حضور سگها در کنار انسانها قدمتی دیرینه دارد و این همراهی طولانی مدت، باعث تبادل میکروبها بین انسان و حیوان شده است. اما این تبادل میکروبی چه تأثیری بر سلامت اعضای خانواده، بهویژه کودکان، دارد؟
یک مطالعه جدید که توسط محققان موسسه ملی بهداشت و رفاه فنلاند انجام شده، نشان میدهد که میکروبهای خاص موجود در گرد و غبار خانگی که از سگها منشأ میگیرند، ممکن است نتایج تنفسی کودکان را در سال اول زندگی بهبود بخشند. در این تحقیق، والدین ۳۶۸ نوزاد فنلاندی، عفونت گوش، تب و مصرف آنتیبیوتیک نوزادان خود را از هفته نهم پس از تولد تا یک سالگی ثبت کردند و همچنین اعلام کردند که آیا در خانه سگ دارند یا خیر.
محققان با جمعآوری گرد و غبار از کف اتاق نشیمن خانهها در دو ماهگی نوزادان، به بررسی باکتریها و قارچهایی که نوزادان در معرض آنها قرار داشتند، پرداختند. نتایج این تحقیق که در مجله آلرژی و ایمونولوژی کودکان منتشر شد، حاکی از آن است که میکروبهای مرتبط با سگها در گرد و غبار خانه، تا یک چهارم ارتباط بین نگهداری سگ و شیوع کمتر عفونتهای تنفسی در سال اول زندگی را توضیح میدهند.
البته، با توجه به ماهیت پژوهش که بر اساس دادههای موجود و تحلیل آماری الگوها انجام شده، هنوز نمیتوان با قطعیت در مورد علیت این رابطه صحبت کرد. با این حال، این یافتهها سرنخ امیدوارکنندهای برای تحقیقات آینده محسوب میشوند.
محقق ارشد این مطالعه، آنه کارونن، میگوید: «عفونتهای دستگاه تنفسی در اوایل کودکی، یک عامل خطر قابل توجه برای آسم محسوب میشوند.» وی افزود: «اگر بتوان برخی از این عفونتها را با میکروبهای مرتبط با سگها پیشگیری کرد، ممکن است خطر ابتلا به آسم در آینده نیز کاهش یابد.»
اما نتایج یک مطالعه مشاهدهای دیگر که در ماه مه در مجله مجله آلرژی و ایمونولوژی بالینی: جهانی منتشر شد، تصویر پیچیدهتری را ترسیم میکند. این تحقیق بر روی دادههای ۹۹,۳۸۹ کودک سوئدی متولد شده که بین سنین سه تا ۱۶ سالگی مبتلا به آسم و آلرژیهای تنفسی تشخیص داده شده بودند، انجام شد و با وضعیت مالکیت سگ آنها در طول سالها مقایسه شد.
نویسندگان آن مطالعه گزارش کردند که در مجله مغز، رفتار و ایمنی نیز منتشر شده بود، گزارش کردند که در کودکانی که از قبل آسم و آلرژی داشتند، مواجهه مداوم با سگها به نظر نمیرسد خطر ابتلا به آسم متوسط تا شدید را افزایش دهد، اما با افزایش جزئی در خطر تشدید علائم همراه بود. با این حال، به نظر نمیرسید که نتایج آسم، حداقل در سطح جمعیت، با پایان یافتن مواجهه کودکان با سگها تغییر کند.
این یافتهها ممکن است نشان دهند که سگها عامل تعیینکننده اصلی در ابتلا به آسم نیستند، اما برای اطمینان از این موضوع، تحقیقات بیشتری لازم است.
مطالعه دیگری که در سال ۲۰۲۵ در مجله مغز، رفتار و ایمنی منتشر شد، نشان داد که در افراد ساکن در محیطهای شهری، رشد در کنار حیوانات خانگی ممکن است در برابر التهاب مزمن خفیف محافظتکننده باشد. این امر میتواند به دلیل افزایش مواجهه ما با آنچه دانشمندان «دوستان قدیمی» مینامند – میکروبهایی که انسانها در طول هزارهها با آنها همزیستی داشتهاند – باشد.
کریستوفر لوری، فیزیولوژیست دانشگاه کلرادو بولدر، توضیح داد که در این زمینه تحقیق کرده است، توضیح داد: «مواجهه با ‘دوستان قدیمی’ که تصور میشود در خانههای دارای حیوانات خانگی افزایش مییابد، با سیستم ایمنی ما تعامل کرده و سلولهای T تنظیمی بیشتری تولید میکند.» وی افزود: «بدون مواجهه کافی با ‘دوستان قدیمی’، ظرفیت ما برای تولید این سلولهای T تنظیمی کاهش مییابد که منجر به التهاب نامناسب یا حل نشده میشود.»
جنی ماکی، پزشک اطفال که در مطالعه فنلاندی مشارکت داشت، میگوید که محیط میکروبی در دوران کودکی نقش مهمی در رشد سیستم ایمنی دارد و سگها بخشی از این محیط هستند. ماکی میگوید که در آینده ممکن است بتوان میکروبیوم خانگی را به گونهای تغییر داد که سلامت را ارتقا بخشد. وی افزود: «مطالعه ما نشان میدهد که مالکیت سگ در حال حاضر این کار را انجام میدهد.»
