سلامت مغز در دوران پیری یکی از دغدغههای اصلی بسیاری از افراد است و تحقیقات جدید نشان میدهند که آنچه در دوران میانسالی انجام میدهیم، میتواند تأثیر قابل توجهی بر طول عمر بدون زوال عقل داشته باشد.
یک مطالعه جدید که در مجله نورولوژی دسترسی آزاد منتشر شده است، سه عامل خطر کلیدی در دوران میانسالی (۴۵ تا ۶۵ سالگی) را شناسایی کرده که با شروع دیرتر زوال عقل مرتبط هستند. این بدان معناست که با مدیریت این عوامل، میتوان سالهای بیشتری را بدون ابتلا به این بیماری سپری کرد.
این تحقیق با تجزیه و تحلیل دادههای بیش از ۱۲ هزار نفر در طول ۲۶ سال، دریافته است که داشتن فشار خون طبیعی، عدم ابتلا به دیابت و عدم استعمال دخانیات، به طور متوسط حدود ۱۳ سال طول عمر بدون زوال عقل را افزایش میدهد.
اهمیت این دوره سنی (۴۵ تا ۶۵ سالگی) در حفظ سلامت عروق خونی نهفته است، زیرا فشار خون، دیابت و سیگار همگی بر سلامت عروق تأثیر میگذارند.
محققان در مقاله خود مینویسند که حفظ سلامت مطلوب عروق در میانسالی با ۱۲.۶ سال افزایش طول عمر بدون زوال عقل همراه است. این یافتهها نشان میدهند که کاهش عوامل خطر عروقی میتواند به حفظ سلامت قلب و عروق و همچنین سلامت شناختی کمک کند.
در این مطالعه، عواملی مانند جنسیت، نژاد، سن، سطح فعالیت بدنی و وجود ژن APOE4 (که خطر ابتلا به آلزایمر را به طور قابل توجهی افزایش میدهد) نیز در نظر گرفته شدهاند.
افرادی که هر سه عامل خطر ذکر شده را داشتند، نه تنها زودتر به زوال عقل مبتلا میشدند، بلکه احتمال مرگ زودهنگام در آنها نیز بیشتر بود.
البته این مطالعه اثباتکننده رابطه علت و معلولی مستقیم نیست، اما شواهد قوی مبنی بر اهمیت این عوامل ارائه میدهد.
دکتر یوسف کورش، اپیدمیولوژیست دانشگاه نیویورک، میگوید که افراد باید فعالانه در دوران میانسالی از این عوامل اجتناب کنند تا سلامت مغزشان را برای بیش از یک دهه حفظ کنند. با توجه به اینکه ۴۲ درصد از آمریکاییها پس از ۵۵ سالگی در معرض خطر ابتلا به زوال عقل هستند، یافتن راههایی برای به تاخیر انداختن این بیماری بسیار حیاتی است.
در حالی که ارتباط این سه عامل با زوال عقل پیش از این نیز شناخته شده بود، این مطالعه بر اهمیت سلامت عروقی به عنوان یک مجموعه واحد تأکید میکند.
یافتههای دیگری نیز از این دادهها به دست آمده است. زنانی که هر سه عامل خطر را داشتند، به طور متوسط ۱۸.۱ سال بدون زوال عقل زندگی کردند، در حالی که این رقم برای مردان ۱۶.۶ سال بود. همچنین، برای شرکتکنندگان سفیدپوست این میانگین ۱۹.۶ سال و برای شرکتکنندگان سیاهپوست ۱۶ سال بود که نشاندهنده نابرابریهای شناخته شده در سلامت است.
دکتر کورش میگوید که کاهش خطر عروقی ممکن است برای همه گروهها مفید باشد، اما گروههای خاصی مانند بزرگسالان سیاهپوست ممکن است از تلاشهای پیشگیرانه هدفمند بهره بیشتری ببرند. او ابراز امیدواری کرد که این نتایج مردم را به ترک سیگار و توجه دقیق به سلامت عروقی خود از سن ۴۵ سالگی به بعد تشویق کند.
تحقیقات آینده میتواند به بررسی چگونگی تأثیر تغییرات در این سه عامل (مانند ترک سیگار یا کاهش فشار خون) بر کاهش خطر زوال عقل بپردازد.
هر سال، ده میلیون نفر دیگر نفر در سراسر جهان به زوال عقل مبتلا میشوند و انتظار میرود این تعداد در آینده افزایش یابد. هر بینشی در مورد چگونگی شروع این بیماری پیچیده و تأثیر آن بر افراد خاص، ما را یک قدم به درمانهای بهتر نزدیکتر میکند.
مطالعات فزایندهای مانند این، نه تنها به اینکه آیا فردی به زوال عقل مبتلا میشود یا خیر، بلکه به زمان شروع آن نیز میپردازند؛ امری که با پیر شدن جمعیت جهان اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
در راستای این مطالعات، یافتههای ما مینویسند نشان میدهند که انباشت عوامل خطر عروقی بر طول عمر بدون زوال عقل تأثیر میگذارد. این تغییر تمرکز از بروز زوال عقل به طول عمر بدون زوال عقل، دیدگاه روشنتری برای درک تأثیر سلامت عروقی بر مسیرهای پیری شناختی ارائه میدهد.
این تحقیق در Neurology Open Access منتشر شده است.
