یک فضاپیمای خصوصی که برای نجات تلسکوپ Swift ناسا و جلوگیری از سقوط آن به زمین به مأموریت فرستاده شده بود، خود با مشکل مواجه شده و در آخر هفته وارد چرخشی غیرقابلکنترل شده است.
در سال ۲۰۰۴، ناسا رصدخانه Neil Gehrels Swift را در مدار پایین زمین و در ارتفاع حدود ۶۰۰ کیلومتری از سطح زمین (۳۷۲ مایل) به فضا پرتاب کرد. این تلسکوپ طی دو دهه گذشته نقش بسیار مهمی در شناسایی و بررسی سریع رویدادهای پرانرژی کیهانی مانند انفجارهای پرتو گاما و ابرنواخترها داشته و همچنین این اهداف را برای بررسیهای بیشتر توسط دیگر رصدخانهها شناسایی کرده است.
اگرچه این رصدخانه در ابتدا در ارتفاع مناسبی قرار داشت، اما مدار آن به مرور زمان به دلیل اصطکاک با جو زمین کاهش یافت. در سال ۲۰۲۳، وضعیت برای این تلسکوپ نگرانکننده شد؛ مدلها نشان میدادند که ممکن است در دهه ۲۰۳۰ یا حتی طی چند سال آینده به زمین سقوط کند.
سپس سال ۲۰۲۴ شرایط را برای این تلسکوپ دشوارتر کرد.
ناسا توضیح داد: «در سال ۲۰۲۴، خورشید وارد مرحله بیشینه فعالیت خورشیدی خود شد و باعث ایجاد آبوهوای فضایی شدیدی شد که فعالتر از حد انتظار بود. این فعالیت باعث شد جو زمین کمی منبسط شود و میزان اصطکاک آن با Swift افزایش یابد. تا اوایل سال ۲۰۲۵، تقریباً تمام مدلها نشان میدادند که Swift در تابستان ۲۰۲۶ دوباره وارد جو زمین خواهد شد.»
در اوایل ژوئیه ۲۰۲۶، ارتفاع این تلسکوپ به حدود ۳۶۰ کیلومتری زمین (۲۲۶ مایل) کاهش یافت و مدلها نشان دادند که احتمال سقوط آن پیش از سال ۲۰۲۷ به ۹۰ درصد رسیده است.
به جای اینکه اجازه دهد این تلسکوپ به پایان عمر مداری خود برسد، ناسا تصمیم گرفت از این فرصت برای آزمایش یک مأموریت خصوصی استفاده کند؛ مأموریتی که هدف آن گرفتن تلسکوپ و انتقال دوباره آن به مدار بالاتر بود. این عملیات قرار بود ارتفاع Swift را حدود ۲۴۰ کیلومتر (۱۵۰ مایل) افزایش دهد.
این مأموریت به شرکت Katalyst Space Technologies واگذار شد. این شرکت فضاپیمای رباتیک خدماتی LINK را در مدت زمانی فشرده و تنها طی یک سال طراحی و ساخت. LINK در تاریخ ۳ ژوئیه ۲۰۲۶ پرتاب شد و در ابتدا همه چیز طبق برنامه پیش میرفت؛ فضاپیما قرار بود به تلسکوپ نزدیک شود، آن را بررسی کند، بگیرد و به مدار بالاتر منتقل کند.
اما اکنون این فضاپیما به دلیل مشکلات فنی در سیستم کنترل وضعیت، وارد یک «چرخش چندمحوره» شده است.
ناسا در یک اطلاعیه اعلام کرد: «در آخر هفته، فضاپیمای خدماتی LINK شرکت Katalyst با مشکلاتی در کنترل وضعیت مواجه شد که باعث چرخش فضاپیما و ایجاد اختلالات پراکنده در ارتباطات شد. بررسیهای اولیه نشان میدهد که دو مورد از سه چرخ واکنشی LINK در حال حاضر قابل استفاده نیستند و بخشی از عملکرد سیستم پیشرانش گاز سرد آن نیز از دست رفته است.»
اگرچه این اتفاق قطعاً شرایط ایدهآلی نیست، اما تیم مأموریت در تلاش است کنترل فضاپیما را دوباره به دست بگیرد. از آنجا که سایر سامانهها همچنان سالم هستند، تیم امیدوار است بتواند هم مأموریت و هم تلسکوپ در حال گردش را نجات دهد.
Katalyst در اطلاعیه خود گفت: «دیگر زیرسامانههای اصلی LINK شامل پیشرانش الکتریکی، رباتیک، حسگرهای عملیات نزدیکشدن و اتصال مداری (RPO) و سیستم تأمین انرژی بهدرستی کار میکنند. همچنین ارتباطات در باندهای S و L نیز فعال هستند.»
این شرکت افزود: «در روزهای آینده، Katalyst تلاش خواهد کرد با استفاده از پیشرانهای الکتریکی قابل تنظیم، سرعت چرخش بدنه فضاپیما را کاهش داده و آن را پایدار کند. ما این فرآیند را آغاز کردهایم و تاکنون اثر مورد انتظار را مشاهده کردهایم.»
در روزهای آینده، تیم قصد دارد برنامههای کنترلی فضاپیما را با توجه به وضعیت فعلی و پیشرانهای فعال آن بهروزرسانی کند. پس از آزمایش این تنظیمات جدید، تلاش برای حرکت فضاپیما به سمت هدف آغاز خواهد شد.
Katalyst اعلام کرد: «اگرچه این مشکلات فنی نیازمند تغییر رویکرد هستند، تیم ما در کنار شرکای خود در ناسا بهصورت شبانهروزی کار میکند. مأموریت همچنان فعال است و ما معتقدیم LINK با این تغییرات مسیر قابلاجرا برای رسیدن به Swift و اتصال به آن دارد.»
حتی اگر این مشکلات برطرف شوند، LINK همچنان با یک چالش بزرگ روبهرو خواهد بود؛ زیرا این مأموریت اولین نمونه در نوع خود محسوب میشود.
ناسا توضیح داد: «پس از آن، LINK به Swift نزدیک خواهد شد و یک بررسی تصویری انجام خواهد داد. تیم Katalyst چند نقطه احتمالی برای گرفتن تلسکوپ شناسایی کرده است، اما پس از ۲۰ سال حضور در فضا و فرسایش ناشی از آن، این نقاط باید با همکاری تیم Swift تأیید شوند.»
در روزهای آینده اطلاعات بیشتری درباره این مأموریت نجات دوگانه منتشر خواهد شد. همه امیدواریم این عملیات موفق شود؛ زیرا هیچکس نمیخواهد این تلسکوپ ارزشمند را از دست بدهیم.
