اسپیسایکس پس از عرضه اولیه سهام (IPO) بسیار موفق خود، با معرفی پروژههای جدید همچنان در کانون توجه سرمایهگذاران قرار دارد. این شرکت اکنون بهطور رسمی از منظومه مراکز داده فضایی خود با نام Starmind و همچنین ماهوارههای AI1 که وظیفه ساخت این شبکه را بر عهده خواهند داشت، رونمایی کرده است.
پس از انتخاب نام Starmind برای منظومه مراکز داده مداری، اسپیسایکس اکنون گام بعدی پروژه را برداشته و با راهاندازی وبسایت اختصاصی این طرح، جزئیات بیشتری از برنامه خود برای انتقال توان پردازش هوش مصنوعی از زمین به فضا منتشر کرده است.
در این وبسایت، اطلاعات تازهای درباره ماهواره AI1 ارائه شده است؛ ماهوارهای که قرار است ستون اصلی منظومه Starmind باشد. اسپیسایکس قصد دارد در نهایت تا یک میلیون واحد از این ماهوارهها را در مدار مستقر کند. این ماهوارهها به گونهای طراحی شدهاند که بتوانند تراشههای هوش مصنوعی تولیدکنندگان مختلف، از جمله انویدیا یا حتی تراشههای تولیدشده در کارخانه Terafab با فناوری ۲ نانومتری تسلا را پشتیبانی کنند.
مشخصات ماهواره AI1
هر ماهواره AI1 بهطور میانگین توان پردازشی معادل ۱۲۰ کیلووات برای پردازشهای هوش مصنوعی ارائه میدهد و در حالت اوج این مقدار به ۱۵۰ کیلووات میرسد؛ عملکردی که تقریباً با یک رک سرور مدرن در مراکز داده زمینی برابری میکند.
البته این توان پردازشی به بهای ابعاد بسیار بزرگ ماهواره به دست آمده است. هر واحد AI1 پس از باز شدن کامل، حدود ۲۰ متر ارتفاع و ۷۰ متر عرض خواهد داشت؛ ابعادی که حتی از بدنه یک هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ نیز بیشتر است. به همین دلیل، اسپیسایکس برای پرتاب این ماهوارهها به موشک Starship متکی خواهد بود.
بخش عمده این ابعاد بزرگ مربوط به آرایههای عظیم خورشیدی است که انرژی مورد نیاز سامانههای پردازشی را تأمین میکنند. این ماهوارهها قرار است در ارتفاع حدود ۶۰۰ کیلومتری از سطح زمین فعالیت کنند تا با منظومه نسل سوم استارلینک، که ممکن است تا ۱۰۰ هزار ماهواره را در مدارهای پایینتر مستقر کند، تداخلی نداشته باشند.
برخلاف ماهوارههای Starlink نسل دوم و سوم که وظیفه اصلی آنها انتقال اینترنت به کاربران است، ماهوارههای Starmind مستقیماً پردازشهای هوش مصنوعی را در مدار انجام خواهند داد. نتایج پردازش ابتدا از طریق لینکهای لیزری میان ماهوارهها منتقل میشود و سپس از طریق شبکه استارلینک به ایستگاههای زمینی ارسال خواهد شد.
چرا مرکز داده در فضا؟
اسپیسایکس معتقد است استقرار مراکز داده در فضا مزایای قابلتوجهی دارد. در مدار زمین، انرژی خورشیدی تقریباً بهصورت دائمی و رایگان در دسترس است، محیط خلأ امکان خنکسازی طبیعی را فراهم میکند و دیگر محدودیتهایی مانند کمبود زمین، مصرف بالای آب یا مشکلات اخذ مجوزهای ساخت که مراکز داده زمینی با آن روبهرو هستند، وجود ندارد.
این شرکت اعلام کرده است که سیستم خنککننده ماهوارههای AI1 از رادیاتورهای مایع با مساحت ۱۱۰ متر مربع استفاده میکند که گرمای تولیدشده را مستقیماً به خلأ فضا منتقل میکنند. همچنین این سامانه از مدارهای پمپاژ افزونه و سپرهای محافظ برای مقابله با برخورد ریزشهابسنگها و زبالههای فضایی بهره میبرد.
البته بسیاری از کارشناسان نسبت به امکانپذیری خنکسازی در خلأ و همچنین استقرار تعداد بسیار زیاد ماهوارهها در مدار زمین ابراز تردید کردهاند. با این حال، اسپیسایکس اعلام کرده است که در حین توسعه پروژه، این چالشها را نیز برطرف خواهد کرد.
طبق برنامه فعلی، نخستین نمونههای آزمایشی ماهواره AI1 در اوایل سال ۲۰۲۷ به فضا پرتاب خواهند شد و تولید انبوه آنها نیز از اواخر همان سال در کارخانه جدیدی با نام Gigasat آغاز میشود.
اینکه اسپیسایکس واقعاً بتواند منظومهای متشکل از یک میلیون ماهواره، آنگونه که در اسناد ارائهشده به کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) توصیف شده، ایجاد کند هنوز مشخص نیست. اما راهاندازی وبسایت رسمی Starmind و سرمایه قابلتوجهی که این شرکت پس از عرضه اولیه سهام در اختیار دارد، نشان میدهد این پروژه از مرحله ایدهپردازی عبور کرده و وارد فاز اجرایی شده است.
