«سیارک ۲۰۲۴ YR4 یک نمونهی ایدهآل برای تمرین دفاع سیارهای است — همهی ویژگیهایی را دارد که توجه ما را جلب کند.»
گرچه این سیارک اکنون آنقدر دور است که از زمین قابل مشاهده نیست، اما در ماه اردیبهشت برای مدتی کوتاه در میدان دید تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) قرار گرفت. تیمی به رهبری اندی ریوکن از آزمایشگاه فیزیک کاربردی جانز هاپکینز با استفاده از دوربین فروسرخ نزدیک این تلسکوپ، پیشبینی موقعیت سیارک را برای تاریخ ۳ دی ۱۴۱۱ حدود ۲۰٪ دقیقتر کردند. بر اساس بهروزرسانی ناسا، همین اصلاح جزئی باعث شد احتمال برخورد آن با ماه از ۳.۸٪ به ۴.۳٪ افزایش یابد.
در بیانیه ناسا آمده است: «با ورود دادههای جدید، تغییر احتمال برخورد امری طبیعی است.» حتی در صورت برخورد، «این برخورد مدار ماه را تغییر نخواهد داد.»
پوان کومار، ستارهشناس و پژوهشگر پیشین مؤسسه اخترفیزیک هند در بنگلور نیز تأکید میکند که ماه در امان است و میگوید برخورد احتمالی «جای نگرانی ندارد»، زیرا اگر تکههایی از ماه در اثر برخورد به فضا پرتاب شوند، در صورت رسیدن به نزدیکی زمین، در جو از بین میروند.
سیارک ۲۰۲۴ YR4 نخستین بار در ۷ دی سال گذشته کشف شد و اندازه آن بین ۵۳ تا ۶۷ متر (تقریباً به اندازه یک ساختمان ۱۰ طبقه) برآورد شده است. این سیارک بهسرعت خبرساز شد زیرا بیش از ۱٪ احتمال برخورد با زمین داشت — بالاترین ریسکی که تاکنون برای یک سیارک بزرگ ثبت شده است. مشاهدات بعدی در دی و بهمن این احتمال را تا ۳.۱٪ افزایش داد.
نقاط زرد مکانهای احتمالی سیارک ۲۰۲۴ YR4 را در تاریخ ۲ دی ۱۴۱۱ نشان میدهند. با گردآوری دادههای جدید از آوریل تا ژوئن، میزان عدم قطعیت در مسیر حرکت آن کاهش مییابد. زمین در نزدیکی مرکز دایره سفید قرار دارد که مدار ماه را نشان میدهد.
(اعتبار تصویر: ناسا / مرکز مطالعات اجرام نزدیک زمین JPL)
محاسبات اولیه نشان میداد که مسیر احتمالی برخورد میتواند نواحی وسیعی را شامل شود؛ از شرق اقیانوس آرام تا شمال آمریکای جنوبی، آفریقا و جنوب آسیا. اگر برخوردی در اقیانوس رخ دهد، ناسا میگوید احتمال وقوع سونامی شدید کم است، اما انفجار هوایی در بالای یک شهر میتواند پنجرهها را بشکند و خسارات جزئی سازهای ایجاد کند.
با این حال، با ورود دادههای بیشتر، خطر برخورد بهسرعت کاهش یافت. تا ۱ اسفند، احتمال برخورد به ۱.۵٪ رسید و روز بعد به ۰.۳٪. در ۶ اسفند، ناسا در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که خطر رفع شده و احتمال برخورد تنها ۰.۰۰۴٪ است و سیارک در سال ۱۴۱۰ با ایمنی از کنار زمین عبور خواهد کرد.
تحلیلهای بعدی نشان داد که این سیارک نه تنها در سال ۱۴۱۰ هجری شمسی، بلکه در هیچ زمان دیگری در آینده نیز خطری برای زمین نخواهد داشت. دادههای جدید از رصدخانههای شیلی و هاوایی نشان میدهند که منشأ این جرم در کمربند اصلی سیارکی بین مریخ و مشتری بوده و بهتدریج وارد مدار نزدیک زمین شده است.
(اعتبار تصویر: مارک گارلیک / کتابخانه عکس علمی از طریق گتی ایمجز)
از اواخر فروردین، سیارک آنقدر دور و کمنور شده که دیگر از زمین قابل مشاهده نیست. اما در سال ۱۴۰۷ دوباره به میدان دید بازمیگردد و به دانشمندان فرصت دیگری برای بررسی آن با تلسکوپ جیمز وب و ابزارهای زمینی خواهد داد. بهویژه شکل و ترکیب آن مورد توجه خواهد بود، چرا که در درک رفتار و اثرات برخورد آن اهمیت زیادی دارد.
با اینکه اکنون دیگر ۲۰۲۴ YR4 خطری ندارد، اما فرصتی نادر و واقعی برای تمرین کامل راهبرد دفاع سیارهای فراهم کرد — از کشف اولیه و تحلیل خطر تا اطلاعرسانی عمومی. کومار میگوید: «این یک تمرین واقعی و کامل بود برای اینکه ببینیم در صورت تهدید یک سیارک، چگونه عمل خواهیم کرد.»
او میافزاید: «۲۰۲۴ YR4 یک سیارک تمامعیار برای تمرین دفاع سیارهای است. همه چیز دارد تا توجه ما را به خود جلب کند.»
