برای اولین بار، رباتهای انساننما که توسط جراحان از راه دور کنترل میشوند، با موفقیت عمل جراحی برداشتن کیسه صفرا را در خوکها انجام دادند. این مطالعه امکانسنجی که در نشریه Nature منتشر شده است، نشان میدهد که رباتهای انساننما میتوانند دستیارهای قابل اعتمادی در جراحی باشند و به جراحان اجازه دهند تا عملیات پیچیده را حتی از راه دور انجام دهند.
رباتهای انساننما این روزها در همه جا حضور دارند، از زمینهای ورزشی گرفته تا کارخانهها. اکنون، تیمی از مهندسان و جراحان دانشگاه کالیفرنیا، سن دیگو (UCSD) گرد هم آمدند تا بررسی کنند این رباتهای دوپا تا چه حد میتوانند در اتاق عمل مفید باشند.
در جراحیهای لاپاراسکوپی، استفاده از رباتها رایج شده است، اما نه از نوع انساننمایی که در این تحقیق به کار رفته است. یکی از سیستمهای شناختهشده برای لاپاراسکوپی با کمک ربات، سیستم داوینچی است که در آن جراح با استفاده از یک کنسول، سه یا چهار بازوی رباتیک را هدایت میکند تا جراحیهای دقیق و پیچیده را انجام دهد.
در آزمایشهای خود، محققان ابتدا تواناییهای حرکتی ظریف رباتها را با جابجایی اشیاء بیجان و تجهیزات جراحی معمولی در مجموعهای از وظایف آزمایشگاهی، تحت هدایت یک جراح واقعی، سنجیدند.
پس از اطمینان از آمادگی تیم انسان-ربات، آنها به سراغ جراحی کلید سوراخ بر روی خوکهای بیهوش شده و برداشتن کیسه صفرا رفتند.
یک جراح انسانی ربات را از طریق کنسول کنترل میکرد و پزشک دیگری در کنار بیمار کمک میکرد. در یک مقطع از عمل، حتی برای مدت کوتاهی از یک ربات دوم برای کمک استفاده شد. هر دو جراحی با موفقیت به پایان رسیدند و خونریزی جزئی در یک مورد به سرعت متوقف شد.
شانگلای لیو، جراح UCSD، در این باره گفت: «تجربه جراحی با ربات انساننما شبیه به روزهای اولیه جراحی رباتیک امروزی بود، با برخی محدودیتهای مشابه از جمله برخورد ابزارها، تأخیر سیگنال و نیاز به تنظیم مجدد مداوم. با این حال، نکته بسیار مهم این است که در حالی که چندین دهه طول کشید تا اولین پلتفرم جراحی رباتیک با موفقیت جراحی زنده بر روی خوکها را انجام دهد، این پروژه تنها ۹ ماه از ایده تا انجام جراحی زمان برد. بنابراین، انتظار دارم سرعت پیشرفت این تکنیک نیز به طور تصاعدی سریعتر باشد.»
رایان برودریک، جراح مسئول هدایت ربات انساننما در جراحیهای خوک، اظهار داشت: «هر زمان که فناوری جدیدی را آزمایش میکنیم، درجهای از انتظار عصبی وجود دارد، اما ما با فناوری توسعهیافته کاملاً راحت بودیم. ربات انساننما حس بسیار مشابهی با کار با رباتهای تجاری موجود داشت. مقداری تأخیر قابل توجه و نیاز به کالیبراسیون مجدد در طول موارد وجود داشت، اما این برای مدلهای اثبات مفهوم قابل انتظار است.»
برودریک و لیو هر دو بیان کردند که کار با ربات انساننما دقت جراحی را افزایش داده و خستگی جراح را کاهش میدهد، مشابه گزینههای جراحی رباتیک موجود.
اما با رباتهای انساننما، یک مزیت اضافی نیز وجود دارد. این رباتهای دوپا فضای بسیار کمتری نسبت به سیستمهای جراحی رباتیک موجود اشغال میکنند و حمل و نقل آنها بسیار آسانتر است. به همین دلیل، لیو پیشنهاد میکند که آنها حتی ممکن است در فضا نیز مفید باشند.
لیو افزود: «این ممکن است به من یا جراحان دیگر اجازه دهد تا از راه دور در مکانهایی با منابع کمتر عمل کنیم، جایی که دقت جراحی رباتیک میتواند مفید باشد. این میتواند یک جامعه محروم، یک محیط خطرناک، یا مکانی باشد که رسیدن به آن بسیار دشوار است.»
رباتهای انساننما که از راه دور عمل میکنند، میتوانند در موقعیتهایی که کارکنان محلی کافی در دسترس نیستند نیز کمک کنند.
«توانایی انجام جراحی از راه دور در نهایت دامنه دسترسی من را فراتر از دیوارهای UCSD گسترش میدهد تا مراقبت را به افرادی در مکانهایی که منابع محدود دارند ارائه دهم. رباتهایی مانند ربات انساننما همچنین میتوانند بیشتر به عنوان دستیار عمل کنند تا امکان تمرین جراح انفرادی در این محیطها فراهم شود، به خصوص اگر تیمی کامل در دسترس نباشد.»
این مطالعه امکانسنجی در Nature منتشر شده است.
