پژوهشگران با بررسی دادههای ژنتیکی موفق شدهاند راز گربههای ببری آمریکای جنوبی را آشکار کنند و یک گونه کاملاً جدید را شناسایی نمایند؛ رویدادی که به عنوان نخستین شناسایی رسمی یک گونه جدید از گربهسانان زنده طی بیش از یک قرن گذشته محسوب میشود.
بر اساس پژوهشی که نتایج آن در ژورنال Current Biology مقاله به صورت علمی منتشر شد، دانشمندان با استفاده از دادههای ژنوم کامل ۳۸ نمونه، از جمله نمونههای موزهای، دریافتند که گروه پیشین گربههای ببری در واقع شامل پنج گونه متمایز است. در میان این یافتهها، یک گونه جدید به نام «لئوپاردوس تیلکایو» (Leopardus tilcayo) معرفی شده است که برآورد میشود خط ژنتیکی آن حدود ۱.۴ میلیون سال پیش از سایر گربههای ببری جدا شده است.
کشف در ارتفاعات بولیوی
این گونه جدید که از منطقه کوهستانی یونگاس در بولیوی گزارش شده است، نخستین بار توسط یک خانواده محلی که گمان میکردند حیوان یک گربه اهلی است، نگهداری میشد. پس از بروز رفتارهای وحشی، این حیوان به پناهگاه حیات وحش «سندا ورد» تحویل داده شد و در آنجا، پائولا نوگالس-آسکارونز (پائولا نوگالس-آسکارونز) متوجه ویژگیهای غیرعادی این گربه کوچک شد که همین کنجکاوی به آغاز مطالعه علمی انجامید.
این جانور با جثهای در حدود ۴۶ سانتیمتر و وزنی نزدیک به ۱.۴ کیلوگرم، شباهت ظاهری زیادی به سایر گربههای ببری دارد. نوگالس-آسکارونز در مصاحبهای به خبرگزاری رویترز، ویژگیهای ظاهری این گونه را تشریح کرد.
بهرهگیری از ژنتیک و نمونههای موزهای
شباهت زیاد این گربهسانان باعث شده بود تا پیشازاین تشخیص تفاوتهای آنها دشوار باشد. تیم تحقیقاتی با تحلیل ژنوم افراد مختلف پی بردند که این پنج گونه از نظر ژنتیکی کاملاً مستقل هستند. یوناس لسکروآرت (یوناس لسکروآرت) در همین رابطه اعلام کرد که پژوهشگران به هیچ وجه انتظار نداشتند این گربه ببری بولیویایی یک گونه مجزا باشد.
علاوه بر نمونههای زنده، هشت مورد از نمونههای مورد استفاده در این تحقیق از موزههای تاریخ طبیعی تأمین شده بودند که برخی دههها پیش جمعآوری شده بودند. استفاده از این رویکرد ژنتیکی موزهای (موزهشناسی ژنتیکی) به دانشمندان اجازه داد تا تاریخچه تکاملی این جانوران را با دقت بالایی بازسازی کنند.
چشمانداز حفاظتی و چالشهای پیشرو
اگرچه شناسایی لئوپاردوس تیلکایو گامی بزرگ در شناخت تنوع زیستی محسوب میشود، اما اطلاعات کمی درباره میزان جمعیت، رفتار و وضعیت بقای این گونه در دسترس است. منطقه یونگاس به دلیل فعالیتهای انسانی تحت فشار قرار دارد و تفکیک این گونهها به محققان کمک میکند تا ارزیابی دقیقتری از وضعیت تهدیدات آنها داشته باشند.
محققان یافتههای خود را با اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) که مدیریت فهرست سرخ (فهرستهای جهانی) گونههای در خطر انقراض را بر عهده دارد، به اشتراک گذاشتهاند تا اقدامات حفاظتی مناسب برای این گربهسانان انجام گیرد.
خلاصه
شناسایی گونه جدید لئوپاردوس تیلکایو نشان میدهد که چگونه فناوریهای نوین ژنتیکی میتوانند رازهای پنهان حیات وحش را حتی در گونههایی که به ظاهر شناختهشده به نظر میرسند، آشکار سازند.
