ستارهشناسان شواهد محکمی یافتهاند که نشان میدهد برخورد بین کهکشانها میتواند سیاهچالههای ابرپرجرم را در مراکزشان «فعال» کند و غولهای زمانی آرام را به موتورهای درخشان و پرانرژی به نام هستههای کهکشانی فعال (AGN) تبدیل کند. محققان با استفاده از دادههای تلسکوپ فضایی اقلیدس آژانس فضایی اروپا و ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی، گزارش میدهند که کهکشانهای در حال ادغام، به مراتب بیشتر از کهکشانهای منفرد، میزبان یک AGN هستند.
طبق دو مطالعه پیش از چاپ، در اکثر کهکشانها، سیاهچالههای ابرپرجرم آرام هستند. با این حال، هنگامی که مقدار زیادی گاز و غبار روی آنها میافتد، مواد در حال سقوط یک دیسک برافزایشی داغ تشکیل میدهند که به شدت روشن میشود و میتواند جتهای قدرتمندی آزاد کند. چنین پدیدهای همان چیزی است که ستارهشناسان آن را هسته کهکشانی فعال مینامند.
دانشمندان هنگام بررسی تقریباً یک میلیون کهکشان که توسط اقلیدس عکاسی شدهاند، از هوش مصنوعی برای تعیین اینکه کدام کهکشانها در حال ادغام هستند و کدام یک AGN دارند، استفاده کردند. آنها کشف کردند که کهکشانهای در حال ادغام، احتمال فعال بودنشان دو تا شش برابر بیشتر از کهکشانهای غیر در حال ادغام است؛ بنابراین، این نتیجه به عنوان مدرکی دال بر این است که نیروی گرانشی حاصل از یک برخورد میتواند گاز را در داخل هسته کهکشان به حرکت درآورد تا سیاهچاله را تغذیه کند.
درک آنچه باعث ایجاد AGN میشود، کلید درک چگونگی رشد کهکشانها و سیاهچالههای مرکزی آنها است. سیاهچالههای فعال با آزاد کردن گرما و گاز، میتوانند مانع از تشکیل ستاره در کهکشانهای میزبان خود شوند و بنابراین آینده آنها را به شدت تغییر دهند. اگرچه گفته شده است که ادغامها ممکن است علت هر AGN نباشند، این دادههای جدید نشان میدهد که تعاملات بین کهکشانها علت اصلی فعالیتهای سیاهچالهای پرانرژی و درخشان است که میتوان در جهان شناسایی کرد.
