انگیزه نقش مهمی در زندگی ما دارد؛ از تصمیمهای بزرگ مانند تغییر شغل گرفته تا کارهای کوچکی مثل عوض کردن کانال تلویزیون، همگی تحت تأثیر همین محرک درونی شکل میگیرند. در پژوهشی تازه که در نشریه PNAS انتشار یافته است، گروهی از دانشمندان ژاپنی در دانشگاه ناگویا توانستهاند نورونهای تولیدکننده ماده شیمیایی اورکسین را شناسایی کنند که نقش بسزایی در انگیزه مبتنی بر پاداش غذایی در موشها ایفا میکنند.
این سلولهای عصبی در بخش هیپوتالاموس مغز جای گرفتهاند و پیشتر با پدیدههایی نظیر بیداری، مصرف انرژی و انگیزه مرتبط شناخته شده بودند. پژوهشگران در این تحقیق جدید تصمیم گرفتند این ارتباط را با جزئیات بیشتری بررسی کنند تا دریابند چگونه انتظار دریافت پاداش به تلاشی پایدار تبدیل میشود.
آزمایشهای انجامشده نشان داد که فعالیت اورکسین به صورت لحظهای تغییر میکند و نقش مستقیمی در ارزیابی این موضوع دارد که آیا یک پاداش ارزش صرف انرژی را دارد یا خیر؛ محاسبهای که برای داشتن انگیزه حیاتی محسوب میشود. پژوهشگران در مقاله خود توضیح میدهند که فعالیت این سلولها به اندازه تلاش مورد نیاز بستگی دارد و این تغییرات ممکن است نشاندهنده میزان انتظار برای دریافت پاداش در برابر سختی کار باشد.
پژوهشگران با استفاده از اصلاحات ژنتیکی توانستند فعالیت نورونهای تولیدکننده اورکسین را به طور مصنوعی تقویت یا محدود کنند. در آزمایشهای پاداش غذایی، موشهایی که نورونهای اورکسین آنها فعال شده بود، تمایل داشتند سختتر کار کنند، اما با مهار شدن این سلولها، بسیار زودتر از تلاش دست کشیدند.
پایش لحظهای رفتار طبیعی این نورونها نشان داد که فعالیت آنها پیش از دریافت پاداش افزایش و پس از آن کاهش مییابد. هیرویوکی میزوگوچی، دانشمند اعصاب از دانشگاه ناگویا، در این زمینه تأکید میکند که این مطالعه تغییرات چشمگیر فعالیت نورونهای اورکسین را بسته به پاداشهای پیشبینیشده و تلاش لازم نشان میدهد.
با این حال، تیم تحقیقاتی خاطرنشان کرد که کاهش فعالیت این سلولها انگیزه را کم میکند، اما افزایش بیش از حد آن لزوماً به معنای بالاتر رفتن انگیزه نخواهد بود. بنابراین، سیستم اورکسین برای پیوند دادن انتظارات پیشبینیشده با رفتارهای انگیزشی بسیار ضروری است، اما مانند یک ولوم ساده عمل نمیکند که بتوان آن را به دلخواه زیاد یا کم کرد.
با وجود اینکه این نتایج هنوز باید روی مغز انسان نیز آزمایش و بررسی شود، اما از آنجا که ما نیز از سیستم اورکسین مشابه برخوردار هستیم، این یافتهها اهمیتژرفی برای پژوهشهای آینده درباره تعهد به وظایف مختلف دارد. اختلال در انگیزه با چندین بیماری روانی از جمله افسردگی و اعتیاد پیوند خورده است و درک بهتر کارکرد اورکسین میتواند راهگشای درمانهای تازهتری باشد.
چشمانداز آینده پژوهش درباره انگیزه
محققان قصد دارند در گامهای بعدی، مدارهای عصبی ورودی و خروجی مرتبط با نورونهای اورکسین را بررسی کنند تا زنجیره طبیعی رویدادهای فعالساز یا غیرفعالساز آنها را بهتر بشناسند. درک عمیقتر سازوکارهای اورکسین در رفتارهای انگیزشی میتواند بینشهای نوینی درباره تقویت انگیزه و غلبه بر اختلالات مرتبط با آن فراهم کند که مشروح آن در Proceedings of the National Academy of Sciences به چاپ رسیده است.
