برای اولین بار، رباتهای انساننما که توسط جراحان از راه دور کنترل میشوند، با موفقیت جراحی برداشتن کیسه صفرا را در خوکها انجام دادند. این مطالعه امکانسنجی، که در مجله Nature منتشر شده است، نشان میدهد که رباتهای انساننما میتوانند دستیاران قابل اعتمادی در جراحی باشند و به جراحان اجازه دهند تا عملیات پیچیده را حتی از راه دور انجام دهند.
رباتهای انساننما این روزها در همهجا حضور دارند، از زمینهای ورزشی گرفته تا کارخانهها. اما استفاده از آنها در اتاق عمل، موضوعی است که تیم تحقیقاتی دانشگاه کالیفرنیا، سن دیگو (UCSD) به آن پرداخته است.
در حالی که استفاده از رباتها در جراحیهای لاپاراسکوپی رایج شده است، اما این اولین بار است که رباتهای انساننما در چنین نقشی ظاهر میشوند. سیستمهای شناختهشدهای مانند da Vinci System به جراحان اجازه میدهند تا با استفاده از کنسول، بازوهای رباتیک را برای انجام جراحیهای دقیق هدایت کنند.
محققان در این آزمایشها، تواناییهای رباتها را به چالش کشیدند. ابتدا، مهارتهای حرکتی ظریف رباتها با دستکاری اشیاء بیجان و تجهیزات جراحی معمولی در مجموعهای از وظایف آزمایشگاهی، تحت هدایت جراحان ماهر، سنجیده شد.
پس از اطمینان از آمادگی تیم جراح-ربات، آنها به سراغ جراحی کلید سوراخ بر روی خوکهای تحت بیهوشی رفتند و کیسههای صفرا را برداشتند. در این مرحله، یک جراح انسان ربات را از کنسول کنترل میکرد و پزشک دیگری در کنار بیمار به عنوان دستیار حضور داشت.
در یک مقطع از عمل، حتی یک ربات دوم نیز برای کمک وارد عمل شد. هر دو جراحی با موفقیت به پایان رسیدند و خونریزی جزئی در یک مورد به سرعت متوقف شد.
شانگلی لیو، جراح UCSD، درباره تجربه جراحی با ربات انساننما گفت: “احساس جراحی با ربات انساننما شبیه به روزهای اولیه جراحی رباتیک مدرن بود، با محدودیتهای مشابهی از جمله برخورد ابزار، تاخیر سیگنال و نیاز به موقعیتیابی مداوم.” با این حال، او تاکید کرد که این پروژه تنها پس از ۹ ماه از تصور اولیه به مرحله جراحی زنده رسیده است، در حالی که پلتفرمهای اولیه جراحی رباتیک دههها طول کشید تا به این مرحله برسند. لیو پیشبینی میکند که مسیر دستیابی به تکنیک کامل این روش نیز به طور تصاعدی سریعتر خواهد بود.
رایان برودریک، جراحی که عمل جراحی ربات انساننما را بر روی خوکها انجام داد، اظهار داشت: “هر زمان که فناوری جدیدی را آزمایش میکنیم، درجهای از انتظار عصبی وجود دارد، اما ما با فناوری توسعهیافته نسبتاً راحت بودیم.” او افزود: “ربات انساننما احساس بسیار مشابهی با رباتهای تجاری موجود داشت. مقداری تاخیر قابل توجه و نیاز به کالیبراسیون مجدد در طول موارد وجود داشت، اما این برای مدلهای اثبات مفهوم قابل انتظار است.”
برودریک و لیو هر دو بیان کردند که کار با ربات انساننما دقت جراحی را افزایش داده و خستگی جراح را کاهش میدهد، مشابه گزینههای جراحی رباتیک موجود. اما رباتهای انساننما یک مزیت اضافی دارند: این رباتهای دو پا فضای بسیار کمتری نسبت به سیستمهای جراحی رباتیک فعلی اشغال میکنند و حمل و نقل آنها بسیار آسانتر است.
به همین دلیل، لیو پیشنهاد میکند که این رباتها میتوانند در فضا نیز مفید باشند. او گفت: “این ممکن است به من یا سایر جراحان اجازه دهد تا از راه دور در مکانهایی با منابع کمتر جراحی کنیم، جایی که دقت جراحی رباتیک میتواند مفید باشد.” این مکانها میتواند شامل جوامع محروم، محیطهای خطرناک یا مکانهایی باشد که دسترسی به آنها بسیار دشوار است.
رباتهای انساننما که از راه دور عمل میکنند، همچنین میتوانند در شرایطی که کارکنان محلی کافی در دسترس نیستند، کمک کنند. برودریک معتقد است که توانایی انجام تلسرجری، دامنه دسترسی او را فراتر از دیوارهای UCSD گسترش میدهد تا مراقبت را به افرادی در مکانهایی با منابع محدود ارائه دهد. او همچنین افزود که رباتهایی مانند انساننما میتوانند به عنوان دستیار عمل کنند تا امکان جراحی انفرادی در این محیطها را فراهم کنند، به خصوص اگر تیمی کامل در دسترس نباشد.
این مطالعه امکانسنجی در Nature منتشر شده است.
