نهنگهای قاتل، معروف به هوش و تکنیکهای شکار پیچیده، بار دیگر دانشمندان را با رفتاری شگفتانگیز شگفتزده کردهاند. این بار، هدف شکار آنها ماهی خورشید غولپیکر است که با ضربات سنگین نهنگها به قطعات کوچک تبدیل میشود.
این رفتار عجیب اولین بار در سال ۲۰۲۱ مشاهده شد، جایی که یک نهنگ قاتل با تمام قدرت به یک ماهی خورشید عظیمالجثه کوبید و باعث متلاشی شدن بدن آن شد. زیستشناس دریایی، اریک هیگرا ریواس، این صحنه را «بسیار غیرمعمول» توصیف کرد و از شدت برخورد شگفتزده بود.
از آن زمان تاکنون، این رفتار حداقل دو بار دیگر در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ ثبت شده است. محققان با تجزیه و تحلیل این مشاهدات، به یافتههای جالبی دست یافتهاند که سوالات بیشتری را درباره انگیزه این شکارچیان مطرح میکند.
در این برخوردها، یک گروه از نهنگهای قاتل به ماهی خورشید نزدیک میشوند. یکی از نهنگها ماهی را برای بیحرکت کردن نگه میدارد، در حالی که نهنگ دیگر با سرعت به آن کوبیده و ماهی را خرد میکند. این روش شکار، که در مقالهای در مجله Frontiers in Ethology منتشر شده، نشاندهنده هماهنگی دقیق بین نهنگها است.
جالب اینجاست که این ضربات قدرتمند، لزوماً باعث مرگ ماهی خورشید نمیشوند. تحقیقات نشان داده که ماهیها احتمالاً قبل از برخورد، مرده و اندامهای داخلی آنها خارج شده بود. بنابراین، این ضربات به جای کشتن، بیشتر برای تکهتکه کردن لاشه به قطعات قابل خوردن استفاده میشود.
اما چرا نهنگها اینقدر انرژی صرف خرد کردن طعمهای میکنند که از قبل مرده است؟ دلیل اصلی به ساختار بدنی منحصر به فرد ماهی خورشید غولپیکر (Masturus lanceolatus) بازمیگردد. پوست این ماهیها بسیار متراکم و آبدار است و به سختی با دندانها پاره میشود. به همین دلیل، نهنگها از نیروی جنبشی عظیم برای شکستن این سپر کلاژنی متراکم استفاده میکنند.
این روش شکار، که به عنوان «مدل تثبیت و کوبیدن» توصیف شده، نیازمند همکاری دو نهنگ است: یکی برای تثبیت طعمه و دیگری برای وارد کردن ضربه. این همکاری، تواناییهای فیزیکی آنها را برای غلبه بر دفاع سخت ماهی خورشید تکمیل میکند.
ماهیهای خورشید، با وجود جثه بزرگ، موجوداتی کند و بیدفاع هستند و به نظر نمیرسد که شکار آنها چالش زیادی برای نهنگهای قاتل ایجاد کند. اما ساختار خاص پوست آنها، این شکار را به فعالیتی متفاوت تبدیل کرده است.
محققان معتقدند که این رفتار ممکن است علاوه بر تسهیل خوردن ماهی، به رشد فیزیکی و اجتماعی نهنگهای جوان نیز کمک کند. این ماهیهای کند و بیدفاع، فرصتی کمخطر برای تمرین دقت ضربه و تقویت پیوندهای اجتماعی در میان نهنگهای جوانتر فراهم میکنند.
این رفتار، که احتمالا به صورت نسل به نسل منتقل میشود، به فهرست بلندبالای سنتهای شکار منطقهای نهنگهای قاتل اضافه میشود و نشان میدهد که این موجودات شگفتانگیز چگونه همچنان دانشمندان را با هوش و خلاقیت خود متعجب میکنند.
