یک سیارک به طول حدود ۸ کیلومتر (۵.۰ مایل) و عرض ۳.۵ کیلومتر (۲.۲ مایل) با نام ۵۲۲۴۶ دونالد جوهانسون یا بهاختصار DJ، شاید در نگاه اول یکی از هیجانانگیزترین اجرام سنگی منظومه شمسی به نظر نرسد. اما عبور فضاپیمای لوسی ناسا از کنار آن، اکنون اطلاعات جالبی درباره گذشته این سیارک و همچنین حدود ۲۰۰۰ سیارک دیگر در اختیار دانشمندان قرار داده است.
در طول ۱۲ سال، لوسی قرار است از کنار هشت سیارک عبور کند و شاید حتی بیشتر، اگر برخی از آنها مانند هدف اولش دینکنیش، قمر داشته باشند. سیارک دونالد جوهانسون دومین هدف این مأموریت بود که در آوریل ۲۰۲۵ توسط لوسی از نزدیک بررسی شد.
گمان میرود این سیارک حدود ۱۵۰ میلیون سال پیش در نتیجه یک برخورد فاجعهبار شکل گرفته باشد. آن برخورد باعث ایجاد حدود ۲۰۰۰ سنگ فضایی در کمربند سیارکی داخلی شد که به آنها خانواده اریگون گفته میشود و نام آن از سیارک ۱۶۳ اریگون گرفته شده است.
سمون مارجی از مؤسسه تحقیقاتی Southwest در کلرادو گفته است: «عبور از کنار DJ به ما اجازه داد درک دقیقی از شکلگیری و تکامل آن به دست آوریم، همچنین به لطف این واقعیت که DJ متعلق به یک خانواده سیارکی جوان است.»
او توضیح داده است که دادههای فضاپیمای لوسی به دانشمندان کمک کرده تا فرایندهای مختلفی را که بر ویژگیهای فعلی این سیارک تأثیر گذاشتهاند بهتر درک کنند؛ از جمله به هم پیوستن دو بخش اصلی، کاهش سرعت چرخش، حالت چرخشی نامنظم، وجود احتمالی آب در گذشته، برخوردهای سطحی و سن سطح آن.
پس از این مأموریت، لوسی قرار است به سراغ شش سیارک تروجان برود که در مدار مشتری به دور خورشید حرکت میکنند و به نوعی «فسیلهای» شکلگیری سیارات محسوب میشوند. به همین دلیل نام این مأموریت از فسیل معروف لوسی گرفته شده است؛ فسیلی از یکی از اجداد انسان که حدود ۳ میلیون سال پیش زندگی میکرد.
این سیارک به نام کاشف فسیل لوسی، یعنی دیرینانسانشناس آمریکایی دونالد جوهانسون نامگذاری شده است. نخستین سیارکی که این فضاپیما از آن عبور کرد، دینکنیش، نام خود را در زبان امهری (زبان اتیوپی) از لوسی گرفته است.
جوهانسون در مصاحبهای گفته بود: «او به نوعی به یک معیار تبدیل شده است… فکر میکنم مردم این کشف را نه فقط به عنوان یک اسکلت، بلکه به عنوان یک فرد به خاطر میآورند.»
تصاویر منتشرشده از عبور لوسی در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که سیارک دونالد جوهانسون از دو لوب دهانهدار تشکیل شده که با یک بخش باریک و صاف به هم متصل شدهاند. دانشمندان با شمارش دهانهها سن اجرام سیارهای را تخمین میزنند و بر اساس این مشاهدات، سن این سیارک حدود ۱۵۵ میلیون سال برآورد شده است. با این حال، بهطور غیرمنتظرهای، این سیارک دهانههایی کوچکتر از ۴۰۰ متر ندارد.
مارجی توضیح داده است: «نبود دهانههای کوچکتر از ۴۰۰ متر نشان میدهد سطح این سیارک تحت تأثیر جابهجایی مواد سست قرار گرفته که ویژگیهای سطحی را پاک کرده و باعث ظاهر بسیار صاف در ناحیه گردن شده است.» او همچنین گفته است که این فرایندها نسبتاً سریع رخ میدهند و در مقیاس چند ده میلیون سال اتفاق میافتند.
این سنگ فضایی ناپایدار و در حال تغییر، سرنخ مهمی درباره جسم مادر خانواده اریگون نیز ارائه میدهد. شواهدی از مواد معدنی سطحی، مانند فیلوسیلیکاتهای حاوی آهن، نشان میدهد که در گذشته آب مایع در این جسم وجود داشته است.
مارجی در پایان گفته است: «ترکیب DJ به ما نشان میدهد که آب در مرحلهای اولیه، احتمالاً کمی پس از شکلگیری جسم مادر خانواده اریگون در آغاز منظومه شمسی، وجود داشته است. با این حال، تغییرات شیمیایی ناشی از آب مایع محدود بوده، برخلاف برخی سیارکهای اولیه دیگر مانند بنو و ریوگو که قبلاً مطالعه شدهاند.»
