مفهوم سیاره یا سیارات بزرگ و پنهانی که در دورترین مناطق منظومه شمسی ما کمین کردهاند، از قبل از کشف پلوتو در دهه ۱۹۳۰ شناخته شده بود. در ابتدا با نام “سیاره ایکس” نامگذاری شده بود و برای توجیه بینظمیهای مدار اورانوس پیشنهاد شده بود. این معما در نهایت با محاسبه مجدد جرم نپتون حل شد. اما در سال ۲۰۱۶، ستارهشناسان کلتک، کنستانتین باتیگین و مایک براون، این معما را با ایده جدید، سیاره نهم که بر اساس مدارهای عجیب اجرام دوردست کمربند کویپر بود، دوباره مطرح کردند. توضیح این است که یک سیاره عظیم در دوردست، این اجرام را به صورت گرانشی میکشد.
طبق مشاهدات باتیگین و براون، بسیاری از اجرام کمربند کویپر آنطور که انتظار میرود در مدار خود حرکت نمیکنند. این نشان میدهد که مانند ماه (که مارپیچ بیرونی آن از زمین به دلیل گرانش زمین است)، این اجرام دوردست به نحوی توسط چیزی غیر از خورشید ما مختل میشوند. اعتقاد بر این است که سیاره نهم فرضی، چندین برابر اندازه زمین است و فراتر از نپتون در حال چرخش است. شواهد پشتیبان، کشف یک جسم فرا نپتونی با مدارهای بیضوی (مانند ۲۰۱۷ OF201) است که اخیراً کشف شده و میتواند توسط یک سیاره عظیم شکل گرفته باشد.
در سال ۲۰۲۴، براون با بیان اینکه “در حال حاضر هیچ توضیح دیگری برای اثراتی که میبینیم وجود ندارد.” اکتشافات بیشتر فرا نپتونی همچنان به یک نیروی گرانشی ناشناخته اشاره میکنند.
با این حال، این نظریه با موانعی روبرو است. سایر ستارهشناسان ادعا میکنند که دادههای کافی در مورد کمربند کویپر برای توجیه وجود سیاره نهم وجود ندارد. برخی دیگر توضیحات جایگزین، مانند حلقهای از بقایای سیاره یا حتی چیزی عجیبتر مانند یک سیاهچاله کوچک را پیشنهاد میکنند. یکی از آنها کاهش زمان مشاهده است؛ دهها هزار سال طول میکشد تا این اجسام تا این حد از سیاره ما به مدار خود برسند.
یافتههای اخیر، مانند سدنوئید ۲۰۲۳ KQ14 که آنقدر کشیده است که در یک منظومه شمسی خالی پایدار به نظر میرسد، این سناریو را حتی پیچیدهتر میکند. اگر سیاره نهم وجود داشته باشد، میتواند حداقل ۵۰۰ واحد نجومی از خورشید فاصله داشته باشد. در این میان، ستارهشناسان با استفاده از تلسکوپهای زمینی و فضایی به جستجوی آن لبههای عظیم و دورافتاده منظومه شمسی ما ادامه میدهند.
