعه ایکس منتشر کنند. اما با وجود تلاشهای فراوان، هیچ سیگنالی از این نوع تاکنون از یک جسم میانستارهای مشاهده نشده بود. تا اینکه امسال، ستارهی جدید دنبالهدار ۳I/ATLAS وارد صحنه شد و رکورد دیگری را شکست.
جسم میانستارهای ۳I/ATLAS با پیشینیان خود متفاوت است: ۱I/‘اومواموا که در ۲۰۱۷ کشف شد و دنبالهدار ۲I/بوریسوف در ۲۰۱۹. این دنبالهدار سریعتر، قدیمیتر، فعالتر و تخمین زده میشود که بزرگتر باشد. اکنون مشاهدات تلسکوپ اشعه ایکس XRISM نشان میدهد که این اولین جسم میانستارهای است که دارای نشانهای از اشعه ایکس است.
قبل از اینکه نظریهپردازان توطئه ادعا کنند این یک موتور یا نوعی سلاح در حال شارژ است، باید تأکید کنیم که انتشار اشعه ایکس توسط دنبالهدارها کاملاً طبیعی است. این انتشار ناشی از تعامل خاصی بین پلاسما (گاز یونیزه شده) که با سرعت زیاد از خورشید خارج میشود و کما، جو دنبالهدار است. کما شامل گاز و غباری است که وقتی دنبالهدار به خورشید نزدیک میشود آزاد میشود.
پلاسما به گاز کما برخورد میکند و میتواند الکترونها را از اتمهای گاز جدا کند. این الکترونها با انرژی زیاد پرتاب میشوند و شروع به انتشار اشعه ایکس میکنند. مهم نیست که دنبالهدارها جز سردترین اجرام کیهان هستند؛ این تعامل پلاسما باعث تولید الکترونهایی با دمای میلیونها درجه میشود.
دادهها بین ساعت ۲۳:۲۰ در ۲۶ نوامبر تا ۲۰:۳۸ در ۲۸ نوامبر ۲۰۲۵ جمعآوری شد، با یک زمان مؤثر مشاهده ۱۷ ساعت. تحلیل اولیه با یک درخشش ضعیف اشعه ایکس به طول ۴۰۰,۰۰۰ کیلومتر (۲۵۰,۰۰۰ مایل) سازگار است. تیم تحقیق معتقد است توضیح این سیگنال تنها با نویز ابزار دشوار است.
در حالی که کار بیشتری لازم است، تیم شواهد اولیه دیگری هم دارد. نشانههای اشعه ایکس کربن، نیتروژن و اکسیژن در دادهها ظاهر شد به شکلی که نمیتوانست از منبع دیگری مانند کهکشان یا حتی جو خود زمین باشد.
ممکن است بپرسید اگر جستجوی انتشار اشعه ایکس اینقدر مهم بود، چرا مدتها طول کشید تا اخترشناسان آن را جستجو کنند؟ دنبالهدار ۳I/ATLAS در ۱ ژوئیه کشف شد. مشکل موقعیت آن در آسمان بود؛ در ماههای اخیر، بسیار به خورشید نزدیک بود و تلسکوپهای اشعه ایکس نمیتوانستند بهطور ایمن آن را رصد کنند. محققان مشاهدهها را برای زمانی برنامهریزی کردند که دنبالهدار به اندازه کافی از خورشید فاصله داشت تا رصد ایمن باشد.
اکنون دیگر تلسکوپهای اشعه ایکس میتوانند آن را ایمن رصد کنند، بنابراین ممکن است در هفتههای آینده و با نزدیک شدن دنبالهدار به زمین، دیدگاههای بیشتری درباره اشعه ایکس آن به دست آید.
