آتشفشانها معمولاً با ویرانیهای سهمگین شناخته میشوند، اما در دل خود منابعی ارزشمند دارند. مایعات جوشانی که از ماگما به سمت بالا حرکت میکنند، اغلب سرشار از فلزات حیاتی هستند که امروزه جوامع انسانی بیش از هر زمان دیگری به آنها نیاز دارند.
با افزایش تقاضا برای این مواد معدنی در صنایع گ گوناگون، دانشمندان در جستجوی منابع جدید هستند. در همین راستا، گروهی از پژوهشگران دانشگاه آکسفورد موفق به شناسایی یک مخزن بزرگ از سیالات فلزدار در اعماق یک آتشفشان فعال در دریای کارائیب شدهاند.
این پژوهشگران با استفاده از دادههای لرزهنگاری توانستهاند نقشه سهبعدی دقیقی از درون آتشفشان «سوفرییر هیلز» تهیه کنند. آنها انتشار یافته است توضیح میدهند که شناسایی و مطالعه این مخازن پنهان با چالشهای فراوانی همراه است، زیرا این مواد در اعماق چند کیلومتری سطح زمین و به شکل مایعات نمکین و داغ جابهجا میشوند.
پژوهشگران برای غلبه بر این موانع، از دادههای امواج لرزهای زمینلرزههای ثبتشده در منطقه طی سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۷ بهره بردند. تفاوت سرعت حرکت امواج طولی و عرضی به دانشمندان کمک کرد تا ماگماهای مذاب را از سنگهای آغشته به مایعات تمیز دهند.
بر اساس این بررسیها، منطقهای با عرض یک تا یکونیم کیلومتر در عمق دو کیلومتری زمین کشف شد که حاوی آبنمک غنی از فلز است. پژوهشگران در این زمینه بیان میکنند که چنین مایعات فوقالعاده شوری ظرفیت حمل فلزات حیاتی را دارا هستند و اهمیت اقتصادی بالایی دارند.
این نقشه سهبعدی پیشرفته سازگار است و کارآمدی روش اسکن موجی را تایید میکند. دانشمندان توانستهکل هسته جامد آتشفشان و لایههای رسی نزدیک به سطح را نیز شناسایی کنند که چشمانداز تازهای از مدیریت منابع انرژی زمینگرایی و فلزات گرانبها فراهم میسازد.
نتیجهگیری
اگرچه استخراج این منابع از یک آتشفشان فعال با چالشهای فنی و خطرات بزرگی روبهرو است، اما این دستاورد مسیر تازهای پیش روی بشر میگذارد. شناخت دقیق محل این ذخایر به دانشمندان اجازه میدهد بدون نیاز به حفاریهای پرهزینه، به جستجوی منابع آینده فلزات کمیاب بپردازند.
