رویدادهای یک اقیانوس لزوماً به همان محدوده محدود نمیمانند و تغییرات اقیانوس آرام در طول قرنها از طریق جو توانسته است دمای اقیانوس هند را در هزاران کیلومتر آن سوتر تحت تأثیر قرار دهد. این پدیده را میتوان به عنوان یک گفتگوی آبوهوایی طولانیمدت میان دو توده عظیم آبی در نظر گرفت که نقشی حیاتی در زندگی انسانها بر خشکی ایفا میکند.
دمای اقیانوس هند به طور مستقیم بر الگوهای بارش و شرایط اقلیمی در نواحی پرجمعیت آفریقا، آسیا و استرالیا اثر میگذارد. ثبات نسبی میان این حوضههای اقیانوس استوایی به دانشمندان کمک میکند تا شرایط آبوهوایی را از ماهها تا سالها پیشبینی کنند. با این حال، تازهترین بررسیها نشان میدهد که یک بخش مهم از این ارتباط رفتار کاملاً متفاوتی از خود بروز میدهد.
یک پژوهش جدید که در نشریه طبیعت ارتباطات چاپ شده، نشان میدهد که اتصال دیرپای میان گردش جوی اقیانوس آرام و دماهای حوضه استوایی اقیانوس هند در دهههای اخیر به شکلی چشمگیر از هم گسسته است. پژوهشگران با بررسی تاریخ اقلیمی قرون گذشته دریافتند که این تغییر مدرن پدیدهای استثنایی و بیسابقه به شمار میرود.
سیستم عظیم هوای متحرک بالای اقیانوس آرام موسوم به گردش واکر پاسیفیک، نقش کلیدی در این میان دارد. تفاوت در دمای آب اقیانوسها باعث جابجایی هوا در پهنه اقیانوس آرام میشود و هوای گرم پس از صعود، از طریق جو حرکت کرده و با فرونشست در نقاط دیگر، بادهای سطحی را هدایت میکند. در طول رویدادهایی مانند النینو، این سیستم ضعیف شده و از طریق یک پل جوی، دمای اقیانوس هند را دگرگون میسازد.
پیش از این، هر زمان که سیستم اقیانوس آرام تغییر میکرد، الگوی دمایی سراسری اقیانوس هند نیز همراه با آن تغییر شکل میداد. اما از دهه ۱۹۵۰ میلادی به این سو، حوضه استوایی اقیانوس هند تحت تأثیر گازهای گلخانهای هر دهه حدود ۰.۱ درجه سلسیوس گرمتر شده است. کارولین اومنهاوفر، دانشمند علوم اقلیمی از موسسه اقیانوسشناسی وودز هول، در این زمینه توضیح میدهد که گرمایش جهانی و انتشار گازهای گلخانهای توسط انسان اکنون بر تأثیر طبیعی اقیانوس آرام بر اقیانوس هند غلبه کردهاند.
برای اثبات غیرمعمول بودن این پدیده، محققان با ترکیب مشاهدات مدرن، مدلهای اقلیمی و بایگانیهای طبیعی شامل ۳۵ نمونه مرجان، سه حلقه درخت و یک استالاگمیت، الگوهای اقلیمی منطقه را از سال ۱۶۳۱ تا ۱۹۹۰ بازسازی کردند. نتایج حاکی از آن بود که این دو اقیانوس طی چهار قرن گذشته عموماً هماهنگ با یکدیگر عمل کردهاند.
تنها استثنای بزرگ تاریخی بین سالهای ۱۸۱۰ تا ۱۸۵۰ رخ داد که ارتباط میان آنها به دلیل فورانهای عظیم آتشفشانی، از جمله کوه تامبورا در اندونزی، به شدت ضعیف شد. ذرات معلق ناشی از فورانهای آتشفشانی با بازتاب نور خورشید باعث سرمایش موقت سطح زمین میشوند، اما اختلال امروزی با روند مداوم گرمایش ناشی از فعالیتهای انسانی همراه است.
پیامد این دگرگونی فراتر از اقیانوسهاست و میتواند بر مدیریت ریسکهای اقلیمی و منابع آب منطقهای تأثیر بگذارد. تغییرات اقلیمی نه تنها اقیانوسها را گرم میکند، بلکه الگوهای ارتباطی میان آنها را نیز تغییر میدهد که دانشمندان برای پیشبینی آینده به آنها اتکا دارند.
