ماموریت سرنشیندار مورد انتظار برای پرواز به اطراف ماه، بار دیگر با تأخیر مواجه شده است، زیرا مشکلات فنی، موشک سیستم پرتاب فضایی یا همان Space Launch System را مجبور کرده تا دوباره به ساختمان مونتاژ وسایل نقلیه در مرکز فضایی کندی بازگردد تا تعمیرات لازم انجام شود.
مدیر ناسا، جارد آیزاکمن، به طور رسمی اعلام کرده است که پنجره پرتاب در ماه مارس برای مأموریت آرتیمیس ۲ امکانپذیر نیست. دلیل این تأخیر، اختلالی در جریان هلیوم در مرحله پیشران میانمدت سرمایی موشک SLS است. این موشک عظیم به همراه فضاپیمای اوریون به ساختمان مونتاژ وسایل نقلیه منتقل خواهند شد تا تیم فنی بتواند عیبیابی و تعمیرات لازم را انجام دهد و بدین ترتیب تاریخ پرتاب پیشبینی شده ۶ مارس منتفی شد.
این اختلال در طول شب و در جریان یک عملیات معمولی دوباره فشاردهی (repressurization) رخ داد. سیستمهای هلیوم که برای پاکسازی موتور و فشاردهی به مخازن هیدروژن و اکسیژن مایع حیاتی هستند، طی تمرینات پیشین به درستی عمل کرده بودند، اما ناگهان جریان هلیوم به طور کامل قطع شد. با این حال، فضاپیما در وضعیت ایمن قرار دارد و با استفاده از سیستم پاکسازی زمینی (ground purge system) در امنیت نگه داشته شده است. بررسیهای اولیه نشان میدهد که مشکلات احتمالی میتواند شامل فیلتر نهایی خراب، رابط سریع جداشدنی (quick-disconnect umbilical) یا شیر یکطرفه داخل فضاپیما باشد. این نوع اختلال شباهت زیادی به مشکلی دارد که در مأموریت بدون سرنشین آرتیمیس ۱ مشاهده شده بود. مأموریتی که نوامبر ۲۰۲۲ و پس از چندین تأخیر، سرانجام به پرتاب رسید.
آرتیمیس ۲، مأموریتی که انتظار میرود حدود ۱۰ روز طول بکشد و شامل سه فضانورد آمریکایی و یک فضانورد کانادایی باشد، اولین پرواز سرنشیندار به اطراف ماه در بیش از ۵۰ سال گذشته محسوب میشود. برنامه آرتیمیس تاکنون با چندین عقبافتادگی در زمانبندی مواجه شده است، از جمله نشت هیدروژن مایع در اوایل فوریه که باعث شد تمرین نهایی پرتاب یا همان wet dress rehearsal زودتر از موعد متوقف شود.
در واکنش به این تأخیر جدید، جارد آیزاکمن به تاریخچه مأموریتهای آپولو اشاره کرد و یادآور شد که مأموریت جمینی ۸ با حضور نیل آرمسترانگ، چند سال پیش از راهپیمایی تاریخی او روی ماه، به دلیل مشکلات فنی به پایان رسید. به گفته او، این تجربهها نشان میدهند که مواجهه با مشکلات فنی در مأموریتهای فضایی غیرمعمول نیست و تیمهای فضایی با دقت و صبر لازم به رفع آنها میپردازند.
برنامه آرتیمیس که در دوران نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ آغاز شد، یکی از مراحل حیاتی برای ایجاد پایگاههای دائمی در ماه و در نهایت انجام مأموریتهای سرنشیندار به مریخ محسوب میشود. این برنامه نه تنها به توسعه فناوریهای پرتاب و زندگی در فضا کمک میکند، بلکه چارچوبی فراهم میآورد تا بتوان فعالیتهای علمی و تحقیقاتی انسان را فراتر از مدار زمین گسترش داد.
موشک SLS و فضاپیمای اوریون به عنوان ستون فقرات این برنامه، از فناوریهای پیشرفتهای بهره میبرند. اما همین پیچیدگیها، گاهی موجب بروز اختلالات فنی میشوند که تیمهای مهندسی مجبورند زمان قابل توجهی برای بررسی، رفع مشکل و اطمینان از ایمنی سرنشینان صرف کنند. روندی که علیرغم ایجاد تأخیر در برنامه زمانبندی، امنیت فضانوردان و موفقیت مأموریت را تضمین میکند.
در حال حاضر، انتظار میرود که تیم فنی ناسا با انجام بررسیهای دقیق و استفاده از تجهیزات پیشرفته، مشکل جریان هلیوم را برطرف کند و مسیر جدیدی برای پرتاب مأموریت تعیین شود. همچنین جلسات فنی گستردهای برای ارائه توضیحات کامل درباره وضعیت فعلی و مراحل بعدی برنامه، در طول هفته جاری برگزار خواهد شد تا راهبردهای جدید برای ادامه مأموریت مشخص شود.
این تأخیر همچنین یادآور اهمیت صبر و دقت در مأموریتهای فضایی است. برخلاف تصور عمومی، پرتابهای فضایی سرنشیندار نیازمند هماهنگی بینقص میان سیستمهای پیچیده و تحت شرایطی کاملاً ایمن است. هرگونه خطا، حتی کوچک، میتواند پیامدهای جدی داشته باشد و بنابراین بررسیها و اصلاحات فنی قبل از پرتاب، بخشی حیاتی از برنامه محسوب میشوند.
در نهایت، مأموریت آرتیمیس ۲ نه تنها نماد بازگشت انسان به اطراف ماه است، بلکه گامی مهم در جهت دستیابی به مأموریتهای بلندمدت فضایی، از جمله استقرار پایگاههای دائمی در ماه و سفر به مریخ، محسوب میشود. انتظار میرود پس از رفع این اختلالات فنی، تیم ناسا بتواند مأموریت را با موفقیت ادامه دهد و دادهها و تجربههای ارزشمندی را برای نسلهای آینده فضانوردان فراهم کند.
